Lekker fijnproeven Voorbeschouwing North Sea Jazz 2012

Op geen festival valt zo veel te ontdekken als op North Sea Jazz. Speciaal voor de bezoeker hebben twee muziekrecensenten van V een selectie gemaakt van hun voorkeuren.

Er wordt nogal eens geklaagd over North Sea Jazz. Te weinig jazz, te veel pop. Te weinig avant-garde en te veel mainstream. Maar nadere bestudering van het programma moet je toch weer doen vaststellen dat er muzikaal geen afwisselender en rijker festival bestaat dan North Sea Jazz.


Ja, Caro Emerald staat er, en ook Van Morrison. Maar neem nu de programmering vrijdag in de Volgazaal waar het Portugese Clean Feed label zijn tiende verjaardag viert. Trompettist Nate Wooley en drummer Tom Rainey zullen beslist geen hapklare brokken leveren. En wat te denken van de nieuwe lichting muzikanten: zanger Gregory Porter, trompettist Ambrose Akinmusire en pianist Robert Glasper vormen uitstekende alternatieven voor bijvoorbeeld Amos Lee en Rufus Wainwright die je inderdaad net zo goed op een popfestival kunt neerzetten.


Hoe massaal het festival ook is, er staan ook dit jaar genoeg artiesten met muziek voor fijnproevers. Of het nu de elektronische muziek betreft (Oneohtrix Point Never, Dimlite) of Afrikaanse pop (Seun Kuti, Fatoumata Diawara), alle stijlen worden goed vertegenwoordigd.


Net als de popmuziek kent de jazz al jaren geen echte leiders meer en raakt ook jazz steeds meer versnipperd in allerhande niches. Dat betekent een festival zonder grote namen, maar niet zonder grootse muziek. Op geen festival valt zo veel te ontdekken als op North Sea Jazz, doe uzelf een lol en ga naar iets kijken wat u nog niet kent. Beloon uzelf daarna met een publieksfavoriet als D'Angelo of George Benson. Of neem het er nog een keer van bij oudgedienden als Rita Reys, Tony Bennett, Ahmad Jamal of McCoyTyner. Wie dan nog moppert, houdt misschien niet genoeg van muziek en mag daar jazz en ook North Sea Jazz niet de schuld van geven.


Routeplanner Gijsbert Kamer

Vrijdag


Het sterke soul/funk-programma vrijdag begint voor mij met het feestelijke en vuige hammondorgel van Sven Hammond Soul. Waarna ik in de grote Nile-zaal ongetwijfeld kan vaststellen dat singer/songwriter John Hiatt het publiek met zijn nauwelijks aan jazz verwante muziek behoorlijk heeft weten te vermaken, want een vakman als hij kun je van North Sea Jazz tot Zwarte Cross programmeren. Dit alles ter voorbereiding van mogelijk het eerste hoogtepunt: het optreden van zanger Gregory Porter die in de Darling-zaal staat geprogrammeerd onder de noemer new urban jazz.


Ik loop vervolgens met hem mee terug naar de Congotent om te kijken hoe zijn gastbijdrage aan het optreden van saxofonist James Carter met zijn Organ Trio uitpakt en spoedt me terug voor de zinderende finale in de Nile. Want Jill Scott mag niet al te sterke platen meer afleveren, live is haar broeierige mengeling van soul, gospel en hiphop niet te versmaden. En het vormt een mooie opmaat voor Nile Rodgers die ondanks zijn ziekte ongetwijfeld de hoogtijdagen van de disco doet herleven met zijn Chic.


Niet doen


Van Morrison. Ik ben een groot fan van zijn muziek, maar op zijn zonder enig enthousiasme gebrachte concerten ben ik jaren geleden al afgeknapt. Zoals altijd zal hij zich er weer veel te gemakkelijk vanaf maken en meer murmelen dan zingen.


Zaterdag


Weggestopt op het kleine Congo Square staat Nick Waterhouse die het publiek verwelkomt met zijn dampende neo-rhythm & blues. Fijne inleiding tot Seun Kuti die met Egypt 80 wat mij betreft veel beter omgaat met het erfgoed van zijn vader Fela dan diens andere zoon Femi. Spetterende Afro-funk, met lang uitgerekte nummers waarin veel ruimte voor de fantastische band.


Vervolgens ga ik even langs bij Taj Mahal, de bluesman die zich de laatste jaren nog al eens achter zijn band wilde verschuilen. Nu komt hij met een trio, wat als voordeel heeft dat hij zich niet kan verstoppen. Benieuwd ben ik ook naar Hugh Laurie, de Britse acteur die ons heeft verrast met een alleraardigste plaat vol rhythm & blues, die live uitgevoerd dankzij Laurie's innemende presentatie zeker aan zeggingskracht zal winnen.


Van alle soulartiesten op NSJ ben ik het nieuwsgierigst naar de veterane Betty Wright. Onlangs heeft zij een plaat gemaakt met hiphopband The Roots. Maar ik verwacht van haar (zonder Roots) vooral een uitbundige soulrevue, waarin hits als Shoorah Shoorah en Clean Up Woman de weg vrijmaken voor haar ultieme soulslijper Tonight's The Night.


Niet doen


The Robert Cray Band. Bijna dertig jaar geleden op North Sea Jazz onthaald als de grote belofte van de bluesmuziek. Maar steeds meer afgegleden naar behaagzieke gitaarrock.


Zondag


Veteranendag op NSJ die we natuurlijk beginnen bij Tony Bennett die met zijn prachtige stem de ideale zondagmiddagsoundtrack zal leveren. Janelle Monáe en D'Angelo zijn de grote soulattracties vandaag, maar ik wissel hun ongetwijfeld spectaculaire shows af met de prachtige Afrikaanse zang van eerst Fatouma Diawarea en daarna Omou Sangaré die verrassend wordt begeleid door banjo-speler Béla Fleck.


Zowel Archie Shepp als Benjamin Herman moet ik laten schieten voor het eerste grote optreden in Nederland van de Britse zangeres Rumer, die zich voor haar afzegging van vorig jaar zal revancheren met fluweelzachte, mooi gearrangeerde soulpop.


Niet doen


Maceo Parker. Ja zeg, dat weten we nu wel hoor. Goed, hij speelde bij James Brown, en hij heeft een prachtige toon, maar het is wel steeds hetzelfde geluid dat hij met veel effectbejag uit zijn sax blaast.


Routeplanner Tim Sprangers

Vrijdag


De compositieopdrachtwinnaar mag het festival weer openen, dat was vorig jaar plotseling anders. De eer is aan de Tilburgse gitarist Bram Stadhouders die voor deze gelegenheid het Nederlands Kamerkoor heeft uitgenodigd. Gaat zonder twijfel bijzonder worden. Cellist Ernst Reijseger staat vandaag voor de eclectische bigband Flat Earth Society, ook al zo'n spannend project.


De titel artist in residence is na een pauzejaar weer terug. Saxofonist Joshua Redman, die al twintig jaar bijna onafgebroken aanwezig is, opent zijn festival met het Metropole Orchestra.


Grote tip is de ongelooflijk vaardige drummer Dafnis Prieto met de beestachtige rapper Kokay. Verwacht een geïmproviseerde mix van hiphop, jazz, soul, latin en drum 'n' bass. Ook even kijken hoe de twee grote jazzgitaristen John Scofield en Kurt Rosenwinkel samen op een podium acteren. En vergeet niet langs te gaan bij de smaakvolle organist Sam Yahel. En wat te zeggen van het duo Lee Konitz en Joey Baron, beiden prachtige improvisatoren.


Niet doen


Niet te lui zijn om naar de bovenste etage te lopen en te koekeloeren in het fijne Volgazaaltje. In de ode aan Clean Feed Records, een Portugees jazzlabel, zal er worden gemusiceerd op het scherp van de snede door topimprovisatoren als Kris Davis, Nate Wooley, Peter Evans en Marty Ehrlich.


Zaterdag


Trap af bij een van de leukste Nederlandse jazzbands van de afgelopen jaren. Tin Men and The Telephone vindt muzikale inspiratie in zo a-muzikaal mogelijke geluiden. Dit is jonge, frisse impro anno 2012, elk concert is een, vaak hilarische, beleving. Via de powerjazz van Yuri Honing Wired Paradise doorstomen naar Seun Kuti, die met bandleden speelt van Fela's Egypt 80. Gegarandeerd feestje, Seun beschikt net als zijn vader over een opzwepend charisma.


James Farm behoort tot de fijnste Amerikaanse jazzbands van nu, met helden Joshua Redman en Aaron Parks. Meer goede, populaire jazzacts vind je vandaag in de Darling. Rudder is een stoere formatie met vuige ritmes van drummer Keith Carlock en sluit af bij Christian Scott, een energierijke trompettist met een volstrekt eigen geluid en aanstekelijke knalband.


Niet doen


Naar plaatjes luisteren van Giel Beelen, daarvoor is veel te goede livemuziek te beleven.


Zondag


Ook vandaag weer een boeiend concert van artist in residence Joshua Redman. Hij staat op het podium met The Bad Plus, een band die met veel plezier pop en jazz mixt. De veelzijdigheid van Redman lijkt hier mooi in te passen, benieuwd hoe dat live klinkt. En als het mooi weer is (of niet) zeker de dag beginnen in de buitentent Congo, waar het Surinam Music Ensemble concerteert met blazer Bennie Maupin, oud bandlid van de Headhunters. Zeker naar het einde toe zullen de heupen los gaan.


De David Kweksilber Bigband, waarin klassieke muziek en jazz samenvloeien, is het spannendste grote jazzensemble van dit moment. Ook van Nederlandse bodem: The More Socially Relevant Jazz Music Ensemble, een all-star jongelingenband onder leiding van gitarist Reinier Baas. En later in dezelfde Yenisei smaakvolle kamermuziekimpro van Estafest met onder anderen Anton Goudsmit (gitaar) en Oene van Geel (viool). Benjamin Herman sluit de Darling af met een eenmalige uitvoering van zijn soundtrack voor de nieuwste Eddy Terstallfilm: Deal. In samenwerking met een strijkensemble, niet te missen.


Ook leuk om het festival af te sluiten met de handen in de lucht bij Maceo Parker van wie je niets nieuws kunt verwachten, maar die zonder uitzondering de boel op stelten zet, zeker met publiekslieveling Trombone Shorty in de gelederen.


Niet doen


Van Mike Stern weet je wat je kunt verwachten: hele dikke smaakloze spierballenfusion. Dat kennen we nou wel.


Fotografie op North Sea Jazz

Muziekfotografen, onder wie Rob Verhorst, Peter van Breukelen en Joke Schot, presenteren hun beste foto's rond het thema 'Interactie' in de Fast Lane, op de begane grond. Tevens zijn hier muziekfoto's te zien van Andreas Terlaak, Paul Bergen en Geert van Kesteren, die zij maakten op buitenlandse edities van North Sea Jazz.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden