Lennon, Schilling en Kuipers

En dan hier nog een fraaie geschiedenis van de Nederlandse literatuur, John Lennon in een creatieve crisis, het bonte universum van drs P. en andere net verschenen titels.

De Greef/Maurer Nijgh & Van Ditmar, €19,99.

De glasblazers

Dat de Britse schrijfster Daphne du Maurier (1907-1989) Franse voorzaten had, zal niemand verbazen. Ten tijde van de Franse Revolutie waren die verre voorouders meester-glasblazers. Daarover handelt haar historische roman De glasblazers, oorspronkelijk verschenen in 1963, en ook toen al vertaald door R.W.M. Kliphuis-Vlaskamp. Die vertaling hoefde voor de herdruk slechts licht te worden aangepast.

Beeld -

Het vaderhuis

Somber, passief en loom, archaïserend en zwaar, zo stond de Vlaamse dichter Karel van de Woestijne lange tijd bekend, onder meer vanwege zijn eerste bundel Het vader-huis (1903). Maar hij schreef ook allerminst ingekeerd journalistiek werk, en de ironische Laethemse brieven over de lente (1903). In deze eeuw geldt Van de Woestijne zelfs weer als 'een meeslepende dichter van erotisch geladen poëzie', aldus neerlandica Jacqueline Bel in Bloed en rozen, een indrukwekkende geschiedenis van de Nederlandse literatuur 1900-1945. Van het fin de siècle en Louis Couperus tot Elsschot, Ter Braak en Du Perron, de eerste bundels van Achterberg en Vasalis, en het dagboek van Anne Frank.

Beeld -

Hoor de stad

Twee jaar lang was Anna Enquist stadsdichter van Amsterdam. De gedichten die ze in die hoedanigheid schreef zijn, aangevuld met het Poëziegeschenk Een kooi van klank (2013), gebundeld in Hoor de stad, met ook de enigszins angstige aankondiging van Nieuwjaar in het gelijknamige gedicht; 'Nieuwjaar, je moet, je zal zeker-/ weigeren is niet aan de orde.// Hoor de stad, ze knispert al, schettert/ voorzichtig, speelt wat met vuurballen,// kleine granaten. Een voorproef.'

Beatlebone

Achter in een oude Mercedes zit John Lennon die zich naar een hotel laat rijden op het ruige Ierse eilandje dat hij sinds zijn zevenentwinrigste in zijn bezit heeft. Het is 1978, op de radio van de taxi hoort hij Kate fucking Bush. 'Zet maar uit. Dat gekrijs van die heks.' Lennon bevindt zich op een creatief dieptepunt. Beatlebone heet de roman van de Ierse schrijver Kevin Barry (1969), van wie eerder de verhalenbundel Donker als een eiland verscheen. Vorige maand onderscheiden met de Goldsmiths Prize voor 'innovatie in de literatuur'. Vertaald door Auke Leistra.

Oergezond

Het is allemaal de schuld van de ontdekking van de landbouw, schrijft Remko Kuipers, zo'n tienduizend jaar geleden; die leidde niet alleen tot een grote verandering in onze voeding, maar maakte ook dat we minder gingen bewegen: 'Archeologische opgravingen hebben aangetoond dat mensen na de komst van de landbouw duidelijk ongezonder werden: ze werden minder gespierd, hun botten werden brozer, hun bekkens smaller, ze werden minder lang en gingen eerder dood.' In Oergezond - Word en blijf gezond met de oerleefstijl, de opvolger van Het oerdieet, legt Kuipers uit hoe we de desastreuze gevolgen van die ontdekking te lijf kunnen gaan. Met beweging en gezonde voeding uiteraard, waar trouwens best een koolhydraat in mag rondzwemmen, zolang het maar geen bewerkte is.

Beeld Jetske Looije000

Een aap die kan blozen

Hoe is het zo gekomen, waar komt alles vandaan? Het zijn 'misschien wel de mooiste vragen die er bestaan', schrijft wetenschapsjournalist Govert Schilling in de inleiding van Een aap die kan blozen. Doorgaans schrijft Schilling over sterrenkunde, onder meer in de Volkskrant; dit boek gaat over de vraag waarin de mens zich onderscheidt van het dier en bevat een serie interviews met Nederlandse en Vlaamse deskundigen, onder wie Jan van Hooff, Tijs Goldschmidt, Henkjan Honing en Liesbeth Sterck: 'Wij zijn sociale apen, met als extraatje taal, cultuur en theory of mind.'

Beeld Jetske Looije000

Diner Pensant - Waar filosofen op kauwen

Zoals het eten de mens verbindt met de andere dieren, zo is zijn neiging tot filosoferen juist wat hem anders maakt dan de andere soorten, schrijft Valerie Granberg in Diner Pensant - Waar filosofen op kauwen. Daarom vroeg ze aan filosofen of ze hen mocht fotograferen. 'Ik vroeg hen een gerecht uit te kiezen dat een speciale betekenis voor ze had en dat ik vervolgens bereidde. Zij gaven mij hun verhaal erbij en zo ontstond er een brede waaier aan inzichten, herinneringen, metaforische overpeinzingen en toekomstbeelden.' Het leverde mooie teksten en schitterende foto's op, met een van een gigantische rijsttafel smullende Coen Simon als hoogtepunt. Simone van Saarloos doet iets met een bloot lijf en Trudy Dehue heeft een bloemkool op haar hoofd gezet. Inclusief recepten.

Troika hier, troika daar

Dit jaar overleed Heinz Polzer, alias Drs. P. Renske de Greef en Ringo Maurer kozen zijn mooiste teksten uit en verzamelden ze in een bundel die niet anders kan heten dan zoals hij heet: Troika hier, troika daar. Het allermooiste bij elkaar. 'Het is een genot om je onder te dompelen in dit bonte universum.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden