Leeswijzer bij de brief van prins Bernhard

Leeswijzer bij de brief van Prins Bernhard. Wie is wie en wat is wat....

GERARD AALDERS (1946)

historicus. Auteur van De affaire-Sanders. Spionage en intrige in herrijzend Nederland (1996, met Coen Hilbrink) en Leonie. Het leven van een Nederlandse dubbelspionne (2003, over Leonie Pütz). Preoccupatie met Bernhard als nazi. Publiceerde over STADHOUDERSBRIEF (zie aldaar) en Bernhards NSDAP-lidmaatschap. Oud-verzetsman Joop Wolff zei indertijd over Aalders' handelwijze: 'De prins wordt gebruikt als publiciteitsstunt'. Recensent Gerard Mulder repte van 'gesol met Bernhard'.

BARONES ARMGARD VAN SIERSTORPFF-CRAMM (1883-1971)

prinses van Lippe-Biesterfeld, moeder van prins Bernhard. Leefde vanaf begin jaren vijftig in kasteel Warmelo. Was gescheiden vrouw toen zij in 1909 trouwde met Bernhards vader, prins Bernhard van Lippe-Biesterfeld sr (1872-1934). Door diverse publicisten is prinses Armgard onder meer beticht van losbandigheid, intrigepraktijken en nazi-sympathieën, volgens Bernhard onterechte beschuldigingen waarover hij zich zeer opwindt.

ARNHEM, SLAG OM, (1944)

Militaire operatie in september 1944 waarbij Brits luchtlandingsleger mislukte poging deed Rijnbrug bij Arnhem te veroveren. Noord-Nederland bleef hierdoor nog tot voorjaar van 1945 bezet. Geopperd is dat operatie zou zijn verraden. Volgens meeste historici onwaarschijnlijk, alleen al omdat veldmaarschalk Model vlak voor luchtlanding zijn hoofdkwartier nog naar Oosterbeek, dat het middelpunt van de strijd werd, had verplaatst.

Zie ook KING KONG

JAN PETER BALKENENDE (1956)

minister-president (CDA) sinds 2002. Politiek verantwoordelijk voor het Koninklijk Huis. Geeft prins Bernhard ruimte om zijn brief te publiceren, maar beschouwt diens weerwoord als privézaak.

KONINGIN BEATRIX (1938)

staatshoofd sinds 1980. Hoofd van het Huis van Oranje-Nassau. Stemt in met Bernhards brief, die past in assertievere houding Oranjes jegens onwelgevallige publicaties (zie de Volkskrant van 5 juli 2003). Zo loopt op dit moment een rechtszaak tegen Privé vanwege interieurfoto's van het huis van prins Willem-Alexander en prinses Máxima. Ook prins Claus procedeerde vlak voor zijn dood (2002) tegen dit blad.

LOUIS BEEL (1902-1977)

naoorlogs minister-president, minister van Binnenlandse Zaken en van 1959 tot 1972 vice-president Raad van State. Was trouw adviseur van de Oranjes. Stelde nimmer gepubliceerd onderzoek in naar de affaire rond Greet HOFMANS (zie aldaar). Tekst in Koninklijk Huisarchief, aldaar voor 100 jaar opgeborgen.

PRINS BERNHARD VAN LIPPE-BIESTERFELD (1911)

Prins der Nederlanden, pater familias van de Oranjes. Geboren in Jena (Duitsland), groeide op in Oost-Pruisen (thans Polen). Trouwde in januari 1937 met prinses Juliana, leeft sindsdien op paleis Soestdijk. Bracht oorlogsjaren gescheiden van vrouw en kinderen door, reden voor veel latere speculatie. Doelend op zijn naoorlogse promotierol voor bedrijfsleven en natuurbehoud noemde hij zich in 1995 'de grootste bedelaar van Nederland'.

EEF BROUWERS (1939)

zojuist gepensioneerde directeur-generaal van de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD). Tikte Tomas ROSS (zie aldaar) per brief op de vingers voor het debiteren van onwaarheden in woord en geschrift. Correspondentie lekte uit (zie de Volkskrant van 9 en 19 december 2002). Tot juridische stappen kwam het niet. Inmiddels opgevolgd door Gerard van der Wulp.

PHILIP DRÖGE (1967)

journalist. Schreef Beroep: meesterspion. Het geheime leven van prins Bernhard (2002) en overschreed daarmee volgens de prins de fatsoensgrens. Medewerker van Quote. Medeverantwoordelijk voor jaarlijks sterk wisselende schattingen in de 'Quote 500' van het Oranjevermogen. Exorbitante gissingen zijn al twintig jaar een steen des aanstoots voor Bernhard, die in 1987 over een miljardenschatting in Fortune zei 'weerloos' te zijn tegen deze 'flauwekul'. Telefonische interventie begin vorig jaar naar Forbes (dat zich weer mede op Quote baseert) reduceerde het vermogen op de lijst daar van 2,5 miljard dollar naar 250 miljoen dollar.

HANS GALESLOOT (1953)

(scenario) schrijver. Auteur van Moeder Majesteit (2002, roman over koningin Juliana.) Galesloot laat Juliana pas in 1952 Lady Ann ORR LEWIS (zie aldaar) ontmoeten, omdat Bernhard iets te verbergen had, maar op foto's staat zij al in 1946 met Juliana.

MEJ. C.M. (COCKIE) GILLES (1918)

particulier assistente van prins Bernhard sinds laatste oorlogsjaar. Thans in ruste. Recente geruchten over intieme relatie met de prins door Bernhard stellig ontkend.

GREET HOFMANS, 'GEBEDSGENEZERES' (1894-1968)

Naamgeefster aan de Hofmansaffaire. 'Medium' Hofmans werd eind jaren veertig door Bernhard naar Soestdijk gehaald om oogkwaal prinses Christina (geboren Marijke, 1947) te genezen. Kreeg in tijdperk van Koude Oorlog naar verluidt verregaande pacifistische invloed op koningin Juliana, manifest tijdens Amerikareis in 1952. Echtscheiding dreigde. Driemanschap onder leiding van BEEL (zie aldaar) deed onderzoek en bracht geheim rapport uit. Openbare conclusie: Hofmans verbannen, plus deel van Hofmans-getrouwe hofhouding. Publiciteit over de zaak, eerst alleen in buitenlandse media, kwam bij prins Bernhard zelf vandaan, geeft hij toe: zijns inziens 'de enige manier om iedereen, met name de regering, wakker te schudden' (rapport-Van der VOET, zie aldaar).

J.G. KIKKERT (1930)

publicist. Auteur van een reeks biografisch getinte Oranjeboeken, waaronder Bernhard, een leven als een prins (1998). Mede-verspreider van het verhaal over Bernhards Londense zonen (zie ORR LEWIS).

KING KONG

bijnaam van Christiaan Lindemans (1912-1946). De Slag om Arnhem in 1944 zou verraden zijn door dubbelspel van met Bernhard in contact staande Lindemans. Groot onderzoek in 1986, inclusief opgraven stoffelijk overschot Lindemans, leverde geen bewijs. Prins benadrukt: geen verraad Arnhem, en eerste ontmoeting tussen hem en Lindemans pas op 22 september 1944.

WIM KLINKENBERG (1923-1995)

journalist. Was redacteur van het communistische dagblad De Waarheid. Auteur van Prins Bernhard. Een politieke biografie (1979), een boek waartegen de prins, denkt hij nu, had moeten procederen.

LOCKHEED-AFFAIRE (1976)

genoemd naar Amerikaanse vliegtuigfabrikant. Begin 1976 verklaarden topmanagers van Lockheed dat een hoge Nederlandse regeringsfunctionaris steekpenningen zou hebben ontvangen, ten einde de verkoop van Lockheed-toestellen te bevorderen. Het zou gaan om prins Bernhard. Een commissie van drie zocht het uit en stelde vast dat Lockheed inderdaad heeft betaald, maar dat niet aantoonbaar is dat Bernhard geld heeft ontvangen. Het finale oordeel luidde dat de prins zich 'lichtvaardig' had begeven 'in transacties, die de indruk moesten wekken dat hij gevoelig was voor gunsten'. Bernhard betuigde spijt en legde enkele functies neer. Tot een strafrechtelijke vervolging kwam het niet, waardoor een constitutionele crisis werd afgewend. Op aanvullende informatie nadien wil de prins niet reageren.

NIOD

Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (voorheen RIOD, Rijksinstituut voor Oorlogsdocumentatie), waaraan Gerard AALDERS (zie aldaar) is verbonden. Diens publicaties verschijnen afwisselend wel en niet onder verantwoordelijkheid van het instituut.

LADY ANN ORR LEWIS (1906-1996)

Vrouw in Londen bij wie Bernhard in de oorlog twee zonen zou hebben verwekt. Onzin, zegt de prins.

ALEXEI PANTCHOULIDZEW (1888-1968)

Wit-Rus, voormalig officier in het tsaristische leger, aangeduid als 'de kolonel'. Zou minnaar zijn geweest van de moeder van prins Bernhard, prinses ARMGARD (zie aldaar), of zelfs de biologische vader van de prins zijn. Enige gemeenschappelijke liefde tussen die twee, volgens de prins, en pas na 1922, dus ver na zijn geboorte: paarden.

TOMAS ROSS (1945)

(thriller)schrijver. Pseudoniem van Willem Hogendoorn. Auteur van Omwille van de troon (2002), een boek waarin feiten en fictie uit Bernhards leven (bastaardkinderen, gedrag moeder) een mix aangaan die de prins zeer ergert. Ross' optreden in het RTL-programma Barend en Van Dorp op 21 oktober 2002, waarin hij het waarheidsgehalte van zijn boek verdedigde, was de spreekwoordelijke druppel.

STADHOUDERSBRIEF

Steeds terugkerend gerucht dat prins Bernhard in een brief uit 1942 aan Hitler of Himmler zou hebben aangeboden namens de bezetter Nederland te besturen. Brief is nooit gevonden. Het is 'ondoenlijk om bewijzen te verzamelen over een nooit geschreven brief', zegt Van der VOET (zie aldaar).

HANS VAN DER VOET (1930)

oud-hoofddirecteur RVD (tussen 1983 en 1995, toen de titel directeur-generaal nog niet was ingevoerd). Deed op verzoek van prins Bernhard de afgelopen maanden bronnenonderzoek naar 'kwetsende beweringen'.

Remco Meijer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden