Leo Musch 1943-2013

Onderwijzer moest hij worden, maar Leo Musch koos voor de kunsten. Om uiteindelijk schilderles te gaan geven.

In een uitzending van Rik Felderhofs De Stoel uit 1997 gaf Leo Musch in het Zuid-Franse Beauregard schilderles aan tante Annie uit de Jordaan en haar dochter Riekie, die allebei hun hele leven werkster waren en nooit op vakantie waren geweest. Meteen wist hij de show te stelen. Niet alleen Nederlandse cursisten die weleens een likje verf op een doek wilden aanbrengen, kwamen massaal naar zijn vakantieadres bij Nîmes, maar ook televisiesterren als Ursul de Geer en Jan Douwe Kroeske.


Musch was charismatisch en ijzersterk. Hij droeg nooit een winterjas. Hij was vegetariër, rookte niet en dronk geen alcohol. Op 3 mei overleed hij op 69-jarige leeftijd aan de gevolgen van de zeldzame ziekte amyloidoses, waarbij lichaamsonvriendelijke eiwitten worden aangemaakt.


Musch werd in 1943 in Amsterdam geboren. Zijn vader was verkoopleider en zijn moeder onderwijzeres. Hij wilde als kind balletlessen gaan nemen, maar zijn ouders moesten niets hebben van een 'Billy Elliot'. En toen Leo in de jaren vijftig naar de kunstacademie wilde, staken ze daar ook een stokje voor. Hij moest een opleiding volgen op de kweekschool, zodat hij als onderwijzer tenminste zijn brood zou kunnen verdienen. Hij was echter verknocht aan de kunst. Hij deed een negen jaar durende avondopleiding aan de hogeschool voor de kunsten. Hij behoorde aanvankelijk tot de stroming van de hyperrealisten die tafereeltjes zo echt en neutraal probeerden weer te geven.


Musch was in de opstandige jaren zestig sterk politiek geëngageerd, nam deel aan de Maagdenhuisbezetting en behoorde tot de intimi van kabouter Roel van Duijn. Hij trouwde al op zijn 20ste, kreeg twee dochters, scheidde, hertrouwde en scheidde opnieuw. Naast schilderijen maakte hij ook illustraties, onder meer voor boeken als de klassieker Help, de dokter verzuipt van Toon Kortooms. Daarnaast werkte hij samen met de dichter Simon Vinkenoog. Hij bleef ook les geven, onder meer in Amsterdam en Utrecht (Artibus). Daarnaast was hij in tegenstelling tot vele kunstenaars ook sportief actief. Hij haalde een zwarte band in het judo.


Eind jaren zeventig had hij plotsklaps zijn buik vol van het geëngageerde milieu. In 1981 vestigde hij zich in Zuid-Frankrijk en ging daar les geven. Zijn derde partner Dineke Derksen - met wie hij de laatste elf jaar samenwoonde - zegt dat Leo daar het meest zichzelf was. 'Om kleding gaf hij niets zolang het maar zwart was.' Hij probeerde studenten altijd hun eigen grenzen te laten ontdekken. 'Van een mooi aquarelletje voor boven de bank wilde hij niets weten. Mooi zei hem niets, dat was veel te gemakkelijk. Mooi was een werk pas als het je raakte', vertelt een voormalig leerling.


Leo Musch was zeer veelzijdig. Hij gaf ook lessen beeldhouwen en grafische vormgeving en speelde piano. Hij schreef vele boeken, waaronder Grensverleggend schilderen en maakte een serie tekeningen voor de Europakalender 1992. Behalve de zomercursussen op Beauregard gaf hij ook jarenlang les aan kinderen en jongeren in Thailand.


In de jaren negentig was hij de pionier van de transparante- of lichtschilderijen waarvoor fabrikant Talens speciale verf had ontwikkeld. Deze schilderijen konden worden ingebouwd in een muur, waarbij het licht continu wisselde met behulp van een dimmer. Ze werden onder meer geëxposeerd in Eindhoven en China. In Beauregard is een galerie ingericht waar zijn werk blijvend wordt tentoongesteld.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden