Leunstoelkritiek en de 'Scud Stud'

Wie is de nieuwe Scud Stud? - ter opfrissing van het geheugen: tijdens de Golfoorlog van 1991 kreeg NBC-verslaggever Arthur Kent in de VS de bijnaam Scud Stud, omdat hij er zo jong en aantrekkelijk bijstond terwijl er een Iraakse Scud-raket neerkwam in zijn standplaats Dhahran....

Het Amerikaanse weekblad Time roept Arthur Kent op de society-pagina in herinnering bij de bekendmaking van de topvier van de lekkerste oorlogsverslaggevers op tv. Helaas voor de overzeese kijkers zijn de nummers 4, 3 én 2 in dienst van NBC (David 'Bunker Buster' Bloom en Patricia 'Satellite Dish' Sabga) en ABC (Richard 'Big Baghdaddy' Engel), en dus zelden in Europa te ontvangen. Maar dat geldt niet voor de reportages van de nummer 1: live van de straten van Bagdad, via de straalzenders van de BBC. . . Rageh 'Desert Fox' Omaar! ('Zijn huid blijft dauwfris, zelfs in het bitse woestijnklimaat.')

Het mag duidelijk zijn: voor Time is er geen ander nieuws meer dan oorlogsnieuws. Overdaad? Het blad geeft zelf antwoord via de uitslagen van een opiniepeiling: 62 procent van de 1014 ondervraagden vindt dat de media 'verantwoord' verslag doen van de oorlog in Irak.

Ook de 'leunstoelkritiek' op de Amerikaanse strategie, die de laatste dagen steeds verder aanzwelt, is dus blijkbaar welkom bij de lezers. 'Wat zal het vergen om te winnen?', vraagt Time zich op het omslag af. En het eveneens Amerikaanse Newsweek voegt daar op zijn omslag de vraag 'Hoe bloedig?' aan toe. Het impliciete antwoord: de oorlog gaat langer duren en meer levens kosten dan vooraf was ingeschat, en het gaat dus niet goed.

Toppunt van het geschamper: 11 september, dát was pas shock and awe. (Uit het 'essay' dat journalist en Clinton-biograaf Joe Klein voor Time schreef.)

In de storm van halve feiten en halve meningen die leidt tot stemmingmakerij is de column van Time-commentator Josef Joffe in al zijn bedaagdheid een verademing. Nuchter schrijft hij 'de vuistregel van de toneelcriticus' op: vel geen oordeel over het toneelstuk voor het is afgelopen. De verrassingen die zich steeds weer in oorlogen voordoen, schrijft Joffe, zouden 'ons, leveranciers van instantcommentaar' tot voorzichtigheid moeten manen. Joffe kijkt daarom verder dan de dilemma's van het Iraakse slagveld.

'De oorlog gaat niet meer over Saddam, maar over de verdeling van de macht in de wereld.' Het gaat om de rol van de VS, Mr. Big, in de 21ste eeuw.

De Britten en Amerikanen winnen immers deze oorlog, 'is het niet linksom dan wel rechtsom'. Veel meer woorden zijn daar nu niet aan toe te voegen. Waarschijnlijk komt zelfs het droomscenario van Bush voor het Midden-Oosten uit.

Maar ondanks al die goede werken van Washington zullen de VS er straks eindeloos van langs blijven krijgen van bondgenoten waar ook ter wereld. Het is, schrijft Joffe, de prijs die wordt betaald voor het bezitten van supermacht. Macht roept tegenmacht op.

'Uiteindelijk is het niet Amerika dat mensen haten. Ze wantrouwen zijn wijsheid en bedoelingen.' En dat is waar de VS zich rekenschap van moeten geven wil de geschiedschrijving geen hard oordeel vellen.

'Wanneer de oorlog voorbij is, zal een beetje minder van Rumsfeld en Cheney en een beetje meer van Truman en Eisenhower helpen. Die zijn er immers zo bewonderenswaardig goed in geslaagd de Amerikaanse belangen te behartigen door de belangen van anderen te dienen. En door naar hen te luisteren.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden