Lente-schoonmaak binnen judobond

'Als je een Spijkers in je midden hebt, moet je ook een hamer hebben.' De teruggehaalde voorzitter Henk van Oosten deed, zonder hamer en bezem te schuwen, zo luchtig mogelijk....

Van onze verslaggever

Hans van Wissen

NIEUWEGEIN

Ben Spijkers, de gelauwerde judoka, behoorde tot de garde die het kot van de JBN zo drastisch mogelijk smetvrij wenste te maken. Een ander zou zich na alle ellende in het recente verleden wellicht in weerzin van de bond hebben afgekeerd, maar Spijkers vroeg zich als Limburgs districtsvertegenwoordiger af wie de rotzooi dan wél zou moeten opruimen.

Het bordeelbezoek en het dubbele declareren van de inmiddels tot Europees voorzitter gepromoveerde Frans Hoogendijk; het ontslag van directeur Post en vooral ook de ophef rond de zaak Ooms: de schande kwam Spijkers 'de strot uit. Maar als iedereen zich nu aan zijn verantwoordelijkheid onttrekt, zijn de judoka's nog meer de dupe. Het is uit negatieve motieven dat ik me blijf inzetten, maar als ik het niet doe, wie dan wel?'

Die vraag stelde zich niet alleen Ben Spijkers. Henk van Oosten, JBN-voorzitter van 1976 tot 1988, kwam al begin dit jaar weer in beeld, toen directeur Jan Post op instigatie van het bestuur op non-actief was gezet. Post vocht de beslissing aan en beschuldigde Frans Hoogendijk van valselijk declareren en seksclub-bezoek op kosten van de bond. Hoogendijk was niet gediend van een bemiddelingspoging door Van Oosten.

Maar begin april, tijdens een besloten vergadering waarin volgens Spijkers de hamer vervangen was door een bijl, werden Hoogendijk en consorten de facto weggestuurd, terwijl ook Post persona nog grata werd verklaard. Weldra zetelde in de JBN een interim-bestuur uit vervlogen tijden. De terugkeer van de oude mannen was een feit.

Toen Van Oosten zaterdag het Henk van Oosten-centrum in Nieuwegein binnenging en de gravure met zijn naam zag, was de gedachte aan een graftombe onbedwingbaar: 'Er zijn weinig mensen die hun naam in marmer gebeiteld zien. Dat is toch voorbehouden aan de doden. Het was weinig vreugdevol. Maar ach, dacht ik, ik moet blij zijn dat ik het nog kan zien. En het gekke is, ik kom na acht jaar terug en ik heb het gevoel niets gemist te hebben.'

Van Oosten werd geflankeerd door twee andere relikwieën van de JBN, Methorst en penningmeester De Wolff. Zij zullen niet terugkeren in het uiteindelijke bestuur, dat in november geformeerd moet worden. Van Oosten, 61 jaar, beraadt zich nog. Hij beslist in september of hij zich zal kandideren als voorzitter. Bijna routineus leidde hij de bondsvergadering tot een goed einde, hoe pijnlijk ook sommige oud-bestuursleden die zich opnieuw ter beschikking hadden gesteld, werden weggehoond.

Van Oosten kon een duidelijke neiging tot bagatelliseren niet worden ontzegd. 'Ik begrijp de situatie in de JBN geweldig goed', sprak hij, om die vervolgens te verkleinen tot de echtelijke ruzie om een te hard gekookt ei: 'Daar kun je met je vrouw woorden over krijgen. Vervolgens escaleert het en waar is dan het eind?'

Het ontslag van een directeur (waarin de rechter bewilligde en dat de JBN op twee ton kan komen te staan) is natuurlijk geen hardgekookt ei. En nog minder was de affaire Ooms een sinecure. 'Natuurlijk', zei Van Oosten, 'het is schokkend, vooral omdat je de mensen zo goed kent. Een diep menselijk drama vind ik het. Iedereen is erdoor beschadigd, ook de judoka's zelf. Het heeft verstrekkende gevolgen voor de hele sportwereld, alleen al omdat er een gedragscode moet komen. En toch begrijp ik niet dat het zo naar buiten is gekomen. Ik vraag me af of het niet op een andere manier opgelost had kunnen worden. Als zich ongewenste intimiteiten in een onderwijs-situatie voordoen, worden er veel minder toestanden om gemaakt.'

Van Oosten heeft nog dagelijks contact met zijn voorganger, de weggestuurde Frans Hoogendijk die intussen op het Europese pluche is beland. Ooit frequenteerden ze dezelfde sportschool in Vlaardingen. Vader Hoogendijk (Arie) was zaterdag toehoorder. Ook hij kon constateren hoe Van Oosten angstvallig vermeed dat de afgevaardigden te diep op het verleden ingingen. Het moest niet een schreeuwpartij worden als in april.

Dat werd het niet omdat ook de bondsraad bijna collectief had besloten dat de ballast van het verleden weggekieperd moest worden. 'We moeten allemaal een beetje op de lip bijten', zoals Van Oosten had gezegd. En: 'Geef anderen niet de kans onze sport te discrimineren door onze eigen uitlatingen.'

De grote lente-schoonmaak kostte eerst penningmeester Jantine de Gast het hoofd en vervolgens ook de op een rentree beluste kandidaten Johan Slof, Rolf Gijssen en Toon Harks. In plaats van topsport-portefeuillehouder Harks kwam Tom Kempkens, een man die in het judo voor militairen aanzien geniet. Het enige bondsbestuurslid dat van het judo-parlement mocht terugkeren, was Dolf van Vliet. Maar die was onder Hoogendijk dan ook de enige 'dissident'.

Door de gebeurtenissen in Nieuwegein lijkt een terugkeer van directeur Jan Post niet ondenkbaar. Hij zal, omdat hij inmiddels is ontslagen, opnieuw moeten solliciteren, maar een nieuw bestuur kan heel wel een 'oude' directeur weer in dienst nemen. Vooral waar deze vanwege onbesproken gedrag twee ton mee zou moeten krijgen, als hij de JBN de rug zou terugkeren.

Voor 130 duizend gulden daarvan vond JBN inmiddels een dekking maar dan resteert nog altijd een gat van 70 duizend. Vrede is noodzaak in de judobond, daarover bestond in elk geval consensus. Toen de afgevaardigden in Nieuwegein overstemd werden door het gekoer van duiven, had Van Oosten zelfs daarvoor begrip: 'Het is bronsttijd.' Ook in de Judo Bond Nederland.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden