Leidse student zit straks in Den Haag in de collegezaal

De Leidse universiteit breidt fors uit in Den Haag. Een oud ministerie ondergaat een metamorfose.

Er wordt hard gewerkt aan de grote hoorcollegezaal in het voormalige ministerie van Binnenlandse Zaken.Beeld Freek van den Bergh/de Volkskrant

In het voormalige ministerie van Binnenlandse Zaken ruikt het naar hout en siliconenkit. Uit de plafonds hangen internetkabels. Verderop timmeren bouwvakkers aan een grote en een kleine zaal voor hoorcolleges. Buiten markeren boompjes een Japanse binnentuin in wording. Eind dit jaar wordt het voormalige Haagse onderkomen van bewindslieden en ambtenaren ingelijfd door 'Leidse' studenten.

Den Haag biedt al langer onderdak aan bestuurskunde, international studies en het Leiden University College. Vandaag kondigt de Universiteit Leiden een volgende stap aan. 'We worden echt een universiteit in twee steden', zegt rector magnificus Carel Stolker. 'We bouwen onze Haage campus uit tot een vooraanstaand academisch centrum met onderzoek en onderwijs dat direct aansluit op het profiel van Den Haag. Al onze faculteiten gaan er activiteiten ontplooien.'

Den Haag is immers het bestuurlijk hart van het land. Daarnaast zijn er tientallen internationale organisaties gevestigd. Met een half miljoen inwoners is het bovendien een ideale proeftuin. Stolker: 'We gaan meer onderzoek doen naar bijvoorbeeld jeugdzorg, radicalisering en sociale spanningen in wijken. Maar denk ook aan onderzoek naar big data van onze faculteit wiskunde en natuurwetenschappen. Het academisch ziekenhuis gaat onderzoek doen naar de gezondheid van stadsbewoners omdat de bevolkingssamenstelling in grote steden diverser is en het verplaatst zijn huisartsenopleiding naar Den Haag.'

Groeispurt

De groeispurt is fors. Over vier jaar kan Den Haag rekenen op 4.500 bachelor- en masterstudenten - nu zijn het er ruim 3.000. De 13.732 extra vierkante meter van het oude ministerie in het Wijnhavenkwartier komen boven op de bestaande academische locaties aan de Schouwburgstraat en het Anna van Buerenplein. Daar heeft het University College een toren van 21 verdiepingen, inclusief studentenkamers. Wel wordt de huur opgezegd in Stichthage, het gebouw boven het Centraal Station.

Het Haagse stadsbestuur is opgetogen over de academische uitbreiding en betaalt 1,5 miljoen euro mee. 'In Den Haag komen stad, staat en de wereld samen. Wat ontbrak, is een academisch centrum', zegt D66-wethouder Ingrid van Engelshoven (kenniseconomie en onderwijs). 'Hiermee wordt een historische fout hersteld.' Nog altijd steekt het in de residentie dat Willem van Oranje in 1575 Leiden aanwees als 'bequaeme plaetse' voor de eerste universiteit van het land.

Den Haag heeft veel te bieden aan de Leidse academici, aldus Van Engelshoven. 'Van de ministeries tot het Internationaal Strafhof, overal zijn hier stageplaatsen en potentiële werkgevers. Dit trekt jong talent aan.' Volgens de wethouder past het in de omslag die Den Haag doormaakt naar een kenniseconomie. 'Vorige week hadden we hier Harvard, Stanford en Microsoft te gast bij de presentatie van een VN-agentschap voor humanitaire hulp. Dat gaat zich ook hier vestigen. Het werkt allemaal als een magneet.'

In Leiden zelf is de Haagse universitaire opmars, bescheiden begonnen in 1998, met argusogen gevolgd door sommige raadsleden en academici. Wat heeft die eerbiedwaardige universiteit te zoeken in de 'hogeschoolstad'? 'Laat de Haagse studenten maar de trein naar Leiden nemen', foeterde een hoogleraar enkele jaren geleden in de universiteitskrant Mare. 'Geld mag al helemaal nooit een reden zijn om deze stap te zetten: dan kan een bedrijf ook langskomen met een zak met geld en eisen dat de universiteit naar Zoetermeer verhuist. Dat doe je toch ook niet. De universiteit is niet te koop. Het is een instituut met een waardigheid die los staat van het hier en nu.'

Universitaire filialen

Meer universiteiten hebben een nevenvestiging, al zijn ze kleiner dan de Leidse presentie in Den Haag. Maastricht heeft een campus in Venlo, Utrecht het University College Roosevelt in Middelburg. Tilburg en Eindhoven ontwikkelen een opleidingscentrum in Den Bosch. Groningen begon de University Campus Fryslân en hoopt op Chinese toestemming voor een filiaal in Yantai.

Maar volgens rector magnificus Stolker hoeft Leiden zich geen zorgen te maken. 'In Leiden vallen stad en universiteit volledig samen, zoals in Heidelberg of Oxford. Dat zal altijd zo blijven. Maar Leiden beseft ook goed dat tien minuten verderop een internationale VN-stad ligt.' Dat beaamt de Leidse burgemeester Henri Lenferink. 'Wat goed is voor de universiteit, is ook goed voor de stad Leiden. Wij faciliteren de universiteit maximaal en gelukkig investeert de universiteit ook fors bij ons.'

Toch heeft Den Haag nog lang niet de uitstraling van een studentenstad. Sociëteiten als Minerva of Augustinus ontbreken. Op het University College en in de vestiging aan de Schouwburgstraat kun je nu een kanon afschieten. De tentamens zijn vrijwel als afgerond, het collegejaar loopt op zijn eind.

'Den Haag is geweldig, maar ik mis wel eens de echte studentensfeer', zegt Siti Putri (19). De uit Indonesië afkomstige studente internationaal recht drinkt automatenkoffie in een verder lege kantine. 'De bibliotheek stelt hier weinig voor, als ik rustig wil studeren ga ik toch naar Leiden. En ik mis sportvoorzieningen.' Stad en universiteit zijn zich hiervan bewust. De volgende zoektocht is dan ook naar een locatie waar studenten elkaar in hun vrije tijd kunnen ontmoeten, voor sport en tentamens. Het is een zoektocht naar nog eens 2.400 vierkante meter.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden