Leider Turkmeense oppositie opgepakt

Een van de leiders van de Turkmeense oppositie, Avdy Koelijev, is dit weekeinde gearresteerd toen hij na jaren van ballingschap in zijn land terugkeerde....

BERT LANTING

Van onze correspondent

Bert Lanting

MOSKOU

Koelijev is een van de voornaamste tegenstanders van de Turkmeense president Nijazov, die als een dictator over zijn land regeert. De Turkmeense oppositieleider, die ruim vijf jaar als politiek vluchteling in Rusland en Tsjechië woonde, besloot onlangs terug te keren naar zijn land om de politieke strijd tegen Nijazov openlijk voort te zetten.

Koelijev werd echter meteen bij aankomst op het vliegveld van de hoofdstad Asjchabad opgepakt door agenten van de KNB, de Turkmeense geheime dienst, samen met zijn vrouw en een Russische journalist. De journalist werd de volgende dag meteen op het vliegtuig terug naar Moskou gezet. Koelijev en zijn Russische vrouw zitten nog vast.

De oppositieleider wordt beschuldigd van een mislukte poging met geweld de macht te grijpen. Verder wordt hij beticht van afpersing.

Volgens Aleksandr Petrov van Human Rights Watch in Moskou gaat het om oude aanklachten, waarvan de Russische justitie bovendien al heeft vastgesteld dat ze ongegrond zijn. Turkmenistan vroeg Moskou twee jaar geleden om uitlevering van Koelijev, maar dat verzoek werd door Moskou afgewezen omdat het bewijsmateriaal volstrekt onvoldoende was.

Koelijev werkte twee jaar nauw samen met president Nijazov als minister van Buitenlandse Zaken. Korte tijd was hij zelfs vice-president. In 1992 brak hij echter met de president wegens diens steeds autoritairder optreden.

Nijazov, die voor het uiteenvallen van de Sovjet-Unie partijleider van Turkmenistan was, heeft sindsdien een nieuwe dictatuur gevestigd in zijn land, dat aan de Kaspische Zee grenst. Met oppositionele politieke bewegingen wordt meteen afgerekend; de meeste oppositieleiders leven in ballingschap in Rusland of in de Scandinavische landen, waar ze minder gevaar lopen te worden uitgeleverd aan Turkmenistan.

De president laat zich bezingen als Turkmenbasy - het Hoofd der Turkmenen - en heeft het hele land laten volhangen met zijn portretten.

Het was de tweede keer dat Koelijev naar zijn land probeerde terug te keren. Eerder deze maand weigerde het toestel van de Turkmeense luchtvaartmaatschappij uit Moskou te vertrekken, zolang hij aan boord was.

Voor zijn vertrek naar Turkmenistan zei Koelijev dat hij Nijazov met zijn komst wilde dwingen tot een dialoog met de oppositie over de noodzaak van democratische hervormingen. Koelijev hoopte dat de Turkmeense president, die momenteel op staatsbezoek in de Verenigde Staten is, het niet zou aandurven hem te laten arresteren uit vrees voor Amerikaanse protesten.

Tot nog toe heeft Nijazov zich echter nooit iets aangetrokken van de protesten uit het buitenland. Kennelijk rekent de Turkmeense president erop dat de westerse landen de enorme gasvoorraden waarover zijn land beschikt uiteindelijk zwaarder zullen laten wegen dan de behandeling van de oppositie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden