Lesbiennes steunen Gore, nu het centrum nog

De oude 'liberals' doen het goed op de Democratische conventie. Maar Gore moet ook de wat behoudender kiezers voor zich winnen....

'America, stay out of the Bushes!' riep Jesse Jackson, en de Democratische conventie stond op zijn kop. De zinspeling op de Republikeinse presidentskandidaat George Bush sloeg aan. Dat soort taal willen de Democraten horen: keiharde aanvallen op de Republikeinen, recht voor zijn raap.

Jacksons toespraak was het opwarmertje voor een avond waarop de 'oude garde' van de Democratische Partij aan het woord kwam .

Anders dan op de Republikeinse conventie, waar iedereen zich op bevel van Bush onthield van aanvallen op de Democraten, trokken de Democraten met verve ten strijde tegen de politieke vijand. Jackson veegde de vloer aan met het nieuwe Republikeinse imago van een partij die ook voor de minderheden opkomt. De 'inclusion illusion', schamperde hij.

Ook de andere sprekers waren uit de oude stal van de 'liberals': Ted Kennedy en Bill Bradley, die tijdens de voorverkiezingen als kandidaat van links campagne voerde tegen Al Gore. Het publiek zwaaide enthousiast met borden als 'Lesbians for Gore'.

De avond was bedoeld om de traditionele achterban van de Democraten gerust te stellen - de partij is jullie niet vergeten - maar gaf tegelijk het dilemma aan waarmee Gore te kampen heeft. Als hij in het Witte Huis wil komen, moet hij net als Clinton het politieke centrum veroveren, maar tegelijkertijd wordt hij geconfronteerd met toenemende onvrede in de Democratische gelederen.

Veel Democraten zijn blij met de richting waarin Clinton de partij heeft gestuurd. 'Anders zaten de Republikeinen nu al twintig jaar in het Witte Huis', zegt Portia Johnson, een zwarte afgevaardigde uit Minnesota. 'De meeste stemmen zitten nu eenmaal in het midden. Bovendien hebben we onze achterban niet verraden: Clinton heeft miljoenen banen geschapen.'

Ze had eerst haar twijfels over sommige 'rechtse' onderdelen van Clintons beleid, zoals zijn besluit het mes te zetten in de uitkeringen en werklozen te dwingen een baan te zoeken. Maar achteraf moet ze toegeven: 'Het werkt. Als je een baan hebt ben je veel zelfstandiger.'

Maar er zijn ook Democraten die vinden dat de partij te ver is afgedwaald van haar oorspronkelijke rol. 'Wij Democraten moeten voor de zwakkeren opkomen. Ik zou graag zien dat de partij weer iets meer naar links zou opschuiven, vooral waar het om het openbaar onderwijs gaat', zegt David Hoggard uit Nevada.

Uit opiniepeilingen blijkt dat Gore veel minder zeker kan zijn van de steun van de Democratische achterban dan Bush van zijn achterban. Ruim 90 procent van de Republikeinen staat achter Bush, terwijl Gore op slechts driekwart van de traditionele Democratische stemmers kan rekenen.

Dat is zorgelijk voor Gore, temeer daar hij concurrentie krijgt van Ralph Nader van de Groene Partij, die een deel van de echte 'liberals' blijkt aan te spreken. Bush daarentegen hoeft zich weinig zorgen te maken over de uiterst rechtse vleugel in zijn partij: op de Republikeinse conventie viel niets te bespeuren van christelijk rechts, dat zich op eerdere conventies flink had geroerd.

De Democraten zijn vastbesloten vast te houden aan de middenkoers uit het Clinton-tijdperk. Op de conventie namen ze een verkiezingsprogramma aan dat nauwelijks afwijkt van de New Democrat-formule van Clinton: een mengsel van 'linkse' punten als het recht op abortus en gelijke rechten voor homo's en fiscaal-conservatieve beloften (het aflossen van de staatsschuld). Maar tegelijkertijd hadden de nieuwe leiders de handen vol een dreigende opstand van links te bezweren.

Om de partij op koers te houden en de kiezers in het politieke midden te paaien heeft Gore de conservatieve senator Joe Lieberman aangewezen als zijn running mate. Maar vooral de zwarte Democraten blijken lang niet allemaal gecharmeerd van de senator uit Connecticut, die in het verleden vraagtekens heeft gezet bij liberale stokpaardjes als positieve discriminatie.

Lieberman moest bij een organisatie van zwarte Democraten komen uitleggen dat hij het allemaal niet zo had bedoeld. 'Ik was voor positieve discriminatie, ik ben voor positieve discriminatie en ik zal ervoor blijven', verzekerde hij. Pas na deze knieval kreeg hij de steun van het zwarte Congreslid Maxine Waters .

Lieberman slikte ook zijn steun voor 'school-vouchers' (overheidsgeld dat ouders kunnen gebruiken om hun kinderen naar een particuliere school te sturen) met zoveel woorden in. Gore is daar tegen en Lieberman verzekerde dat hij diens besluit 'met enthousiasme' zal steunen, 'als we in het Witte Huis komen'.

Volgens Waters kunnen de minderheden nu met een gerust hart op Lieberman stemmen. Maar het is de vraag hoe deze bekering overkomt bij de behoudende kiezers in het politieke midden, op wie de benoeming van de behoudende senator juist gericht was.

Gore moet die kiezers weten binnen te halen, maar dat zal niet meevallen. Volgens opiniepielingen neigt de meerderheid van de onafhankelijke kiezers naar Bush.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden