Leidsche Rijn eindelijk geliefd oord

Het gaat na tien jaar goed met Leidsche Rijn, de grootste Vinex-wijk van Nederland. Bewoners zijn behoorlijk enthousiast en ook stedenbouwkundigen hebben lof....

‘Ik was vooringenomen’, zegt Anneke van Mispelaar gegeneerd. Had je haar drie jaar geleden voorspeld dat ze vrijwillig in Leidsche Rijn zou gaan wonen, dan had de 28-jarige planologe – ‘in de planologische hoek werd altijd erg neergekeken op Vinex’ – je hartelijk uitgelachen. En zie nu. Tweeënhalf jaar geluk in een ruime en betaalbare woning aan de Slingeraklaan. ‘We hebben een grote tuin. En je zit vlakbij Utrecht.’

Eentonige nieuwbouw, de Lidl, tuincentra en andere Vinex-treurigheid. Van dat beeld over Leidsche Rijn stappen steeds meer Utrechters af. Terwijl het blok van 39 woningen in de wijk Vleuterweide nog moeten worden opgeleverd, hebben zich al vierhonderd geïnteresseerden gemeld, vertelt makelaar Van Scherpenzeel.

‘Er is veel belangstelling.’ Hans Slappendel van Bouwfonds Fortis, de grootste projectontwikkelaar in Leidsche Rijn: ‘Het imago is omgeslagen.’

Het gaat goed met Leidsche Rijn, is de conclusie tijdens de tiende verjaardag van de grootste Vinex-wijk van Nederland. Bewoners zijn doorgaans enthousiast, de projectontwikkelaars bouwen er weer graag en ook vanuit stedenbouwkundige hoek klinkt lof.

Een opvallend contrast met het nabije verleden. Leidsche Rijn stond, tot voor kort nog, symbool voor alle narigheid die maar met een Vinex-wijk kan worden geassocieerd: eenvormigheid, achterblijvende voorzieningen, onwillige projectontwikkelaars en financiële drama’s.

Wat is er gebeurd in Leidsche Rijn?

Een rondgang door ‘de nieuwe stad’ (bijna tienduizend huizen zijn inmiddels gebouwd en er wonen twintigduizend mensen) onthult een grote variatie aan bouwstijlen – modern tot retro. Niks ‘diarree van doorzonwoningen’, zoals staatssecretaris Rick van der Ploeg Vinex in de jaren negentig beschreef. Bekende namen (Sjoerd Soeters, Mecanoo Architecten) bouwen er. Een beetje ‘te streng’ , vindt architect en stedenbouwkundige Ashok Bhalotra (onder meer bekend van de Amersfoortse wijk Kattenbroek) Leidsche Rijn soms wel, maar toch: ‘Ik ben zeer positief.’ Tien jaar geleden presenteerde stedenbouwkundige Riek Bakker het Masterplan Leidsche Rijn.

Duurzaam moest de wijk worden (andere sleutelwoorden: ‘compact’ en ‘identiteit’). De wadi’s (grasland speciaal om regenwater op te nemen) zijn een succes. Daarentegen is het experiment met huishoudwater gesneuveld en heeft het openbaar vervoer lang op zich laten wachten; de bewoners hebben inmiddels meer auto’s dan de gemiddelde Utrechter.

Ondanks alle verwachtingen én teleurstellingen is Leidsche Rijn steeds meer op een normale woonwijk gaan lijken. Zeven jaar wordt er nu gewoond, gewinkeld en naar school gegaan – ook al was het soms onder provisorische omstandigheden: het ‘gezondheidscentrum’ van de oudste wijk Langerak huist nog steeds in portocabins. Maar er is yogales, een dierenarts en een amateurtoneelvereniging. En de eerste hangjongeren zijn gesignaleerd.

De Leidsche Rijners, veelal tweeverdieners met jonge kinderen, zijn opvallend positief over hun wijk. Dat waren ze vijf jaar geleden ook al, maar het gevoel is alleen maar versterkt, blijkt uit een onderzoek van de Universiteit Utrecht.

De wijkraad verzet zich inmiddels fel tegen de plannen van de gemeente om uit geldgebrek in een deel van het ambitieuze Leidsche Rijn Park (op papier 320 hectare) van landschapsarchitect Adriaan Geuzen woningen te bouwen. ‘Zometeen wonen hier heel veel mensen’, zegt Van Mispelaar, die lid is van de wijkraad. ‘Dan heb je dat groen echt heel erg nodig.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.