Lekker demonstratief paffen op het perron

De NS wil gerook in stationshallen niet meteen streng gaan beboeten. Een wijs besluit, want het verbod is met weinig enthousiasme ontvangen....

Van onze verslaggeefster Janny Groen

Voor rokers is de eerste officiële dag van hun pariabestaan ingegaan. Sinds nieuwjaarsdag is de Tabakswet van kracht en is het verboden te roken op de werkplek en in publieke ruimten. Maar op die eerste dag wordt het verbod, vooral in stationshallen en op overkapte perrons, massaal met voeten getreden.

Er wordt stevig gepaft. Niet stiekem of schuldbewust, maar brutaal, uitdagend. Het verbod maakt bij veel overtuigde rokers rebelse gevoelens los. 'Ik bepaal zelf wel waar ik rook', reageert Perry van Oerle (17), die in de hal van station Den Haag Centraal met zichtbaar genoegen een sigaret opsteekt.

Hij wijst op de enorme ruimte om hem heen en zegt zich niet te kunnen voorstellen dat een niet-roker in die hal last heeft van zijn sigaret. Marcel Hinze (21) rookt in de buurt van de kaartjesautomaat. 'Ik rook waar ik wil', zegt hij. Hinze is absoluut niet van plan te stoppen. Integendeel, door de staatsbemoeienis is hij vastbesloten door te blijven roken. Hij koestert het pariabestaan. 'Het wordt bijna romantiek, toch.'

Hinze en Van Oerle spreken met onverholen minachting over de 850 duizend Nederlanders die volgens de Stichting Stivoro, het expertisecentrum voor tabakspreventie, hebben aangegeven per 1 januari te stoppen met roken.

Zij laten zich niet in het gelid drillen door een datum of een Tabakswet. Van Oerle, die rookt sinds zijn dertiende: 'Als ik stop, doe ik dat omdat ik daarvan zelf overtuigd ben en niet vanwege een campagne of omdat het oud en nieuw is.' Hinze: 'Juist omdat er nu massaal gestopt wordt met roken, blijf ik doorgaan. Als ik ooit stop, doe ik dat op een volstrekt willekeurige dag.'

Veel rokers hebben er geen flauw benul van dat ze geacht worden te paffen bij de rokerszuiltjes, die op semi-overdekte perrons zijn geïnstalleerd. De 'Brabant Hooligans', die een vroege trein hebben genomen uit Helmond om deel te kunnen nemen aan de ijskoude nieuwjaarsduik in de Noordzee bij Scheveningen, hebben nog nooit van rokerspaaltjes gehoord. Gekleed in badjassen, oranje Unoxmutsen op het hoofd, lallend, bierflesjes in de hand en sigaretten tussen de vingers, schuiven ze over de perrons, de zuiltjes negeren ze vrolijk. De NS-beambte die toezicht houdt, maakt zich nog niet al te druk over het recalcitrante rokersgedrag. 'Die paaltjes staan ook wel erg verdekt opgesteld', zegt hij. De eerste weken zal het NS-personeel nog coulant zijn. Rokers worden er slechts op attent gemaakt dat ze in overtreding zijn. Bij herhaalde waarschuwingen kan proces-verbaal worden opgemaakt wegens overtreding van de openbare orde. Boete: rond de vijftig euro.

Twee NS-beveiligingsbeambten worden in Haarlem al in de vroege nieuwjaarsochtend geconfronteerd met agressief rokersgedrag. Ex-dakloze Wim, die met zijn hond de warmte van de stationshal heeft opgezocht, steekt een sigaret op. Hij heeft sinds kort een kamertje, maar geen geld om het warm te stoken en eten voor zijn hond te kopen, beweert hij. Wim geeft wel geld aan sigaretten uit, want dat is 'mijn enige genot en dat pakken ze niet van mij af'.

'Belachelijk', vindt hij het rookverbod. 'Rokers houden ze niet tegen. Wedden dat je overal op stations peuken vindt.' Als de beambten hem dwingen zijn sigaret te doven, gooit hij die woedend op de grond. 'Hier, vreet hem dan maar op.'

Het zal de NS nog veel moeite kosten de ruim vier miljoen rokers die Nederland telt, te disciplineren. Veel rokers hebben wel begrip voor een verbod in kleine ruimten, in treincoupés of op het werk. 'Maar hier in de hal, dat is praktisch in de buitenlucht. Dan wordt het ridicuul', zegt Chantal Brachthuizen op Amsterdam CS. Het verbod was haar 'effe ontschoten'. Ondanks haar scepsis, zal ze zich voortaan braaf opstellen bij zo'n pilaartje. 'Maar waar staan die eigenlijk?'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden