nieuws

Lekke gracht kost Rijkswaterstaat meer dan vier miljoen euro

Een slotgracht moest het hoofdkantoor van Rijkswaterstaat extra allure geven. Het werd vooral een enorme kostenpost. De gracht stond jarenlang leeg en heeft meer dan vier miljoen euro gekost.

Het gebouw van Rijkswaterstaat met de drooggelegde gracht. Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant
Het gebouw van Rijkswaterstaat met de drooggelegde gracht.Beeld Raymond Rutting / de Volkskrant

Dat blijkt uit cijfers van het Rijksvastgoedbedrijf die RTV Utrecht boven water heeft gekregen. De regionale omroep probeert al jaren de rekening van de leegstaande gracht rondom het gebouw in beeld te krijgen, maar kreeg steeds nul op het rekest. Via de WOB (Wet Openbaarheid Bestuur) achterhaalde het medium eerder al dat Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf jarenlang hun kopzorgen over de slotgracht hebben verzwegen.

Het plan lijkt in 2008 zo mooi. Een omheinend waterstuk zou een soort spiegel van het gerestaureerde kantoorgebouw moeten worden, helder als glas en elke dag ververst. Met gratis water, welteverstaan, rechtstreeks uit het nabijgelegen Amsterdam-Rijnkanaal.

Die ambitie blijkt al snel na de aanleg van de gracht niet haalbaar. Het water wordt in rap tempo zeer troebel. Het Rijksvastgoedbedrijf verwijdert de algen die daarvoor verantwoordelijk zijn. Maar dat maakt weinig indruk op nieuwe koloniën, die zich nu eenmaal graag in het warme (de gracht ligt het merendeel van de dag in de zon) en stille water vestigen.

Daarmee ontstaat een ironische situatie. De instantie die ondernemers op de vingers tikt voor algengroei, is nota bene Rijkswaterstaat. Er dreigt een scenario waarin de handhavers de gebouwbeheerder moeten beboeten, omdat verontreinigd water uit de gracht in het Amsterdam-Rijnkanaal belandt. In 2009 besluiten Rijkswaterstaat en het Rijksvastgoedbedrijf de gracht droog te leggen.

Lekkage

Voornamelijk om imagoschade te voorkomen, moeten nieuwe plannen voor de slotgracht het origineel zo veel mogelijk benaderen. Maar deadlines om dat realiseren, worden niet gehaald. Weer die hardnekkige algen, luidt de officiële lezing in 2011. Maar in 2019 concludeert RTV Utrecht op basis van WOB-verzoeken anders: de gracht lekt. Bij een volle gracht zou 23 kubieke meter water per uur verdwijnen, stellen de documenten - evenveel als een eenmanshuishouden in zes maanden verbruikt.

De Rijksgebouwendienst stelt de aannemers aansprakelijk voor de lekkage. Die bepleiten juist dat de instanties verantwoordelijk zijn: de betonnen matten zijn normaliter waterdicht, maar nu, na jaren zonder vocht, uitgedroogd. Na bureaucratisch getouwtrek volgt een compromis, dat bepaalt dat de aannemer een nieuwe gracht zal opleveren. Maar als Rijkswaterstaat ziet dat de aannemer daarvoor bijna twee miljoen euro nodig heeft, kijkt de instantie liever over de schutting. De opdracht wordt uitbesteed aan een andere aannemer.

Lang doen betrokkenen geen uitspraken over de kosten van het vijverfiasco. Nu duidelijk is welk gedeelte ervan voor rekening van het Rijk komt, is dat anders. De lekke vijver heeft in totaal bijna anderhalf euro miljoen gekost, blijkt uit de cijfers. Ook is de laatste jaren voor bijna drieënhalve ton aan onderzoek gedaan. Verder zal een nieuwe gracht een kleine 2,3 miljoen euro kosten, waarvan de overheid 1,8 miljoen euro betaalt.

De nieuwe gracht wordt een biologisch waterstuk, dat zichzelf in stand moet houden. In de zomer van 2021 moet die klaar zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden