Les 2: Word jaloers

Wat lijken bekendere twitteraars het toch met elkaar getroffen te hebben. En wij maar toekijken. Sociologie van de celebrityvriendschap.

Op 21 december zette schrijver Henk van Straten (3.294 volgers) een bericht op Twitter: 'Een les in nederigheid. Een stukje over waarom mijn vijfde roman niet zal verschijnen.' Op zijn site legde hij uit dat zijn nieuwste boek, dat al bijna bij de drukker lag, toch niet zal verschijnen, omdat hij na grondig herschrijven de band met het werk was verloren.


Het bericht viel op om twee redenen. Ten eerste omdat Van Straten het aandurfde om een vervelende boodschap met de wereld te delen; een uitzondering op sociale netwerken.


Ten tweede vanwege de overweldigende steunbetuigingen, met name van collega-schrijvers. 'Dappere keuze', twitterde Alma Matthijsen. 'Balen, man', schreef Özcan Akyol. 'Kop op en moedig voorwaarts!', zei Murat Isik. 'Heavy shit man', stuurde Ivo Victoria.


Als je al deze mensen volgt, krijg je elk bericht in je tijdlijn, alsof het ook voor jou is bedoeld.


Het deed denken aan een artikel uit Slate Magazine met de titel: 'Hey, Writers on Twitter: Stop Being So Nice to One Another.' Auteur Jacob Silverman maakt zich druk over hoe klef de literaire kringen zijn online. Louter lof en steun onder schrijvers, meent hij. De barrière tussen de publieke persoon en de privépersoon is beslecht, waardoor mensen te intiem worden om elkaar kritiek te geven. Immers, iemand op papier een eikel noemen, is een stuk makkelijker dan het recht in zijn gezicht zeggen.


Vriendschappen ontstaan op Twitter. En soms leidt dat tot ontmoetingen in 'het echte leven', als dat onderscheid nog kan worden gemaakt.


Ook hier valt het op: schrijvers feliciteren elkaar met goede recensies en gewonnen prijzen, promoten elkaars nieuwe boek of keuvelen over hun laatste literaire ontdekkingen. En ze delen ook de pijn van mislukkingen.


Niet dat er wat mis was met de steunbetuigingen, het toonde alleen zo duidelijk aan hoe hecht de schrijversgemeenschap is op Twitter. De glurende buitenstaander krijgt een boodschap mee: iedereen kent elkaar hier. En we zijn allemaal zo aardig tegen elkaar.


Toegegeven, Twitter is bij uitstek óók een plaats voor debat. Maar meestal duren dat soort discussies kort. Complimentjes liggen Twitter beter, en daarin komt het overeen met Facebook, waar nog altijd geen dislike-knop is. Hoewel sommige twitteraars stoer de beledigingen aan hun adres retweeten, lijkt het overgrote deel van de interactie positief. Uiteindelijk mogen we elkaar allemaal.


Hoewel het in eerste instantie lijkt alsof iedereen elkaar kent, blijkt bij nadere bestudering dat de twitteraars actief zijn met een handjevol anderen. Het twittervolk is vooral erg druk in de weer met de eigen vriendjes. En iedereen mag meekijken. Zo is er een select groepje columnisten dat constant op elkaars hersenspinsels reageert. Kijk naar columnisten Sylvia Witteman (de Volkskrant, 54.627 volgers) en Rob Hoogland (De Telegraaf, 6.379 volgers), die de afgelopen week ruim twintig berichten heen en weer stuurden. Twee prominenten van concurrerende kranten met openbare onderonsjes. Geen incest, maar kruisbestuiving.


Zo heeft elk veld zijn eigen netwerk met belangrijke spelers. Sywert van Lienden, Frits Wester en P&W-redacteur Jaap Jansen vormen de spillen in een Haags web. Carice van Houten (221.627 volgers) heeft veel contact met acteurs als Achmed Akkabi en Hadewych Minis en regisseurs Martin Koolhoven en Diederik Ebbinge. En als je in een grachtengordelbubbel zit, zal je op zaterdag ongeveer honderd keer de column van Bas Heijne voorbij zien komen. De columnist zelf geneert zich niet om de complimenten te retweeten. Misschien heb je hem zelf wel eentje gestuurd, in de hoop dat hij het door zal sturen.


Wie graag zwelgt in jaloezie, kan zich de hele dag vergapen aan de discussies die interessante mensen voeren op Twitter. Het is net alsof je constant op een première staat en kijkt naar de sterren op de rode loper: zo dichtbij, maar toch zo ver weg.


Van nature omringen we ons met gelijken en ja-knikkers en proberen we dichter te komen bij degenen die we bewonderen. Op Twitter werkt dit mechanisme in extremis.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden