'Lekkere dieren produceren, dát telt'

Henk Coolen van 's lands enige kalkoenbroederij serveert op zijn boerenerf zijn eigen dieren. Het rampjaar 2003 deed hem inzien dat de combinatie van 'smaak en beleving' goud waard is.

Daar staat hij dan, de grootste kalkoenbroederij van Nederland. Sterker nog: de enige kalkoenbroederij van Nederland. Een witte fabriekshal, tegen een Limburgs bos aan. Maar er naar binnen gaan? 'Geen sprake van', zegt eigenaar Henk Coolen resoluut. 'Wie er niet per se in moet zijn, komt er niet in.'

Elke bezoeker kan drager zijn van een rampzalige bacterie.

Het zit nog diep, de pijn van 2003, toen de vogelpest uitbrak. Niet in Coolens bedrijf, maar hij kon plotseling met zijn eendagskuikens, ruim 40 duizend per week, geen kant meer op: overal vervoersverboden. Dus moest hij ze vergassen, allemaal. Vier weken lang vergaste hij elke week 40 duizend pluizige gele bolletjes die in zijn broedmachines uit het ei waren gekropen. 'Zes maanden lang heeft het bedrijf stilgelegen', zegt Coolen.

Het bedrijf overleefde de klap, mede dankzij een nevenactiviteit die bijzonder goed uitkwam: een handel in ontsmettingsmiddelen voor door vogelpest getroffen bedrijven.

De kalkoensector is er nooit meer overheen gekomen. Van de 112 kalkoenhouders van 2003 zijn er nog 50 over. In 2006 sloot de enige Nederlandse kalkoenslachterij zijn deuren, die van Plukon in Boxtel, met 250 man personeel.

Begin deze eeuw aten de Nederlanders nog ruim 2 kilo kalkoen per jaar, nu nog 1 kilo. In Duitsland bijna 6 kilo. Zelfs met Kerstmis eten Nederlanders nauwelijks kalkoen. 'Sinds de sluiting van Plukons slachterij, is hier niemand meer die iets aan marketing doet', zegt Coolen. De meeste Nederlandse kalkoenen worden in Duitsland geslacht en worden daar ook geconsumeerd.

Voor de kalkoensector als geheel was de vogelpest van 2003 een ramp, voor Coolen zelf - met de kennis van nu - wellicht een zegen. Zonder het rampjaar 2003 zou hij waarschijnlijk niet die zwarte kalkoenen achter zijn huis hebben rondscharrelen, en niet die zwarte varkens. En hij zou zeker niet het restaurant zijn begonnen waar hij nu zo glunderend zit te vertellen over de lekkere producten die hij maakt van zijn eigen dieren. Want sinds de vogelpest is alles bij Coolen steeds meer gaan draaien om maar één ding: smaak. Nou ja, twee dingen: 'Smaak en beleving.'

In de depressiefste periode in 2003, toen zijn bedrijf helemaal stillag, zei Henk Coolen tegen zijn vrouw: 'Ik ga Paul Kelly maar eens bellen, misschien kan ik zijn KellyBronze verkopen. Dan heb ik tot de kerst nog wat te doen.'

KellyBronze is een kalkoenenras van de Britse pluimveehouder Paul Kelly. Coolen kent Kelly al zijn leven lang: 'Onze vaders waren bevriend, dus waren wij ook bevriend.'

Sinds 1998 hebben de twee mannen al een bedrijf in Duitsland, samen met een lokale partner daar. Dat bedrijf is veruit de grootste in biologische kalkoen in Duitsland en Oostenrijk. De verkoop van KellyBronze in Nederland werd hun tweede samenwerkingsproject.

Het ging aanvankelijk niet eens soepel. Hoewel koks en culinaire deskundigen zeggen dat het vlees van KellyBronze veel lekkerder is dan dat van 'gewone' kalkoen. Inmiddels verkoopt hij er 1.800 per jaar. Aan delicatessenwinkels, aan restaurants en via zijn eigen website.

De KellyBronze zette hem aan het denken. Beesten produceren die écht lekker zijn, dat was een gat in de markt. Bovendien een bezigheid die wel erg goed bij zijn bourgondische inslag paste.

Toen hij een paar jaar later weer bij zijn vriend Paul Kelly op bezoek was, in Danbury een stukje boven Londen, trof hij er Jimmy Doherty, van het populaire BBC-programma Jimmy's Farm (op RTL: Het Roer Om). Met zijn drieën bedachten ze een concept voor een andere manier van boeren, helemaal op smaak gericht: Flavours of the Farm.

Buiten

'Het gaat er niet om dat je biologisch boert, want biologische producten smaken niet anders dan gewone producten', zegt Henk Coolen. 'Het gaat erom dat je dieren houdt die lekker zijn. En dat je dat doet zoals het op een boerderij hoort: buiten.'

Onder de naam Flavours of the Farm verkoopt hij nu kalkoen, varkensvlees en ook rundvlees van limousins, dat hij betrekt van naburige boeren.

Daarom heeft hij nu achter zijn huis vijftig kalkoenen rondlopen. En een paar honderd zwarte en zwartwitte varkens, die met hun vrolijke snuiten de blubber op hun veldje omwroeten. Zodra er wat te vreten valt, wagen de kalkoenen zich tussen de varkens. Een groepje zwartwitte biggen banjert nieuwsgierig over het hele terrein, niet gehinderd door afrasteringen.

Henk Coolen is niet sentimenteel, maar hij vindt het prachtig. En zijn zoon Geert (23) is gek op de varkens: 'Die hebben echt karakter. De een is vrolijk, de ander chagrijnig. Dat is wel anders dan met de kalkoenen.'

Het ziet er nauwelijks Nederlands uit, die varkens in de modder, en dat klopt ook wel. Geert Coolen: 'In Nederland mag je varkens niet zomaar buiten laten lopen. Daar heb je allemaal vergunningen voor nodig. Echt waar. Toen ze hier kwamen kijken van de keuringsdienst NVWA en van de gemeente, vroegen ze wat we met de mest gingen doen. Ik zei: denk je dat we dat gaan opscheppen of zo?'

Vooralsnog worden Coolens varkens met rust gelaten.

Het restaurant De Busjop, aan het stille weggetje een paar honderd meter van de broederij, is Henk Coolens laatste stap in het smaak-offensief. Hij verkoopt er de lekkernijen gemaakt van zijn eigen dieren.

'Ik wilde bij mijn bedrijf mensen kunnen laten proeven van het vlees, met natuurlijk een glas wijn erbij. Wijn schenken op een boerderij, dat mocht natuurlijk niet in dit dichtgeregelde land. Maar in een restaurant mag het wel. En nu ga ik dieren hier rond het restaurant zetten, zodat het toch een boerenuitstraling krijgt.'

Coolens broedfabriek levert nog altijd een respectabele omzet op van 6,5 miljoen euro. Al zijn 'smaakvolle' activiteiten bij elkaar zijn inmiddels goed voor 18 miljoen euro. Coolen junior zoekt nieuwe groeimogelijkheden: 'We hebben verderop nog een paar hectare land liggen. Daar zouden we uitstekend een paar duizend biologische KellyBronze op kunnen houden.'

Bedrijf Flavours of the Farm

Waar Heythuysen

Sinds 2008

Aantal werknemers enkele tientallen

Jaaromzet 18 miljoen euro

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden