Lessen

e aftiteling liep al, maar je hoorde nog net die verrukte kreet, op de vroege zondagochtend: 'O, Mart!' Het was Eva Jinek, die in haar langzaam maar gestaag groeiende zondagmorgenprogramma de sportpresentator Mart Smeets te gast had gehad - een talkshow is immers geen talkshow wanneer daar niet iemand van de televisie te gast is.


Mart had zojuist een vermakelijk college gegeven. Over televisie.


Het vaak verguisde reclamespotje van Johan Derksen voor een energiemaatschappij bijvoorbeeld, dat vond Mart nu 'geniaal'. Derksen leeft, doceerde hij, 'on the edge'. 'Dit is zijn laatste stap van provoceren. Het is enig als je het door hebt, maar blijkbaar heeft Nederland het niet door.' Enkel Smeets uiteraard: 'Hij laat ons zien hoe perfide ons systeem is: dat als je bekend bent van televisie, je ook te koop bent voor de commercie. Ik kan daar vreselijk om lachen.'


Televisie als opgestoken middelvinger, het heeft wel wat. Smeets leek er zelf ook wel voor te voelen, want hij zat bepaald narrig op de bank bij Jinek. Maar ja: boekje te verkopen, dus waarom thuisblijven? Smeets de clown, over Derksen: 'Zijn er nog meer BN'ers die dit doen?'


Jinek vroeg of Smeets' opvolgers straks even goed zullen zijn als hij. Dat vond hij een 'onzinvraag'. 'Ik ga jou toch ook niet vergelijken met Henny Stoel?'


Smeets zou graag mentor zijn, zei hij, van 'de jongens en meisjes in Hilversum die alleen van de autocue kunnen lezen'. Smeets tegen Jinek: 'Daar ben jij ook een kind van.' Jinek verdedigde zich dat ze vroeger nieuwslezeres was, en dus niet zonder de vermaledijde autocue kon waarop alle zinnen en feiten pasklaar staan uitgeschreven. Meester Smeets tot zijn leerling: 'Nee, schat, het kan ook gewoon zonder. Grote nieuwslezers kunnen nieuws lezen zonder autocue.'


Jinek moest 'afronden'. Smeets de komiek: 'Juist. Omdat er iemand in jouw oor roept dat je moet afronden. Nu wordt het programma leuk, en dan moet je zeggen: nu gaan we door!'


Vermakelijk, lessen van meester Smeets. Zit een mooi tv-format in. Wat zou de sportpresentator bijvoorbeeld vinden van de techniek van dat andere aanstormende talent, Arie Boomsma? Die leidde zaterdag in Debat op 2 een discussie over de omstreden pedofielenvereniging Martijn. Toegegeven: hij leidde het verhitte gesprek in goede banen, gaf het woord aan wie het toebehoorde. Maar het volgen viel nog niet mee: Arie sprong onvermoeibaar door het beeld heen en weer. De Arie-shuffle: dansend door de ring. Zijn armen zwaaien in het rond, dan weer wijd, dan weer de handen samengevouwen, wijzend naar een spreker. Hij dribbelt op en neer, om ineens met holle rug en gespreide armen verstijfd te blijven staan als een standbeeld van Dionysos. Misschien moet Smeets hem even uitleggen dat presenteren geen sport is, maar een vak.


Dat gold niet voor Redmond O'Hanlon, de grijze beminnelijke Brit uit de Beagle, met de bakkebaarden van James Onedin. Bij de VPRO begon zondag de achtdelige serie O'Hanlons helden, waarin hij naturisten en ontdekkingsreizigers uit de negentiende eeuw achterna gaat reizen.


De start was zeer veelbelovend, met de schrijver die zelfspot weet te paren aan eruditie en excentriciteit. 'Ik hoop dat we spannende avonturen gaan beleven. Als ik het overleef.' Zijn vrienden - onder wie Ian McEwan - hadden de makers geadviseerd het budget te verdubbelen en rekening te houden met driemaal zo veel reistijd. Maar overleven zal 'Redsie' vast. Een natuurtalent, die in een autocue hooguit een scheerspiegel zou zien. Niets meer aan doen.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.