Leon pliester 1954-2012

Hij was een groot schaakanalyticus en ontdekker van het post-titelsyndroom

PETER DE WAARD

Leon Pliester was internationaal schaakmeester en stond bekend als een van de beste analytici. Zijn beroemdste boek ging over het Rubinsteincomplex van de klassieke Nimzo-Indische opening (1.d4 Pf6 2.c4 e6 3.Pc3 Lb4 waarbij het paard van wit is gepend), dat anno 2012 nog een standaardwerk is. Bekend werd hij ook als ontdekker van het post-titelsyndroom bij schakers. Als afgestudeerd psychofysioloog ontdekte hij dat na het winnen van een titel de denkcapaciteit van schakers vermindert. Reden is dat de kampioen zo bezig geweest is met het in de wacht slepen van de titel, dat daarna een zwart gat volgt en faalangst dreigt.

Leon Pliester overleed op 23 oktober aan de gevolgen van primair sceleroserende cholangitis, een ernstige leveraandoening. Deze doet zich vooral voor bij zware drinkers, maar Pliester dronk niet. Nadat hij op zijn 18de jaar een keer doodziek was geworden van de alcohol beperkte hij zich tot thee en koffie. Tien jaar geleden werd geelzucht bij hem ontdekt, waarna zijn galblaas werd verwijderd. Sinds die tijd werd hij geconfronteerd met allerlei onderzoeken en grote en kleine ingrepen, zoals het plaatsen van een stent in de slagader. In september raakte hij thuis in Amsterdam in coma. Met hulp van de brandweer moest hij van driehoog uit zijn appartement worden gehaald - 'jammer dat daarover geen film werd gemaakt', zei hij zelf. Via het AMC in Amsterdam kwam hij in het Erasmus Ziekenhuis Rotterdam terecht, waar hij moest wachten op een donorlever. Daar bleken echter ook zijn nieren te zijn aangetast.

Pliester werd geboren in Grave, in een gezin van drie kinderen. Zijn vader was beroepsmilitair bij de commando's en werd later handelaar in auto's. Leon leerde als 4-jarige schaken. Hij was er meteen verzot op. Hij werd lid van een club in Valkenswaard en behaalde diverse titels, waaronder het Brabants kampioenschap. Toen hij op zijn 17de, met zijn ouders op vakantie, moest kamperen in Zeeland, besloot hij naar het IBM Toernooi in Amsterdam te gaan. Hij had geen zin om op een camping op een lekkend luchtbed te worden geteisterd door muggen. Elke avond ging hij stiekem van het toernooi terug naar huis in Eindhoven, waarbij hij de vreemdste smoezen bedacht.

Een jaar later besloot hij psychofysiologie te gaan studeren in Amsterdam. De studie kostte hem nauwelijks moeite en de meeste tijd bracht hij door op de wietboot van Kees Hoekert, waar iconische figuren als provo-inspirator Robert Jasper Grootveld kind aan huis waren. Nadat hij was afgestudeerd, bleek er in zijn vakgebied weinig werk te zijn. Hij stortte zich op de schaaksport. In 1982 werd hij internationaal meester. In die tijd was hij een van de beste schakers van het land. In 1990 eindigde hij bij het Nederlands kampioenschap met een score van 4 uit 11 op de gedeelde tiende plaats. In 1997 won hij in Apeldoorn een internationaal rapidschaaktoernooi en in 2005 scoorde Pliester 5 uit 12 in een grootmeestergroep van het Corus- (nu Tata)-toernooi in Wijk aan Zee, na onder meer een zege op de Russische grootmeester Jevgenji Aleksejev.

Jarenlang speelde hij in het team van het Bussumse Schaak Genootschap (BSG). Zijn volhardendheid was berucht. Hij kon tegenstanders in marathonpartijen volkomen uitputten. Hij voorzag in zijn onderhoud met het schrijven van boeken en artikelen over de schaaksport. Hij specialiseerde zich daarbij op een serie openingen, zoals de Nimzo-Indisch maar ook de E4-opening. Ook hield hij zich bezig met de studie van eindspelcomposities. Als het nodig was, kon hij zich van 's morgens vroeg tot middernacht op een spelsituatie concentreren. Leon Pliester woonde op zichzelf in Amsterdam, maar had al jaren een lat-relatie met Teodora Enato.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden