Legertop Zaïre maakt contact met rebellen

Het oppercommando van het Zaïrese leger heeft in het geheim en buiten president Mobutu om contact gezocht met de rebellen van Laurent Kabila....

Guardian, Reuter, AP, AFP

KAAPSTAD/KINSHASA

Een bron, die zelf betrokken is bij het contact, zegt dat de besprekingen worden gevoerd met instemming van de opperbevelhebber van het leger, generaal Mahale Lieko Bokungu, tevens minister van Defensie. Het contact verloopt via draagbare telefoons.

'Deze contacten zullen werkelijk het lot van Kinshasa bezegelen. De grote vraag is niet of het leger zal vechten maar of het zal worden losgelaten op de bevolking. Als het leger kan gaan plunderen wordt het erg bloedig. Maar als Mahele zijn leger bijeenhoudt, het inzet om de orde te handhaven en dan de macht overdraagt aan Kabila in een ordelijke manier heeft iedereen er baat bij', zei de bron.

De ironie wil dat het juist Mahele was die Kabila's eerste opstand, zestien jaar geleden, heeft neergeslagen. Hij werd in februari tot opperbevelhebber benoemd omdat hij gezag heeft onder de soldaten, maar hij is geen vriend van Mobutu.

Kabila is gisteravond in conclaaf gegaan met president Mandela in Kaapstad. Hij zei dat hij Mobutu een voorstel had gedaan en hem tot maandag de tijd gaf voor een reactie. Mandela had gisteren een vliegtuig naar Angola gestuurd om hem op te halen. Woensdag verscheen Kabila niet voor de topontmoeting met Mobutu in Congo.

Gisteren keerde Mobutu onverrichterzake terug naar Kinshasa.

Thabo Mbeki, vice-president van Zuid-Afrika, zei vlak voor zijn vertrek uit Congo dat Mandela de twee Zaïrese leiders een tienpuntenplan heeft voorgelegd. Kabila zou grote bezwaren hebben tegen een deel van het plan. Er bestaan volgens Mbeki grote meningsverschillen over de samenstelling van een overgangsregering, de eventuele plaats van Mobutu na zijn aftreden als president en de manier waarop hij de macht moet overdragen.

Mbeki noemde drie van de tien punten uit het plan: er moet zo snel mogelijk een overgangsregering worden samengesteld; daaraan moeten alle Zaïrese partijen deelnemen; alle politieke partijen en burgerorganisaties moeten in vrijheid kunnen opereren.

De bemiddelaars vrezen dat Kabila aanstuurt op een militaire overwinning. De berichten van het front zijn echter zeer tegenstrijdig. Volgens de rebellenradio is het vliegveld al omsingeld. Ter plekke is daarvan niets te merken. Het regeringsleger zegt dat de rebellen nog 150 kilometer van de hoofdstad zijn verwijderd.

Kinshasa wordt steeds meer een belegerde stad. De omwonenden van het vliegveld trekken weg naar de binnenstad. Veel rijken zijn over de rivier de Zaïre naar het buurland Congo uitgeweken. Gisteren werd de veerdienst echter gestaakt. De douanekantoren zijn onbemand. 's Avonds zijn de straten verlaten vanwege de avondklok. Alleen vrachtwagens met soldaten rijden rond.

Air France sloot gisteren zijn kantoor in Kinshasa. De Britse regering liet burgers uit het Gemenebest weten niet langer een veilige evacuatie te kunnen garanderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden