Reportage

Lessen in verlies: Zo, kinderen, rouwt een olifant

Les in afscheid en troost Kinderen bekend maken met de dood is een nieuwe activiteit van Yarden, de uitvaartorganisatie. 'Binnenkort krijgen meer scholen een dagje dierentuin aangeboden.'

Rik Kuiper
Marjo Hoedemaker vertelt over het gedrag van olifanten en over zijn Elephant Foundation, die zich inzet voor olifanten in Sri Lanka. Beeld Jiri Büller
Marjo Hoedemaker vertelt over het gedrag van olifanten en over zijn Elephant Foundation, die zich inzet voor olifanten in Sri Lanka.Beeld Jiri Büller

'Als een zebraveulen zijn moeder verliest, dan is er geen andere zebra die voor hem zorgt. Maar bij olifanten ligt dat anders. Die rouwen om hun doden, die troosten elkaar, die zorgen wel voor jonge dieren als hun ouders zijn gestorven.'

Het is maandagochtend, de leerlingen van de groepen 7 en 8 van montessoribasisschool De Gouden Kraal uit Huizen luisteren in een zaal van Dierenpark Amersfoort naar olifantenkenner Marjo Hoedemaker. Gepassioneerd vertelt hij over het gedrag van olifanten en over zijn Elephant Foundation, die zich inzet voor olifanten in Sri Lanka.

Maar dat is niet alles, want het gaat vandaag ook over de dood. Deze excursie wordt aangeboden door Yarden. De uitvaartverzorger wil basisschoolscholieren op een laagdrempelige manier laten praten over afscheid en verlies, zegt relatiemanager Monique Houtzager. Het is 'een combinatie van fun en educatie'.

Allemaal doden

Allereerst krijgen de leerlingen een documentaire voorgeschoteld, waarin te zien is hoe dierenartsen in Sri Lanka een olifant proberen op te lappen die door kogels gewond is geraakt. Het werk van de mannen is vergeefs - hoe ze ook hun best doen, het dier sterft.

Na de film spreken de leerlingen onder begeleiding van twee coaches van Humanitas over de dood. 'Wie heeft er weleens meegemaakt dat er iemand is overleden?', vraagt een van hen.

Een aantal handen gaat de lucht in.

'Alle dieren die ik heb gehad, zijn doodgegaan', zegt een meisje. 'We hebben ze begraven in de tuin. Daarom wil ik nooit meer verhuizen.'

Meer handen.

'Mijn overgrootvader is vier jaar geleden overleden', zegt een jongen. 'Zijn zoon, mijn opa dus, huilde niet, maar mijn nicht huilde wel heel hard. Dat vond ik raar.'

Nog meer handen.

'Mijn konijn is doodgegaan', vertelt een meisje. 'Ik gaf hem elke dag eten. Nu ligt hij in de tuin begraven. Er staat een beeld van een ooievaar op.'

Is de dood een onderwerp voor in de klas?

Is het nodig om met basisschoolkinderen over de dood te praten? Ja, zegt Riet Fiddelaers-Jaspers van het Expertisecentrum Omgaan met Verlies - en dan vooral op momenten dat het onderwerp zich als vanzelf aandient. 'Als een kind een dood vogeltje op het schoolplein ziet liggen, bijvoorbeeld; of na een item bij het Jeugdjournaal over de ramp met MH17. Die gelegenheden moet een leerkracht aangrijpen om over afscheid en dood te spreken.' Er is ook niets mis mee om het op andere momenten te doen, zoals bij zo'n excursie, zegt zij. 'Het is belangrijk voor kinderen om te leren omgaan met verdriet en daarover te kunnen praten.'

Uitrollen

De Gouden Kraal is de eerste school die door Yarden wordt uitgenodigd voor een dagje in de dierentuin, maar binnenkort krijgen meer scholen een reisje aangeboden op kosten van de uitvaartverzorger. 'Er zijn acht dierenparken met olifanten', zegt Houtzager. 'We gaan het over heel Nederland uitrollen.'

Waarom Yarden dat doet? Niet om zieltjes te winnen of naamsbekendheid te krijgen, bezweert Houtzager. 'Het bedrijf Yarden zorgt voor uitvaarten, maar de vereniging Yarden organiseert voorlichtingsactiviteiten, zoals deze lessen. Dat zien we als onze maatschappelijke verantwoordelijkheid.'

De excursie eindigt bij het olifantenverblijf, waar de ene olifant een tak in stukken breekt en een andere olifant hooi uit een hoog opgehangen ton trekt.

Marjo Hoedemaker vertelt nog een paar olifantenfeiten en een mop over een oppasser die een graf voor een olifant moet graven.

Dan krijgt Monique Houtzager het laatste woord.

'Jullie zullen wel blij zijn', zegt ze, 'dat jullie niet zelf een gat hoeven te graven als er iemand overlijdt, maar dat uitvaartorganisaties als Yarden dat doen.'

De uitvaartondernemer trakteert op patat en een raketje.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden