'Leg de inburgeringslat zo hoog mogelijk'

Interview..

ARNHEM Schaf onmiddellijk het hele inburgeringexamen af. Dat scheelt veel geld en bureaucratie. Dit zegt Larbi Edriouch, hoofd van het Bureau Inburgering van Utrecht. ‘Het niveau van de Nederlandse taal in het inburgeringexamen stelt niets voor. Deelnemers leren amper Nederlands. Alleen een hogere ambitie zou de inburgeraar verder helpen en zelfredzaam maken.’

Als het hierbij blijft, is de huidige inburgering weggegooid geld en verloren tijd, vindt Edriouch. ‘Het stelsel richt zich alleen op de kwantiteit, het aantal inburgeraars, niet op de kwaliteit.’

Edrouich sluit zich daarmee aan bij betrokkenen uit Enschede en Schiedam die vorige week in de Volkskrant kritische noten kraakten over de lage taaleisen in het inburgeringexamen. In schrille tegenspraak met de televisiespot van ‘Het begint bij taal’ hoeft de inburgeraar zich slechts verstaanbaar te maken. Dit tot grote teleurstelling van de meeste cursisten, die met het diploma op zak geen startkwalificatie hebben voor de arbeidsmarkt. De Rekenkamer van de gemeente Den Haag bracht dinsdag dezelfde kritische geluiden naar buiten.

Het huidige niveau is vastgesteld door de commissie-Franssen en zou het hoogst haalbare zijn voor deze groep.

‘Ik weet het, maar ik weet ook dat de commissie sterk verdeeld was. Uiteindelijk is het niveau zo geminimaliseerd dat zelfs de zwaksten uit de doelgroep het examen kunnen halen. Het succes van inburgering is dus vooraf gegarandeerd, maar in de praktijk stelt het papiertje niets voor. Na twee tot drie maanden is de taal weggezakt.

‘Het diploma wordt bovendien door geen enkele instantie erkend, behalve door de naturalisatiedienst. Je kunt er Nederlander mee worden, maar verder niets. Het examen meet ook niet of je een hoger niveau hebt.’

Wat zou u willen?

‘Het streven moet gericht zijn op het maximale resultaat. Daarvoor hebben we prima instrumenten. De voormalige NT.2-profieltoets en het staatsexamen Nederlands als tweede taal op twee niveaus. Deze worden erkend door alle opleidingsinstituten. Geef de inburgeraar die het niveau echt niet kan halen een ontheffing, maar pas na voldoende inspanning van beide kanten. Zowel van de kant van de gemeente als van die van de cursist. Leg de lat zo hoog mogelijk.’

De wethouder van Breda vraagt nu al aan de minister om ontheffingen op het huidige examen omdat het niveau te hoog zou zijn.

‘Te hoog, te hoog? Het is veel en veel te laag. Het staatsexamen is echt het minimale niveau dat mensen die niet in Nederland geboren zijn nodig hebben om zelfstandig te kunnen functioneren. In plaats dat we het niveau naar beneden krikken, zou het ministerie, net als in het basisonderwijs, voor lessen aan laagopgeleiden meer geld moeten geven dan aan hoogopgeleiden. Dat is meteen een goede prikkel om de mensen met de grootste achterstand beter te helpen.’

En de analfabeten?

‘De grote fout is dat wij de allochtone analfabeet vergelijken met de autochtone analfabeet. Deze laatste kan lezen noch schrijven ondanks twaalf jaar school. De eerste heeft om wat voor reden dan ook nooit op school gezeten. Zij zijn wellicht slimmer dan wij denken. Het huidige aanbod sluit bovendien nu vaak niet aan bij hun leerstijl en -capaciteit.’

U klinkt erg boos.

‘Ik ben zeer gefrustreerd. Omdat al sinds 1998 – met de Wet inburgering nieuwkomers – allochtone mensen op cursussen zitten die niet succesvol worden afgemaakt. Met een efficiënte diepte-investering in dezelfde mensen schieten ze er ook echt wat mee op. Nu moeten de gemeenten veel geld bijleggen om te zorgen dat inburgering nog iets voorstelt. Utrecht bekostigt bijvoorbeeld eenderde bovenop het traject.’

Hoe denkt u over inburgering van mensen die hier al jaren wonen?

‘Dat is naast geld en tijd het derde, grote voordeel van het afschaffen van het inburgeringexamen: meer vrijwillige inburgeraars. Voor de allochtoon die al een Nederlands paspoort heeft, is het lage niveau van het inburgeringexamen een extra belemmering. Hij komt echt puur en alleen voor de taal. Als hij die beheerst, kan hij daarna over de geschiedenis van Nederland mooi een boek lezen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden