Column

Lekker in andermans gestolen post neuzen

Pics: over hedendaagse beeldcultuur

Wat een heerlijk nieuws heeft de Sony-hack opgeleverd. Maar mogen we daar eigenlijk wel van genieten?

Het was een olijk gezicht, begin februari tijdens het filmfestival in Berlijn. Voor de persconferentie van The Monuments Men deed George Clooney nog een polonaise met zijn collega-acteurs. En tijdens het onderhoud met de pers maakte hij grapjes, wilde zelfs een deuntje fluiten en lachte de hele tijd.

Nee, als hij al iets had meegekregen van de vernietigende Amerikaanse recensies eerder die week ('Ocean's Eleven met nazi's') of het boegeroep bij de persvoorstelling, liet de meest begeerde man ter wereld dat soepel van zich af glijden.

De waarheid, zo bleek deze week, was anders. Een week vóór de Europese première had Clooney al naar Sony-baas Amy Pascal gemaild. Hij had 'bescherming' nodig tegen de recensies, schreef hij in een mail onder de titel 'It's getting worse': 'Ik heb dertig uur niet geslapen.' En: 'Ik ben bang dat ik jullie allemaal teleurgesteld heb. Het spijt me. Niet mijn bedoeling.'

Het werpt een nieuw licht op Clooney. We vermoedden natuurlijk al dat hij niet echt de onkreukbare optimist is zoals in zijn publieke voorkomen. Maar hier was dan het bewijs, zwart op wit, geleverd door hackers die zichzelf Guardians of Peace noemen. De bestanden die zij hebben gestolen van filmstudio Sony en die zij sinds 24 november stukje bij beetje online zetten, bieden een intrigerend kijkje in de Amerikaanse filmindustrie. Ze geven inzicht in het doen en denken van een moderne filmstudio en zullen een traktatie zijn voor de biografen en de filmhistorici van de toekomst.

Daar was het de hackers natuurlijk niet om te doen. De bedoeling was een machtig Amerikaans bedrijf op de knieën te krijgen. Wie precies achter #GOP zit, blijft onduidelijk, maar de beschuldigende vingers wijzen naar Noord-Korea. Daar is de Sony-satire The Interview, waarin de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un vermoord wordt, slecht gevallen. Het zou de reden zijn voor de cyberaanval waarbij hackers een duizelingwekkende hoeveelheid interne Sony-bestanden buit maakten.

Drie weken na de computerinbraak is het nieuws dat het oplevert niet meer bij te benen. Inmiddels is bekend dat de 'tafel met wiet, cocaïne, pillen en slipjes' in The Interview 241 dollar kostte, dat de Sony-top de film omschrijft als 'niet grappig' en hoofdrolspeler James Franco 'irritant' noemt. En nog heel veel meer - niet alleen over die film en de acteurs daarin. Bovendien werden vijf films online gezet.

De bestanden zijn een goudmijn voor iedere journalist die daar een beetje in weet te zoeken. Hé, James Bond, zou daar iets op te vinden zijn? Ja hoor, daar is het script van de nieuwe film Spectre. Wat levert Obama op? Oei, racistische opmerkingen. Prijsschieten: het levert altijd leuke, goed verkopende verhalen op. En in de haast daarmee te scoren leek iedereen even vergeten dat we hiermee met zijn allen in andermans gestolen post staan te neuzen.

Een stapje terug: als één journalist de stapel documenten in handen had gekregen, dan zouden de zaken een stuk simpeler horen te liggen. Als journalist maak je 'geen gebruik van onrechtmatig door derden verkregen informatie, tenzij met publicatie daarvan een groot maatschappelijk belang is gediend', aldus de journalistieke ethische code.

Clooneys slaaptekort hoort daar niet bij. Zelfs het nieuws dat Jennifer Lawrence minder verdient dan haar mannelijke tegenspelers niet.

Of liggen de zaken anders bij bronnen die voor iedereen via het internet toegankelijk zijn? De naaktfoto's van beroemdheden? Deze privé-mails?

Niet wezenlijk, denkt entertainment redacteur Emily Yoshida van onlinemagazine The Verge. Zij betoogt (in Why we're reporting on Sony's leaked info) dat het eigenlijk vreemd is dat journalisten, de hoeders van het vrije woord, met niksige berichtjes aandacht besteden aan een groep hackers die 'een mes in het hart van het vrije woord wilden drijven'. Het verbaast haar hoe gretig andere journalisten het werk voor die hackers afmaken, door alles wat ze vinden verlekkerd samen te vatten in guitige nieuwsberichtjes.

Daar zit wat in: de groep die je met dit soort nieuws soortelijk gewicht geeft, bestaat uit types die Sony-medewerkers bedreigen; die sofinummers en andere persoonlijke gegevens online hebben gegooid; die dezelfde medewerkers nu aanbieden hun naam uit de correspondentie te verwijderen als zij even contact opnemen; en die door te dreigen met aanslagen op filmtheaters ervoor hebben gezorgd dat de publiekspremière van The Interview is afgelast en sommige bioscopen de film toch maar liever niet vertonen.

Daar wil je geen handlanger van zijn.

Scenarioschrijver Aaron Sorkin riep in een advertentie in The New York Times journalisten op het materiaal niet meer te gebruiken. Diezelfde krant kreeg, net als CNN, Variety en The Hollywood Reporter al officiële waarschuwingen van de advocaten van Sony.

De vraag is of dat nog helpt. Het is een vliegwiel dat in beweging is gebracht door de snelheid waarmee nieuws tegenwoordig naar buiten wordt gebracht. Door de pittige concurrentiestrijd onder media en door het publiek, dat graag nieuws over beroemdheden en makkelijk te behappen schandaaltjes leest.

Meer nieuws

De publiekspremière van The Interview in New York is afgelast nadat de Guardians of Peace '9/11-achtige' aanvallen hebben aangekondigd. Andere bioscopen zijn al gevolgd. • Een aantal eigen medewerkers heeft een schadeclaim ingediend tegen Sony omdat privégegevens op straat liggen. • Mensenrechtenactivisten willen, volgens tijdschrift The Hollywood Reporter, met ballonnen dvd's met The Interview boven Noord-Korea droppen.

Inmiddels is alles over deze hack nieuws en dus printwaardig.

Maar denkt u, als u de komende dagen smult van de smeuiige verhalen die de hackers als 'kerstcadeau' hebben beloofd, ook even aan uw eigen inbox. Als zelfs Clooney ergens dertig uur van wakker kan liggen, is het de vraag wat alle pijnlijke 'onthullingen' doen met minder perfecte mensen op deze wereld.

James Franco en Seth Rogen in The Interview.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.