Leren bal heeft rand van goud

De FIOD-inval bij Feyenoord heeft andermaal aangetoond hoe gecompliceerd de betalingen in het betaald voetbal soms tot stand komen. Vooral doordat achter iedere speler een makelaar staat....

ZIJN handelsgeest wordt algemeen beschouwd als zijn sterkste eigenschap. Waar Jorien van den Herik verschijnt neemt de voorzitter van Feyenoord de onrust van het onvoorspelbare met zich mee, maar als puntje bij paaltje komt eist hij duidelijkheid. Van den Herik houdt niet van omwegen: als het op doelmatigheid aankomt kunnen al zijn aanvallers een voorbeeld aan hem nemen.

Verrassend was het niet dat hij ooit liet weten dat hij nieuwe spelers bij voorkeur zonder bemiddeling van een tussenpersoon aantrekt. 'Zakelijk ben ik gewend direct bij de bron in te kopen, dat zou ik ook in het voetbal willen doen', aldus Van den Herik in een periode dat voetbalmakelaars een steeds hogere schutting optrokken rond de spelersmarkt.

Toen betrokkenen elkaar aan het begin van dit jaar het vuur na aan de schenen legden tijdens een symposium in Zeist verduidelijkte Van den Herik zijn ideeën over de rol van de makelaar met de ontboezeming dat spelers meer gebaat zouden zijn met een goede advocaat dan met een makelaar.

Enkele dagen nadat, vorige week, de FIOD Van den Herik had verhoord en de administratie van Feyenoord in beslag had genomen, schilderde de huis-advocaat de werkwijze van de Rotterdamse club aan de hand van een in 1995 afgesloten transfer. Voor de Australische speler Vidmar, in Rotterdam zeer begeerd, werd een transfersom rechtstreeks aan Standard Luik overgemaakt en omdat de voetballer-in-kwestie zelf ook een grote slag wilde slaan bleef het niet bij dat bedrag alleen. Wat de Belgen met het geld deden maakte ze in Rotterdam, vrij naar de advocaat, geen mallemoer uit.

Juristen, fiscalisten en andere experts verdiepten zich de daaropvolgende dagen in zowel de materie als de ethiek en ze waren woensdag plotseling gedwongen hun eerste bevindingen in heroverweging te nemen toen de Belgische spelersmakelaar De Vries onthulde dat het geld voor Standard Luik en Vidmar via de rekening van zijn advocaat naar de plaats van bestemming was gesluisd.

Met welke bedoeling was toen de vraag én waarom? De Vries liet het in het midden, maar niet nadat hij zijn vriendschap met Van den Herik had beklemtoond. 'Als ik niet met hem bevriend was geweest had ik veel meer zaken met Feyenoord gedaan, maar ik wilde onze relatie niet onnodig belasten met allerlei moeilijke onderhandelingen.'

Nadat het Bosman-arrest de voetballers heeft bevrijd van het transfer-juk en het bezit van de clubs op de vrije markt is terechtgekomen, is de kleine groep van makelaars uitgegroeid tot een indrukwekkend leger, dat zich door grenzen noch immoreel gedrag laat afschrikken. Het verblindende grootkapitaal is hun doel.

Onlangs vertelde de adviseur van de Deense voetballer Jon Dahl Tomasson hoe FIFA-makelaar Sren Lerby zijn pupil vorig jaar van Heerenveen naar Newcastle United liet verhuizen. Tomassons adviseur - Emiel Miedema - wilde dat Tomasson voor Ajax of Barcelona zou kiezen, maar Lerby pushte hem bij Newcastle United, dat hem vervolgens niet naar zijn mogelijkheden liet voetballen en hem inmiddels aan Feyenoord heeft afgestaan.

Het is één van de zaken die aangeven waar belangen tegenwoordig kunnen botsen als het geld voor speler en makelaar op de eerste plaats komen te staan.

'Er komen steeds meer makelaars die geld ruiken', zei NEC's technisch-directeur Looyen onlangs. 'En als ze een rechtsback aanbieden en je zegt dat je een linksbuiten zoekt, zeggen ze, maar dát kan hij ook.'

Vlak voor zijn afscheid als voorzitter van de eerste divisie-club Eindhoven liet Frans Derkx zich dit voorjaar ontvallen dat 'makelaars in het betaald voetbal volstrekt overbodig zijn. Ze vragen vergoedingen die in geen enkele verhouding staan en als je niet betaalt, kun je zelfs een speler verliezen.'

De bal is niet meer van leer maar van goud en het zijn niet alleen nog spelers die proberen 'm flink te raken. Spelersmakelaars en clubvoorzitters spelen, ver van het hoofdveld, hun eigen wedstrijd, het liefst uit het zicht van de fiscus. Nog voordat de FIOD zich in de nieuwe zaak heeft uitgesproken, staat vast dat het geld van het voetbal de ondernemingslust van de zakenman sterk heeft aangewakkerd. En in de vrijheid van het opgedoekte transfersysteem hebben voetballers gekozen voor het verbond met de portefeuille van de makelaar.

Poul Annema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden