Lessen uit falen leiden Wawrinka naar titel

De meeste tennisprofs verliezen elke week. Wie daar genoeg van leert, kan op een dag een grandslam winnen, laat Wawrinka zien.

AMSTERDAM - Sinds een jaar staan twee regels van de Ierse dichter Samuel Beckett als een tattoo op de linkerarm van de Zwitser Stanislas Wawrinka. Ever Tried. Ever Failed. No Matter / Try Again. Fail Again. Fail Better. Ze vormen het levensmotto van de 28-jarige tennisser, die op de Australian Open durfde te falen en zichzelf overwon.


Wawrinka moest er zondag in de finale (6-3, 6-2, 3-6, 6-3) twee versies van Rafael Nadal voor verslaan: de fitte nummer 1 van de wereld en de geblesseerde karikatuur. Zeker in de derde set speelde Wawrinka ook nog eens tegen zichzelf en op de achtergrond was daar de verlammende schaduw van zijn beroemde landgenoot Roger Federer.


Het is bijna niet voor te stellen, maar Wawrinka is na zijn eerste grandslamtitel de nummer 3 van de wereld en de nummer 1 van Zwitserland. Federer zakt naar de achtste plaats op de ATP-ranking.


Vooral de bijna gratis verkregen tweede set nam een beetje glans weg van de primeur van Wawrinka. De baseliner reageerde ingetogen na zijn stunt, in de wetenschap dat hij een andere Nadal had getroffen dan gebruikelijk. In de twaalf voorafgaande partijen tussen de twee had Wawrinka geen set gewonnen van Nadal.


Toch verdient Wawrinka het krediet van een grandslamkampioen. Fit blijven is ook een kunst, zeker bij de extreme weersomstandigheden in Melbourne. Bovendien overklaste hij Nadal in de eerste set met zijn moordende backhand. In feite deed Wawrinka wat Federer verzuimde in zijn halve finale tegen Nadal: hij hield de punten kort en zette Nadal vast in diens backhandhoek.


Sinds 2006 een score van 0-14 tegen Djokovic en 0-12 tegen Nadal en voor het eerst beiden verslaan op een grandslamtoernooi; Wawrinka had het nooit voor mogelijk gehouden. Voor het eerst sinds Sergi Bruguera in 1993 tikte Wawrinka daarmee tevens de nummers 1 en 2 van de wereld uit het toernooi.


Toch hoefde Wawrinka in Australië slechts naar zijn linkerarm te kijken om het geloof in verlossing te behouden. Zo leeft een tennisprof nu eenmaal, vertelde hij zondag in Melbourne. 'Op Federer, Nadal en Djokovic na verliest een tennisprof elke week. Wekelijks moet je herstellen van een nederlaag. Ik dacht ook nooit te kunnen winnen van die mannen. Beckett vertolkt mijn gevoel. Ik bleef het proberen, ik bleef falen. Ik probeerde het opnieuw. En ik faalde steeds iets beter.'


In 2013 had Wawrinka in Melbourne als een kind gehuild na zijn smartelijke nederlaag tegen Djokovic, toen hij twee matchpoints verspeelde. Toch werd die dag 'Stan the Man' geboren: de mentaal zo broze atleet had eindelijk als een kerel op de baan gestaan.


De Zweedse coach Magnus Norman heeft het bewustwordingsproces bij Wawrinka versneld. Hij had met zijn enkelhandige backhand een uniek wapen. Het werd tijd om er een hoofdprijs mee te winnen.


Norman wist uit ervaring hoe een debutant in een grandslamfinale zich voelt. De baseliner verloor in 2000 op Roland Garros van Gustavo Kuerten, maar Wawrinka mocht van hem niet berusten in een dertiende nederlaag tegen Nadal.


Toch werd Wawrinka nerveus toen de Spanjaard zich vanuit het niets oprichtte in de derde set. Hij was woedend geweest op umpire Ramos, die niet wilde vertellen wat Nadal mankeerde. Tegen welke Nadal speelde hij nu? 'Rafa is mijn vriend, ik kon nauwelijks aanzien hoe hij over de baan strompelde. Zo wilde ik ook niet winnen.'


In de derde set liet Wawrinka zich ontregelen als Ivan Lendl in 1989 op Roland Garros, in zijn legendarische partij tegen Michael Chang. Was Wawrinka wel in staat de kwelgeest van zijn vriend Federer te slopen? Wawrinka: 'Toen begon in feite een nieuwe partij, waarin ik mezelf moest hervinden.'


Zelfs bij een 4-2-voorsprong in de vierde set kreeg de twijfelaar in Wawrinka nog de overhand. Hij besloot te wachten op de fouten van zijn fysiek gesloopte tegenstander, een klassieke misrekening. 'Ik dacht alleen maar: mis Nadal, mis alsjeblieft, ik kan het niet zelf. De gedachte dat ik een grandslamtitel kon winnen, werkte verlammend.'


Bijtijds nam Wawrinka de regie over. Hij ging de punten zelf 'halen' met zijn heerlijke backhand, crosscourt of parallel. Toen Pete Sampras hem de bokaal overhandigde, zei de Amerikaan: 'Had ik maar zo'n backhand gehad.' Zou Federer stiekem hetzelfde denken?


Uitgerekend Wawrinka onderbreekt de zegetocht van de Big Four, de tennissers die sinds 2005 liefst 34 van de 36 grandslamtitels opeisten. Safin won in 2005 de Australian Open, Del Potro in 2009 de US Open en Wawrinka bezorgde Zwitserland een 18de grandslamtitel, na de 17 voor Federer. Tussendoor won Nadal 13 grandslamtoernooien, Djokovic 6 en Murray 2.


De grote vier staan 1,2, 6 en 8 op de ATP-ranking. Wawrinka voegt zich er bescheiden tussen. 'Ik ben grandslamkampioen', zei hij. 'Ik weet niet of ik droom. Dat zie ik morgen wel.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden