Column

Leidt het mijden van stalken tot moord?

Worden zoveel vrouwen vermoord omdat justitie stalking mijdt?

Hulpverleners bij het lichaam van Linda van der Giesen.

Intelligente vrouw belandt als machteloze prooi op een geheim adres: ooit werd ze nog door de minister van Onderwijs uitgenodigd om haar afstudeeronderzoek toe te lichten, nu draagt ze een 'Aware-knop'. Wie erop drukt krijgt de meldkamer van de politie, waar ze via gps meteen zien waar je bent.

Na de moord in Waalwijk deze maand op Linda van der Giesen, de verpleegkundige die tevergeefs aangifte deed van bedreiging door haar ex, betuigde de politie spijt: er was cruciale informatie over het hoofd gezien, de urgentie was onderschat. Maar de hoofdofficier uit Breda reageerde geprikkeld op vragen. Fouten? Dat moest eerst maar eens worden onderzocht.

Zo lijkt een zaak al snel een tragische uitzondering, maar politie en justitie bagatelliseren bedreiging van vrouwen door (ex-)partners vaker, zeggen advocaten en onderzoekers. Gisteren meldde het Centraal Bureau voor de Statistiek dat ruim de helft van de vrouwen die de afgelopen vijf jaar in Nederland zijn vermoord, werd omgebracht door partner of ex. Dat kun je niet alleen aan fouten wijten, maar er gaan wel vaker zaken mis.

Deze vrouw wil liefst onder naam en met bewijsstukken vertellen hoe: terugvechten, nu er niets meer te verliezen lijkt. Maar haar advocaat Nelleke Stolk vindt het noemen van de naam (ter redactie bekend) toch te gevaarlijk. Haar kantoor doet veel stalkingszaken.

Een Aware-knop krijg je alleen bij stelselmatige bedreiging. Stelselmatigheid is ook een belangrijk criterium om iemand te veroordelen voor stalking, categorie zwaar misdrijf, waar maximaal drie jaar cel op staat. Dé manier om een gevaarlijke ex voor lange tijd te laten afkoelen. Toch schrikt justitie daar vaak voor terug, ook bij deze vrouw. En dat is onbegrijpelijk als je de feiten kent.

Zij kreeg twee kinderen met haar ex. Na de eerste ging hij al slaan. Waarom ze toen niet vertrok? Omdat ze nooit samenwoonden, het was háár huis, omdat er periodes waren dat ze het met hulpverlening probeerde, voor de lieve vrede, want hij bleef terugkomen. Maar vooral omdat je met sommige mensen zonder bescherming niet kúnt breken, zegt ze. Toen hij in 2001 een mes op haar keel zette deed ze voor het eerst aangifte, en daar heeft ze nooit meer iets op gehoord. Toen hij bleef langskomen, zei de politie dat zoiets niet strafbaar was. 'Steeds probeerde ik uit te leggen: zonder bescherming gaat dit niet.'

Tussen 2001 en 2007 registreerde de politie 31 incidenten, van dreigen tot slaan, bijvoorbeeld hard op haar hoofd, toen ze hun tweede kind, drie weken oud, borstvoeding gaf.

In 2006 is hij veroordeeld wegens mishandeling: een celstraf van 235 dagen, waarvan 180 voorwaardelijk. En verplichte therapie, waar hij niet opdaagde.

Samen met het Aware-project maakte de politie daarna een stalkingdossier van de 31 incidenten. Haar ex vuurde intussen in zeven dagen 1.700 dreigende tekstberichten op haar af. Ook daarvan deed ze aangifte. 'Maar toen heeft het Openbaar Ministerie hem alleen vervolgd voor die laatste week stalking. Omdat dat gemakkelijker te bewijzen was.'

In 2007 werd hij veroordeeld tot drie maanden cel, met aftrek van voorarrest. Hield zich opnieuw niet aan de voorwaarden. Gooide in de rechtszaal een stoel naar de officier. Drong de school van de kinderen binnen, waar al een veiligheidsprotocol lag, want de kinderrechter had omgang verboden: bij de oudste is posttraumatisch stresssyndroom geconstateerd.

In 2008 leek het over. Bleek hij Nederland te hebben verlaten. Zes jaar rust. Toen keerde hij terug.

November vorig jaar: dreigementen via Twitter. Een foto van een nieuwe tatoeage: een pistool. Op 6 januari belde hij haar thuis, achter elkaar, waardoor ze een gesprek kon opnemen. Hij zwoer op zijn kinderen haar door het hoofd te schieten.

Beeld x

Op 7 januari is ze het arrondissementsparket binnengelopen en heeft ze geschreeuwd tot een officier van justitie naar de opname wilde luisteren. Deze beloofde er alles aan te doen om eindelijk een samenhangende aanklacht wegens stalking te maken. Wat opnieuw niet doorging: 'niet stelselmatig genoeg'.

Hij heeft een stadverbod, maar vraagt al rond in de buurt. In mei stapte een wildvreemde vrouw in de speeltuin op haar kinderen af om ze een telefoon te geven: hun vader aan de lijn.

Volgende week moet hij voorkomen, bij de politierechter, voor alleen die telefonische bedreiging. Daarvoor kan hij daar niet meteen in hechtenis worden genomen. Haar advocaat: 'Hij loopt zo weer naar buiten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden