Leidt te snel opstaan bij ouderen tot dementie?

Klopt dit wel?

Berichten verspreiden zich vaak razendsnel, of ze nu kloppen of niet. Wij proberen de zin van de onzin te scheiden. Vandaag: ouderen die te snel opstaan en het zwart voor de ogen krijgen, lopen meer kans op dementie.

Archiefbeeld ter illustratie. Foto anp

Artsen en fysiotherapeuten kregen er afgelopen week een zorg bij. Volgens nieuw onderzoek moeten ze voorkomen dat ouderen te snel opstaan waarbij de bloeddruk te hard daalt en ze duizelig worden. Want hoe onschuldig dat ook lijkt, leidt het namelijk tot zuurstofgebrek in het brein en op langere termijn tot dementie, zeggen wetenschappers van het Erasmus MC. Veel media namen die conclusie over: LINDA Nieuws, NU.nl en onder meer AD Rotterdam maakten er melding van.

De dreiging lijkt aanzienlijk, want 'bij 75-plussers komt dit ouderdomskwaaltje zelfs bij één op de drie voor', schrijft AD. En: 'Ouderen die last hebben van de dip in de bloeddruk, lopen een 15 procent groter risico op allerlei vormen van dementie.' Oppassen met opstaan dus?

Eerst die Rotterdamse studie erbij pakken. De wetenschappers nodigden begin jaren negentig liefst zesduizend 55-plussers uit voor een kleine batterij aan gezondheidstests, waaronder een bloeddrukmeting waarbij de ouderen in spe snel moesten opstaan. En inderdaad: de groep bij wie de bloeddruk kelderde, bleek twintig jaar later vaker dement te zijn.

Maar héél bepalend was dat nu ook weer niet: het verschil in dementiegevallen was nauwelijks van toeval te onderscheiden, blijkt uit het rekenwerk. En voor elke honderd bejaarden die na snel opstaan met bloeddrukdalingen kampten, werden er drie dement. Misschien zelfs minder, want met de studie valt niet te onderscheiden wie van die drie toch al dementie zou krijgen, ondanks de bloeddrukdaling tijdens snel opstaan.

Het gaat dus om een piepkleine groep. 'Dit is niet iets waar elke oudere van wakker moet liggen', bevestigt Majon Muller, internist-ouderengeneeskunde aan het VUmc.

Meer lezen?

Lees hier alle artikelen van de Volkskrant in de rubriek Klopt dit wel?

Desondanks maakt de studie volgens haar plausibel dat vlug overeind komen voor een selecte groep dementie in de hand werkt. Dat gaat dan om kwetsbare ouderen die al slechte breinbloedvaten hebben, waardoor hersencellen vaker met zuurstoftekort kampen en bij een lage bloeddruk extra schade oplopen. Dat dat een reëel probleem kan zijn, wezen hersenscans van de Universiteit Leiden kort geleden uit.

Meer over