Legertop negeerde twijfels over Karremans

Bij de landmachttop bestonden al voor de uitzending van Dutchbat III naar Srebrenica ernstige twijfels over het functioneren van overste Thom Karremans....

Van onze verslaggevers Arnout Brouwers Annieke Kranenberg

Een hoge officier wilde Karremans voordragen voor ontheffing uit zijn commando. De landmachttop besloot Karremans evenwel het voordeel van de twijfel te geven.

De bedenkingen tegen Karremans waren deels gebaseerd op zijn optreden tijdens een oefening voorafgaand aan de uitzending naar Bosnië.

Bij deze oefening deed Karremans precies waarvoor hij later werd bekritiseerd: het glas heffen met de 'vijand'. Deze oefening is vastgelegd op een videofilm. Volgens een van de makers van de video is het beeldmateriaal in handen van het NIOD, dat volgende week zijn Srebrenica-rapport publiceert.

Volgens de toenmalige bevelhebber generaal Couzy is Karremans nooit formeel voorgedragen voor ontheffing. Wel had kolonel Jean Lemmen, destijds waarnemend commandant van de luchtmobiele brigade, 'in het najaar van 1994' zijn twijfel over Karremans tegenover hem geuit. Couzy vond dat Lemmen zijn aantijgingen nader moest onderbouwen. Enkele weken later liet Lemmen volgens Couzy weten dat hij het verantwoord vond Karremans uit te zenden.

Een goed ingevoerde bron op Defensie zegt echter dat 'bij de hele landmacht bekend was dat Karremans niet functioneerde'. Hij noemt het besluit Karremans toch uit te zenden - en hem niet tegen zichzelf in bescherming te nemen - typerend voor de stramme besluitvorming bij de landmacht.

Het is bekend dat commandant Karremans tijdens en na de val van Srebrenica in juli 1995 grotendeels 'afwezig' was en zich liet overrompelen door generaal Ratko Mladic. Niettemin werd hij in 1996 bevorderd tot kolonel. Een 'low profile-functie' in Amerika, aldus de toenmalige luitenant-generaal Ad van Baal in een toelichting aan de minister van Defensie. Hij schreef dat het ging om een positie 'ver weg van Nederland, uit het zicht, niet te zwaar en met een zeer gering profiel, voor de duur van drie jaar'.

Vrijwel alle militaire sleutelfiguren die betrokken waren bij de val van Srebrenica zijn sinds juli 1995 in rang gestegen. Sommigen zijn tot de top doorgestoten, zoals de huidige bevelhebber van de landmacht Van Baal, anderen zijn inmiddels buiten dienst. Slechts enkelen zagen hun carrière op een zijspoor belanden. Voorzitter Ton Heerts van de militaire vakbond AFMP/FNV vindt dat niet verwonderlijk. Volgens hem moeten er feitelijke argumenten zijn om iemand niet te bevorderen.

Zulke argumenten ontbreken voor de sleutelfiguren die betrokken waren bij Srebrenica, zegt Heerts, omdat nooit een bestuurlijk of strafrechtelijk onderzoekis gehouden waaruit dat is gebleken.

'Als onmiddellijk justitieel onderzoek naar waarheidsvinding was gedaan, waren er mogelijk wel feiten boven tafel gekomen die promoties hadden verhinderd.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden