Lesuitval demotiveert veel leerlingen

Hilke Verhagen (17) is gestopt met turven hoeveel lesuren worden geschrapt, verschoven en uitgesteld. 'Vorig jaar hield ik er nog een lijst van bij....

Van onze verslaggeefster Margreet Vermeulen

Het lerarentekort leidt tot een steeds grotere uitval van lessen. In het voortgezet onderwijs gaat gemiddeld 4 procent van de lessen niet door wegens ziekte van leerkrachten en omdat vacatures niet zijn ingevuld.

In het beroepsonderwijs is dat naar schatting het dubbele. Maar dat zijn gemiddelden; de situatie in het westen is veel dramatischer dan in de rest van het land.

Hilke en haar klasgenote Kim van Roemburg (18) zijn inmiddels behoorlijk gedemotiveerd. 'De sfeer lijdt er gigantisch onder. Iedereen komt met zó'n smoel op school', vertelt Kim. 'Van de 26 klasgenoten met wie we vorig jaar deze mbo-opleiding sociaal-cultureel werk begonnen, hebben er al tien afgehaakt.'

Vader Verhagen ergert zich wild aan de lesuitval. 'Hilke is een energieke dame, maar ze richt haar energie steeds meer op andere zaken: vriendjes, bijbaantjes, uitgaan enzovoort.' Vorig jaar is Verhagen met zijn dochter bij de school, het Horizon College in Alkmaar, gaan klagen. Omdat dat niet hielp, is Hilke lid geworden van de medezeggenschapsraad. 'Daar luisteren ze wel naar me, maar er gebeurt helemaal niets. Eigenlijk willen ze het probleem niet onder ogen zien.'

Ook het Albeda-college in Rotterdam kampt met lesuitval. Annemiek Boelens wordt er wel eens radeloos van. 'Mijn pleegdochter doet een administratieve opleiding. Vorig jaar viel de helft van de lessen uit. Krankzinnig. Maar ook dit jaar valt er elke week wel een middag uit.

'Al met al heeft mijn dochter tien à vijftien uur les per week. Wat kun je in die paar uurtjes nou leren?'

Officieel moeten de mbo-opleidingen een programma bieden van 850 uur per jaar. Daar gaat het vaak al mis, want een kwart van de regionale opleidingscentra (roc's) roostert minder uren in, tot zelfs 200 uur, schrijft de inspectie in een rapport over de benutting van de lestijd. De lesuitval door zieke leraren, door openstaande vacatures en organisatorische problemen komt daar nog bij.'

Als er lessen uitvallen, worden leerlingen veelal gestimuleerd om de lesstof zelf te bestuderen in de mediatheek of daar achter de computer de kruipen. Intussen moeten de leerlingen de lesstof wel beheersen. 'Ja, ja', smalen Kim en Hilke. 'Dat gebouw is meer dicht dan open, wegens personeelsgebrek. En op vrijdagmiddag - als wij op school zitten - is hij sowieso dicht.'

Het gevolg is dat de leerlingen over straat zwerven óf rechtsomkeert maken naar huis. 'We hébben al zo krankzinnig veel tussenuren. Op maandag hebben we vrijwel altijd vier tussenuren waarin we onszelf bezig moeten houden. Vrijdag zijn we standaard van half tien tot één uur vrij. Je moet wel heel erg gemotiveerd zijn om dan tot vijf uur op school te blijven', aldus Hilke.

Ze schat datgemiddeld 60 procent van de leerlingen niet aanwezig is.

Veel scholen kunnen niet zeggen hoeveel procent van de lessen uitvalt. Het Horizon-college denkt dat de lesuitval iets minder dramatisch is dan Hilke schetst. De directeur van de welzijnsopleidingen benadrukt dat de school zoveel mogelijk vervangende programma's aanbiedt.

Daarmee zijn Hilke en Kim niet tevreden. 'Dan krijgen we zo'n leerkracht die roept: laten we maar spelletjes gaan doen, want dit is voor mij ook allemaal nieuw. Of we krijgen veertig weken textiele werkvormen in plaats van de tien weken die ervoor staan.'

Het Albeda-college gaat op korte termijn onbevoegden aanstellen en intern een opleiding aanbieden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden