Lees terug - Tsipras: 'We hebben geschiedenis geschreven'

'We hebben geschiedenis geschreven', reageert de Griekse premier Alexis Tsipras nadat ruim 61 procent van de Grieken vandaag 'nee' heeft gezegd tegen een akkoord met de internationale geldschieters. Het is nog volstrekt onduidelijk wat de gevolgen hiervan voor Griekenland zullen zijn. De Volkskrant heeft ontwikkelingen de hele dag bijgehouden in een liveblog, dat u hier terug kunt lezen.

De Volkskrant doet live verslag van de laatste ontwikkelingen. Tips? Mail ons op internet@volkskrant.nl.

De Griekse premier Tsipras. Beeld getty

5 juli 2015, 22:08

Samenvatting gebeurtenissen

Een samenvatting van een dag waarop 'geschiedenis werd geschreven', zoals de Griekse premier Tsipras het omschreef.

- De Grieken hebben met overduidelijke meerderheid ‘nee’ gestemd in een referendum over de voorwaarden van de geldschieters in ruil voor financiële hulp. Ruim 61 procent van de kiezers voelt hier niets voor.

- Duizenden ‘nee’- stemmers zijn zondagavond naar buiten gegaan om de overwinning te vieren.

- 'We hebben bewezen dat de democratie niet gechanteerd kan worden', zei de Griekse premier Alexis Tsipras in een toespraak. Hij wil ‘morgen terug naar de onderhandelingstafel’. Tsipras benadrukte dat de Grieken met hun nee-stem niet hebben aangegeven uit de euro te willen stappen. ‘Daar moeten we het helemaal niet meer over hebben. We moeten het nu hebben over onze schuldenlast.’ Zijn eerste prioriteit is het herstel van het Griekse banksysteem.

- De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, prees de Grieken voor hun ‘dappere beslissing’ en noemde de uitslag ‘een grote ‘ja’ voor een democratisch Europa. Volgens de Griekse minister van Werkgelegenheid (Panos Skourletis) heeft Griekenland hiermee goede kaarten in handen om een betere deal te krijgen.

- Dat wordt niet overal zo gezien. Vice-bondskanselier Sigmar Gabriel waarschuwde dat nieuwe onderhandelingen nu ‘vrijwel onvoorstelbaar zijn’. ‘Tsipras en zijn regering hebben de Grieken op een pad van bittere verlatenheid en hopeloosheid gebracht.’

- Komende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van het Griekse referendum. Europees president Donald Tusk heeft zondagavond laten weten dat de eurotop om 18.00 uur begint.

- De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Hollande komen maandag al bijeen in Parijs om te praten over de uitslag.

- Jeroen Dijsselbloem noemde de uitslag van het referendum 'spijtig voor de toekomst van Griekenland'. De Eurogroep zal de situatie dinsdag bespreken.

- De Griekse regering komt vannacht waarschijnlijk nog bijeen met de Griekse Centrale Bank en de belangrijkste commerciële banken. De Griekse banken zijn nog gesloten en er gelden al een week kapitaalcontroles. Vermoedelijk wordt de Europese Centrale Bank om grotere liquiditeit gevraagd maar vermoedelijk wordt dit niet gegeven.

- De Europese financiële markten zullen maandag vermoedelijk sterk dalen. Het Griekse 'nee' zorgde al voor een flinke waardedaling van de euro: in Sydney, een van de eerste markten die openden na het referendum, daalde de eenheidsmunt ruim 1 procent tot 1,0987 dollar.

Beeld reuters
Beeld afp
Beeld Bas van der Schot
Beeld reuters
Beeld getty

5 juli 2015, 22:00

Dijsselbloem: spijtig voor Griekenland

Jeroen Dijsselbloem heeft als hoofd van de Eurogroep gereageerd op de uitslag van het Griekse referendum. 'Het resultaat is spijtig voor de toekomst van Griekenland. Voor het herstel van de Grieksse economie, zijn de moeilijke maatregelen en hervormingen onvermijdelijk. We wachten nu op initaitief van de Griekse autoriteiten. De Eurogroep zal de situatie op dinsdag 7 juli bespreken.'

5 juli 2015, 20:56

Dinsdag eurotop

Komende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van het Griekse referendum. Europees president Donald Tusk heeft zondagavond laten weten dat de eurotop om 18.00 uur begint. Hij reageerde daarmee onder meer op een verzoek van bondskanselier Angela Merkel van Duitsland en president François Hollande van Frankrijk, die dat eerder op de dag hadden voorgesteld.

Merkel en Hollande belden met elkaar, nadat bleek dat de Grieken met een grote meerderheid tegen de voorstellen van de Europese geldschieters hebben gestemd. De twee regeringsleiders komen maandag al bijeen in Parijs om te praten over de uitslag.

Beeld epa

5 juli 2015, 20:12

Top over Griekenland

Merkel en Hollande willen dinsdag Europese top over Griekenland.

5 juli 2015, 19:31

Varoufakis: 'Vernederen'

De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, spreekt live op de Griekse televisie. 'Vanaf het begin probeerden de geldschieters onze banken dicht te krijgen en ons te vernederen. (...) Met deze dappere 'nee' gaan we morgen terug naar de onderhandelingstafel en vragen we onze partners om er gezamenlijk uit te komen. (...) Deze 'nee' is een groot 'ja' voor een democratisch Europa.'

5 juli 2015, 19:10

Tsipras heeft gebeld met Hollande

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft zondagavond telefonisch gesproken met de Franse president Francois Hollande. Over de inhoud van dat gesprek is verder niets bekend gemaakt.

Griekse media melden dat Tsipras ook met andere Europese leiders heeft gesproken. Er wordt gesuggereerd dat hij ook contact heeft gehad met Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank.

5 juli 2015, 18:54

Vooral jongeren stemmen 'nee'

De helft van de stemmen zijn geteld en nog steeds heeft 61 procent van de kiezers 'nee' gestemd.

Het zijn vooral jongeren (18 tot 33 jaar oud) die hier voor verantwoordelijk zijn. Zij hebben de afgelopen jaren enorm geleden onder de bezuinigingen en kunnen bijna geen werk vinden. De meerderheid van de oudere kiezers hebben wel 'ja' gestemd. Zij vrezen voor hun spaarrekeningen en pensioenen.

5 juli 2015, 18:16

35 procent geteld

Meer dan 35 procent van de stemmen is nu geteld en nog steeds ligt de 'nee'-stem op kop met 61 procent.

5 juli 2015, 17:40

Officiële voorspelling: nee wint

Volgens een officiële voorspelling wint het 'nee'-kamp het referendum. Volgens de voorspelling zal het kamp 61 procent van de stemmen behalen. Dat meldt het Griekse ministerie van Binnenlandse Zaken.

De opkomst bij het referendum ligt bijna op 58 procent. Bijna 5 procent van de mensen bracht een ongeldige stem uit, 0,75 procent stemde blanco.

5 juli 2015, 17:26

Eerste uitslagen

10 procent van de stemmen is geteld. Hiervan heeft 59,8 procent 'nee' gestemd en 40,1 procent 'ja'.

5 juli 2015, 16:07

Opiniepeilingen: 'nee'-stem wint

De opiniepeilingen die zijn uitgevoerd door Griekse media stromen nu binnen en bij allemaal staat de 'nee'-stem net iets hoger dan de 'ja'-stem. Hier moeten we heel voorzichtig mee zijn: het zijn maar opiniepeilingen en geen uitslagen. Pas rond 20.00 (Nederlandse tijd) worden de eerste uitslagen verwacht.

Het is echter wel opvallend dat de peilingen allemaal wijzen op een Griekse afwijzing van de voorwaarden van de geldschieters.

5 juli 2015, 16:01

Stembureaus gesloten

De stembureaus in Griekenland zijn gesloten.

5 juli 2015, 22:08

Samenvatting gebeurtenissen

Een samenvatting van een dag waarop 'geschiedenis werd geschreven', zoals de Griekse premier Tsipras het omschreef.

- De Grieken hebben met overduidelijke meerderheid ‘nee’ gestemd in een referendum over de voorwaarden van de geldschieters in ruil voor financiële hulp. Ruim 61 procent van de kiezers voelt hier niets voor.

- Duizenden ‘nee’- stemmers zijn zondagavond naar buiten gegaan om de overwinning te vieren.

- 'We hebben bewezen dat de democratie niet gechanteerd kan worden', zei de Griekse premier Alexis Tsipras in een toespraak. Hij wil ‘morgen terug naar de onderhandelingstafel’. Tsipras benadrukte dat de Grieken met hun nee-stem niet hebben aangegeven uit de euro te willen stappen. ‘Daar moeten we het helemaal niet meer over hebben. We moeten het nu hebben over onze schuldenlast.’ Zijn eerste prioriteit is het herstel van het Griekse banksysteem.

- De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, prees de Grieken voor hun ‘dappere beslissing’ en noemde de uitslag ‘een grote ‘ja’ voor een democratisch Europa. Volgens de Griekse minister van Werkgelegenheid (Panos Skourletis) heeft Griekenland hiermee goede kaarten in handen om een betere deal te krijgen.

- Dat wordt niet overal zo gezien. Vice-bondskanselier Sigmar Gabriel waarschuwde dat nieuwe onderhandelingen nu ‘vrijwel onvoorstelbaar zijn’. ‘Tsipras en zijn regering hebben de Grieken op een pad van bittere verlatenheid en hopeloosheid gebracht.’

- Komende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van het Griekse referendum. Europees president Donald Tusk heeft zondagavond laten weten dat de eurotop om 18.00 uur begint.

- De Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Franse president Hollande komen maandag al bijeen in Parijs om te praten over de uitslag.

- Jeroen Dijsselbloem noemde de uitslag van het referendum 'spijtig voor de toekomst van Griekenland'. De Eurogroep zal de situatie dinsdag bespreken.

- De Griekse regering komt vannacht waarschijnlijk nog bijeen met de Griekse Centrale Bank en de belangrijkste commerciële banken. De Griekse banken zijn nog gesloten en er gelden al een week kapitaalcontroles. Vermoedelijk wordt de Europese Centrale Bank om grotere liquiditeit gevraagd maar vermoedelijk wordt dit niet gegeven.

- De Europese financiële markten zullen maandag vermoedelijk sterk dalen. Het Griekse 'nee' zorgde al voor een flinke waardedaling van de euro: in Sydney, een van de eerste markten die openden na het referendum, daalde de eenheidsmunt ruim 1 procent tot 1,0987 dollar.

Beeld reuters
Beeld afp
Beeld Bas van der Schot
Beeld reuters
Beeld getty

5 juli 2015, 22:00

Dijsselbloem: spijtig voor Griekenland

Jeroen Dijsselbloem heeft als hoofd van de Eurogroep gereageerd op de uitslag van het Griekse referendum. 'Het resultaat is spijtig voor de toekomst van Griekenland. Voor het herstel van de Grieksse economie, zijn de moeilijke maatregelen en hervormingen onvermijdelijk. We wachten nu op initaitief van de Griekse autoriteiten. De Eurogroep zal de situatie op dinsdag 7 juli bespreken.'

5 juli 2015, 21:57

Varoufakis vervangen?

Journalisten in Griekenland vragen zich af of Tsipras zo wijs is om Varoufakis te vervangen, hoort Volkskrantverslaggever Carlijne Vos in Athene van haar collega's. 'Hem terug sturen naar de onderhandelingstafel wordt gezien als 'politieke zelfmoord'.'

5 juli 2015, 21:52

Rijen voor pinautomaat

Er vormen zich weer rijen voor de pinautomaten in Griekenland. Mensen zijn bang dat de banken morgen door hun geld heen zijn, en ze niets meer kunnen opnemen.

5 juli 2015, 21:41

GroenLinks: realistisch pakket

De reactie van GroenLinks-Tweede Kamerlid Rik Grashoff: 'Ook met deze uitslag moeten de Eurogroep en Griekenland zo snel mogelijk om de tafel. Een vertrek van Griekenland uit de euro heeft grote, onoverzienbare gevolgen. Zowel financieel als politiek. Het is nu zaak dat de Europese leiders ook echt leiderschap tonen en zo snel mogelijk met een oplossing komen. Het nee van de Griekse bevolking is geen nee tegen Europa of tegen de euro, maar een nee tegen een ondraaglijk bezuinigingspakket. Na al die maanden van verspilde energie, is het de hoogste tijd voor een realistisch pakket voor Griekenland en concreet uitzicht op herstructurering van de Griekse schuldenlast.'

5 juli 2015, 21:39

Rutte: 'Nog ingewikkelder'

Premier Mark Rutte vindt dat de uitslag van het referendum in Griekenland de situatie nog ingewikkelder heeft gemaakt dan zij al was. Rutte heeft zondagavond na de eerste uitslagen telefonisch contact gehad met meerdere collega's in Europa.

Rutte zal dinsdag ook deelnemen aan een extra overleg van de leiders van de eurolanden over Griekenland.

Premier Rutte Beeld anp

5 juli 2015, 21:29

Europese Commissie 'respecteert' uitslag

De Europese Commissie neemt nota en respecteert het resultaat van het referendum in Griekenland. Commissievoorzitter Jean-Claude Juncker raadpleegt zondag en maandag de leiders van de andere eurolanden en de leiders van de Europese instellingen.

Juncker heeft maandagochtend ook telefonisch overleg met Europees president Donald Tusk, de voorzitter van de eurogroep van ministers van Financiën (Jeroen Dijsselbloem) en met de president van de Europese Centrale Bank. Hij wil dinsdag het Europees Parlement in Straatsburg toespreken.

Jean Claude Juncker Beeld epa

5 juli 2015, 21:11

Pleidooi voor hulp

De voorzitter van het Europees Parlement, de sociaaldemocraat Martin Schulz, pleit voor 'onmiddellijke' humanitaire hulp voor de Grieken. Hij hoopt op stappen maandag of uiterlijk dinsdag, als er in Brussel een speciale top is van de eurolanden over de Griekse crisis.

In een videoboodschap zondagavond wees Schulz op de problemen voor bijvoorbeeld gepensioneerden. Zij kunnen geen medicijnen meer kopen omdat zij door de gedwongen sluiting van banken geen geld meer hebben.

Beeld reuters

5 juli 2015, 21:01

Reacties VVD en CDA

Nog wat meer Nederlandse reacties:

VVD-Tweede Kamerlid Mark Harbers: 'De nee-uitslag van het Griekse referendum heeft de situatie voor Griekenland heel moeilijk gemaakt. In de afgelopen jaren hebben we Griekenland geholpen, zolang er bezuinigingen en hervormingen tegenover stonden. Dat kwam het afgelopen jaar tot stilstand, en na de gebeurtenissen in de afgelopen week is de economie van Griekenland nog veel verder achteruit gegaan. Verdere hulp zou alleen mogelijk zijn als er nog veel meer bezuinigd wordt in Griekenland dan in het voorstel dat voor lag in het referendum, en juist tegen verdere bezuinigingen hebben de Griekse regering en bevolking nu nee gezegd.'

CDA-Tweede Kamerlid Pieter Omtzigt: 'De Grieken hebben een zeer duidelijk nee gezegd op een zeer onduidelijke vraag. De Griekse regering heeft de bevolking actief opgeroepen nee te stemmen en daarmee meegewerkt aan de vertrouwensbreuk tussen de Griekse bevolking en de Europese instellingen. Ondertussen is op 1 juli het steunprogramma afgelopen zonder uitzicht op een nieuw akkoord. Wat het CDA betreft betekent dit dat er nu geen betaling aan Griekenland plaats kan vinden en dat de ECB de geldkraan aan de Griekse banken niet verder kan openen. Als CDA wilden wij vooraf duidelijkheid wat het gevolg zou zijn van een 'Ja' en van een 'Nee' stem. Minister Dijsselbloem heeft dat niet willen doen. Nu het een 'nee' is geworden wil het CDA dat het kabinet duidelijk maakt dat Griekenland wat betreft Nederland via dit referendum niet alsnog soepeler voorwaarden kan afdwingen.'

5 juli 2015, 20:56

Dinsdag eurotop

Komende dinsdag overleggen de leiders van de negentien eurolanden in Brussel over de uitkomst van het Griekse referendum. Europees president Donald Tusk heeft zondagavond laten weten dat de eurotop om 18.00 uur begint. Hij reageerde daarmee onder meer op een verzoek van bondskanselier Angela Merkel van Duitsland en president François Hollande van Frankrijk, die dat eerder op de dag hadden voorgesteld.

Merkel en Hollande belden met elkaar, nadat bleek dat de Grieken met een grote meerderheid tegen de voorstellen van de Europese geldschieters hebben gestemd. De twee regeringsleiders komen maandag al bijeen in Parijs om te praten over de uitslag.

Beeld epa

5 juli 2015, 20:47

Toch top eurogroep

De ministers van Financiën van de landen in de eurozone komen deze week bijeen om te praten over de uitslag van het referendum in Griekenland. Dat heeft een woordvoerder van de eurogroep, die wordt geleid door Jeroen Dijsselbloem, zondagavond laten weten. Die meeting zal maandag nog niet plaatsvinden, maar ergens in de dagen daarna.

Eerder zei een anonieme bron dat de eurogroep niet bijeen zou komen.

5 juli 2015, 20:34

Tsipras spreekt

'We hebben geschiedenis geschreven', zegt Tsipras in een toespraak. 'We hebben bewezen dat de democratie niet gechanteerd kan worden.' Hij benadrukte dat de Grieken, 'wat ze ook gestemd hebben', allemaal één zijn.

'We weten allemaal dat er geen gemakkelijke oplossingen zijn, maar er zijn wel eerlijke oplossingen, haalbare oplossingen - zolang beide partijen proberen deze te bereiken.'

'Europa kan niet louter streng eenrichtingsverkeer zijn. Vandaag heeft Griekenland dapper aan Europa laten zien wat het wil.'

Griekenland gaat volgens Tsipras 'morgen terug naar de onderhandelingstafel' en de eerste prioriteit is het banksysteem weer te herstellen.

Beeld afp

5 juli 2015, 20:31

Ruim 80 procent van de stemmen geteld

Ruim 80 procent van de stemmen is geteld en nog steeds blijkt ruim 61 procent van de Grieken 'nee' te hebben gestemd.

5 juli 2015, 20:24

'Grexit waarschijnlijk'

Een anonieme bron in Brussel heeft tegen de Duitse ZDF gezegd dat een 'Grexit' nu waarschijnlijk is.

5 juli 2015, 20:18

'Redelijkheid en oplossingen'

'Nu moeten we de grote veranderingen die ons land nodig heeft verdedigen: we hebben redelijkheid en oplossingen nodig', zegt Stavros Theodorakis, leider van de centrum-linkse partij To Potami.

Premier Tsipras moet volgens hem een manier vinden om de eenheid van Griekenland te bewaren. 'Het belangrijkste van een overwinning is, dat de winnaar weet wat hij er mee moet doen.'

'De Grieken die 'nee' hebben gestemd, zijn niet tegen Europa.'

5 juli 2015, 20:13

Oppositieleider stapt op

De Griekse oppositieleider Antonis Samaras, die op een 'ja'-stem hoopte, stapt op. Bij zijn afscheidsrede op televisie zei hij dat de regering zijn partners 'moet overtuigen dat een een nee in het referendum niet betekent dat de Grieken het grexit-scenario wensen'.

'We hebben nu een duurzaam onderhandelingsakkoord nodig zodat de regering dit land weer op het juiste pad kan brengen. Boven alles: Grieken moeten verenigd blijven en niet verdeeld.'

5 juli 2015, 20:12

Top over Griekenland

Merkel en Hollande willen dinsdag Europese top over Griekenland.

5 juli 2015, 20:09

Pechtold: 'Bal bij Griekenland'

Volgens D66-leider Alexander Pechtold heeft Tsipras zijn zin en is Griekenland nu geïsoleerd. 'Tsipras moet nu zijn verantwoordelijkheid nemen om Griekenland uit de crisis te loodsen. Het is onzeker wat er nu gebeurt, maar belangrijk is dat de sociale noden van de Grieken per direct worden gelenigd. De vraag is hoe de Griekse regering zich gaat opstellen richting de Europese partners. De noodzaak tot hervormen blijft immers onverminderd groot. De afgelopen weken hebben we vaak gehoord dat regeringspartij Syriza niet uit de EU en de euro wil. Dat is ook de inzet van D66, dus ik ben benieuwd wat de Griekse regering nu wil. De bal ligt bij hen.'

5 juli 2015, 20:04

Roemer wil debat

Nog meer reacties uit Nederland. SP-leider Emile Roemer zegt dat het Griekse volk massaal gebruik heeft gemaakt van haar democratische recht en 'nee' heeft gestemd tegen 'het harde en contraproductieve bezuinigingsbeleid van de trojka'.

'De Griekse economie staat er na vijf jaar snoeien een stuk slechter voor. Griekenland heeft investeringen nodig om de economie op gang te brengen en een sociale uitweg uit de crisis te vinden. Onze regering heeft eerder aangegeven niet verder met de Griekse regering over een oplossing te willen spreken bij een nee-stem. Dat zou buitengewoon onverstandig zijn. De Europese schuldeisers moeten hun bereidheid tonen om samen met de Griekse regering te werken aan een sociaal en duurzaam akkoord. De SP wil de commissie financiën van de Tweede Kamer van reces terugroepen om in een debat met premier Rutte en minister Dijsselbloem te horen welke gevolgen dit zal hebben voor het Nederlandse beleid ten aanzien van Griekenland.'

5 juli 2015, 20:01

Euro onderuit

Het Griekse 'nee' zorgt voor een flinke waardedaling van de euro. In Sydney, een van de eerste markten die openden na het referendum, daalde de eenheidsmunt ruim 1 procent tot 1,0987 dollar. De Australische dollar was voor het eerst sinds 2009 minder dan 0,75 Amerikaanse dollar waard en ook de Nieuw-Zeelandse munt stond onder druk.

5 juli 2015, 19:51

'Onhandelingen onvoorstelbaar'

Het is nagenoeg ondenkbaar een nieuw steunprogramma voor Griekenland te bespreken als dat land zo duidelijk tegen verdere hervormingen heeft gestemd. Dat zei de Duitse minister van Economische Zaken Sigmar Gabriel zondag.

'Door de regels van de eurozone te verwerpen, zijn onderhandelingen om miljoenen euro's vrijwel onvoorstelbaar. Tsipras en zijn regering hebben de Grieken op een pad van bittere verlatenheid en hopeloosheid gebracht.'

5 juli 2015, 19:31

Varoufakis: 'Vernederen'

De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, spreekt live op de Griekse televisie. 'Vanaf het begin probeerden de geldschieters onze banken dicht te krijgen en ons te vernederen. (...) Met deze dappere 'nee' gaan we morgen terug naar de onderhandelingstafel en vragen we onze partners om er gezamenlijk uit te komen. (...) Deze 'nee' is een groot 'ja' voor een democratisch Europa.'

5 juli 2015, 19:12

Reacties uit Nederland

Ook Nederlandse politici hebben gereageerd op de uitslag van het Griekse referendum.


PvdA-Tweede Kamerlid Henk Nijboer: 'De PvdA blijft ervan overtuigd dat het voor Griekenland, Europa en Nederland het beste is dat Griekenland onderdeel blijft uitmaken van de euro. De situatie is voor de Grieken de afgelopen maanden helaas verslechterd. Het is nu aan de Griekse regering om samen met andere Europese landen een geloofwaardige weg richting economisch en sociaal herstel te vinden. Ingrijpende maatregelen zijn onvermijdelijk, dat is door het referendum niet veranderd.'

PVV-leider Geert Wilders: 'Het Griekse Nee moet leiden tot een spoedig vertrek van Griekenland uit de eurozone: een Grexit dus. Premier Rutte heeft ons beloofd dat we de miljarden (inmiddels meer dan 25 miljard euro) aan Nederlands belastinggeld dat de afgelopen jaren in de Griekse bodemloze put is gestort, zouden terugkrijgen. Ik zal hem aan die belofte houden. Vandaag is het begin van de ontmanteling van de eurozone. Hoe eerder er een einde komt aan die perverse transferunie; hoe eerder Nederland de eurozone en de EU verlaat, hoe beter.'

Nee-stemmers vieren feest in Athene. Beeld reuters

5 juli 2015, 19:10

Tsipras heeft gebeld met Hollande

De Griekse premier Alexis Tsipras heeft zondagavond telefonisch gesproken met de Franse president Francois Hollande. Over de inhoud van dat gesprek is verder niets bekend gemaakt.

Griekse media melden dat Tsipras ook met andere Europese leiders heeft gesproken. Er wordt gesuggereerd dat hij ook contact heeft gehad met Mario Draghi, de president van de Europese Centrale Bank.

5 juli 2015, 19:08

Marine le Pen blij met uitslag

De leider van het Franse Front National, Marine Le Pen, heeft verheugd gereageerd op eerste voorspellingen van het Griekse referendum. 'Een overwinning tegen de olichargie van de Europese Unie', aldus Le Pen over de eerste voorspellingen. 'Het 'nee' van het Griekse volk zal de weg plaveien naar een nieuwe, gezonde aanpak. Europese landen moet van deze gebeurtenis leren dat de euro heeft gefaald, en de monetaire unie ontbinden.'

Premier Tsipras Beeld epa

5 juli 2015, 19:05

Carl Bildt, oud-premier van Zweden, twittert dat de Grieken blijkbaar geen hulp willen van de Europese Unie.

5 juli 2015, 18:54

Vooral jongeren stemmen 'nee'

De helft van de stemmen zijn geteld en nog steeds heeft 61 procent van de kiezers 'nee' gestemd.

Het zijn vooral jongeren (18 tot 33 jaar oud) die hier voor verantwoordelijk zijn. Zij hebben de afgelopen jaren enorm geleden onder de bezuinigingen en kunnen bijna geen werk vinden. De meerderheid van de oudere kiezers hebben wel 'ja' gestemd. Zij vrezen voor hun spaarrekeningen en pensioenen.

5 juli 2015, 18:43

Reactie uit Spanje

De linkse Spaanse beweging Podemos heeft ook gereageerd op de uitslag van het Griekse referendum. 'Vandaag heeft de democratie in Griekenland gewonnen', twittert de politicus Pablo Iglesias,

5 juli 2015, 18:33

'Eurogroep maandag niet bijeen'

De ministers van Financiën van de landen in de eurozone zijn niet van plan om maandag al bijeen te komen om over de uitkomst van het referendum in Griekenland te praten. Dat heeft een anonieme bron binnen de eurogroep laten weten. Op de vraag of er een vergadering van de eurogroep stond gepland voor maandag, antwoordde de bron: 'Nee, zeker niet. Ik zou niet weten wat we moeten bepraten.'

Net als de eurogroep is ook de G7 niet van plan direct actie te ondernemen. De zeven belangrijkste wereldeconomieën gaven zondag aan op zijn vroegst maandag met een verklaring te komen.

5 juli 2015, 18:25

Juichende massa

Nee-stemmers gaan in Griekenland de straat op om hun overwinning te vieren. Hier in een link naar een live-stream van een Grieks televisiestation. Er zijn beelden te zien van een mensenmassa die in Athene op het plein voor het parlement bijeen is gekomen en met vlaggen zwaait. Ook het aantal 'nee' en 'ja' stemmen wordt bijgehouden.

Beeld reuters
Beeld ap
Beeld ap

5 juli 2015, 18:16

35 procent geteld

Meer dan 35 procent van de stemmen is nu geteld en nog steeds ligt de 'nee'-stem op kop met 61 procent.

5 juli 2015, 18:10

Teleurgestelde oppositie

'Dit is het resultaat van vijf jaar mediacampagne tegen bezuinigingen', zegt een teleurgestelde Stavros Theodorakis, partijleider To Potami tegen Volkskrantverslaggeefster Carlijne Vos. Zij is op het hoofdkantoor van deze centrum-linkse partij in Athene. 'Europa zal denken dat de Grieken uit de euro willen.'

De partijleider wijst erop dat 75 procent van de Grieken juist in de eurozone willen blijven, maar Syriza-premier Alexis Tspiras 'is er in geslaagd het volk te doen geloven dat een nee hem sterker maakt in de onderhandelingen met de geldschieters'.

Theodorakis vrees dat dit niet waar zal blijken te zijn. 'Tenzij Tsipras erin slaagt binnen 48 uur een akkoord te sluiten.'

5 juli 2015, 17:54

'Ook geen geld uit bankkluis'

De Griekse vice-minister van Financiën zegt dat Grieken contant geld dat ze in een bankkluis bewaren, niet kan worden opgehaald vanwege de kapitaalcontrole.

Griekenland heeft de banken gesloten en ervoor gezorgd dat mensen nog maximaal 60 euro per dag op kunnen nemen bij de pinautomaten. De overheid hoopt daarmee te voorkomen dat banken leeg raken, omdat mensen massaal hun geld op zouden willen nemen.

5 juli 2015, 17:40

Officiële voorspelling: nee wint

Volgens een officiële voorspelling wint het 'nee'-kamp het referendum. Volgens de voorspelling zal het kamp 61 procent van de stemmen behalen. Dat meldt het Griekse ministerie van Binnenlandse Zaken.

De opkomst bij het referendum ligt bijna op 58 procent. Bijna 5 procent van de mensen bracht een ongeldige stem uit, 0,75 procent stemde blanco.

5 juli 2015, 17:26

Eerste uitslagen

10 procent van de stemmen is geteld. Hiervan heeft 59,8 procent 'nee' gestemd en 40,1 procent 'ja'.

5 juli 2015, 17:21

Overwinning 'nee' lijkt groter

De overwinning van 'nee' lijkt veel groter te worden dan eerdere peilingen uitwezen, meldt Volkskrantverslaggeefster Carlijne Vos vanuit Athene. Uit de regionale peilingen (nog geen uitslagen) blijkt dat burgers in sommige regio's in grote getale 'nee' hebben gestemd. In de regio van Pireaus bijvoorbeeld stemde 80 procent tegen het bezuinigingsvoorstel. Op het ionische eiland Kefalonia was liefst 92 procent tegen. Ook in andere regio's zoals het eiland Lefkas of de plaats Sparta wint het nee-kamp overtuigend met een meerderheid van ruim 60 procent.

Volgens een partijlid van To Potami komen veel nee-stemmen van de fascistische partij De Gouden Dageraad. Ook klinkt nu pas de stem van jongeren. Zij zouden tot nog toe geweigerd hebben mee te werken aan peilingen uit protest tegen de vooringenomen Griekse media en om beïnvloeding te voorkomen.

Beeld afp

5 juli 2015, 16:57

'Regering kan snel handelen'

Vanuit de Griekse regering komen verschillende mededelingen:

Volgens een regeringswoordvoerder wijzen de uitslagen van de opiniepeilingen er op dat de Griekse regering straks 'snel kan handelen en snel een overeenkomst zal kunnen sluiten'. Hier wordt 'alles aan gedaan'.

De Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, ontmoet later vanavond Griekse bankiers. Er zal niet worden gesproken over een paralelle munt, aldus een woordvoerder.

5 juli 2015, 16:47

Varoufakis verklaart zich nader

De Griekse minister van Financiën Yanis Varoufakis zegt op Twitter dat zijn uitspraak over 'een deal binnen 24 uur' met de geldschieters is overdreven door de media. 'Ik heb gezegd dat er binnen 24 uur een deal KAN zijn, niet dat ik voorspel dat dit daadwerkelijk gebeurt.'

5 juli 2015, 16:33

'Vraag van referendum was onduidelijk'

Het probleem met het referendum is dat de vraag die was voorgelegd, voor veel Grieken onduidelijk is, legt een woordvoerder van de pro-Europese centrum–linkse partij To Potami uit aan Volkskrantverslaggeefster Carlijne Vos in Athene. ‘De consequenties van de uitkomst zijn nog veel onduidelijker. Veel Grieken zullen het ervaren als een ‘nee’ tegen bezuinigingen, terwijl de perceptie in Europa is dat het een ‘nee’ betekent tegen de euro.

Uit eerdere peilingen blijkt dat 43,7 procent van de Grieken denkt dat de vraag een ja of nee tegen de bezuinigingen betreft, terwijl 41,7 procent denkt dat ze hun stem moesten uitbrengen tegen een ja of nee tegen Europa. ‘In de media werden mensen nog verder in de war gebracht door alle pro- en contracampagnes en stemadviezen van binnenlandse en buitenlandse politici.’

Beeld epa

5 juli 2015, 16:30

Opkomst zo'n 65 procent

De opkomst bij het referendum wordt door het Griekse Antenna News geschat op zo'n 65 procent.

5 juli 2015, 16:23

Overleg Merkel en Hollande

De Duitse bondskanselier Angela Merkel reist maandag naar Parijs om met de Franse president Francois Hollande over de uitslag van het referendum te praten.

'Tijdens het diner zal de situatie besproken worden die na het referendum is ontstaan, evenals de Duits-Franse samenwerking op dit gebied', aldus een woordvoerder van Merkel.

5 juli 2015, 16:19

'Uitslag zou teleurstellend zijn'

Op het partijkantoor van de centrum-linkse partij To Potami is partijleider Stavros Thedorakis net binnengekomen. 'Deze uitslag zou zeer teleurstellend zijn natuurlijk', zegt hij tegen Volkskrantverslaggeefster Carlijne Vos. 'Het zal de onderhandelingen met de geldschieters alleen maar moeilijker maken. Met een 'nee' staat Tsipras nu alleen.'

'Ik verwacht van Tsipras dat hij binnen 48 uur een akkoord sluit met de geldschieters, ongeacht de uitkomst.' Met een snel akkoord in hoofdlijnen kan de ECB de geldkraan weer openzetten naar de Griekse banken. Volgens Theodorakis moeten verkiezingen tegen elke prijs worden voorkomen. 'Het is nu zomer en dat zal rampzalig zijn voor de Griekse economie.'

5 juli 2015, 16:07

Opiniepeilingen: 'nee'-stem wint

De opiniepeilingen die zijn uitgevoerd door Griekse media stromen nu binnen en bij allemaal staat de 'nee'-stem net iets hoger dan de 'ja'-stem. Hier moeten we heel voorzichtig mee zijn: het zijn maar opiniepeilingen en geen uitslagen. Pas rond 20.00 (Nederlandse tijd) worden de eerste uitslagen verwacht.

Het is echter wel opvallend dat de peilingen allemaal wijzen op een Griekse afwijzing van de voorwaarden van de geldschieters.

5 juli 2015, 16:02

Dijsselbloem hoopt op 'eerlijke politici

Jeroen Dijsselbloem is ervan overtuigd dat Griekenland er alleen bovenop komt als de diepgewortelde problemen van het land worden aangepakt. 'Ik hoop zeer dat er eerlijke politici naar voren treden die bereid zijn die verantwoordelijkheid te nemen', schrijft hij in een brief die zondag is rondgestuurd aan PvdA-leden. Lees hier het nieuwsbericht.

5 juli 2015, 16:01

Stembureaus gesloten

De stembureaus in Griekenland zijn gesloten.

5 juli 2015, 15:47

Varoufakis: 'Deal binnen 24 uur'

De Amerikaanse zender CNBC heeft een interview met de Griekse minister van Financiën, Yanis Varoufakis, gepubliceerd. Als hem wordt gevraagd hoe zeker hij is van de uitslag van het referendum, zegt hij: 'Ik hoe niet zelfverzekerd te zijn, dit is een prachtige democratie. We moeten alleen een paar uur wachten op het oordeel.'

Als hem wordt gevraagd hoe snel de Griekse regering een overeenkomst kan bereiken met de geldschieters als het Griekse volk 'nee' heeft gestemd, zegt hij: 24 uur.

Beeld getty

5 juli 2015, 14:57

Griekse nieuwschef ontslagen

De campagne is de afgelopen dagen ook vooral via de media gevoerd, vertelt Volkskrantcorrespondent Sarah Venema. 'Een journalist van Mega tv vertelt me net dat de nieuwschef een paar dagen geleden is ontslagen. Hij pushte de Grieken niet genoeg in de richting van een 'ja'-stem.'

5 juli 2015, 14:24

Syriza overtuigd dat 'nee' wint

Op het hoofdkwartier van Syriza zijn ze ervan overtuigd dat de meerderheid van de Grieken vandaag 'nee' zal stemmen, vertelt Volkskrantcorrespondent Sarah Venema die net bij de partij op bezoek is geweest. 'Ze geloven wel dat het verschil klein zal zijn.'

Venema, die zelf in Rome woont, kwam ook de Italiaanse linkse politicus Nichi Vendola (SEL) tegen met een OXI sticker op zijn kleren. Linkse politici uit onder andere Italië, Spanje, Ierland en Denemarken naar Athene gekomen om Tsipras een hart onder de riem te steken.

De Griekses premier Tsipras likt de enveloppe dicht waarin zijn stem zit. Beeld epa

5 juli 2015, 13:31

'Winst Bundesbank in gevaar bij Grexit'

Topman Jens Weidmann van de Bundesbank, de centrale bank van Duitsland, waarschuwde dat de bank in het geval Griekenland uit de euro stapt geen winst af zal kunnen dragen aan Berlijn. Dat meldde de krant Handelsblatt zondag zonder bronvermelding.

Volgens de krant rekent het Duitse ministerie van Financiën vooralsnog op een winstuitkering van 2,5 miljard euro op jaarbasis. Weidmann zou hebben gezegd dat de winst van zijn bank bij een Grexit zal verdampen door de hoge kosten die het Griekse vertrek met zich meebrengt.

De ECB bezit onder meer voor 20 miljard euro aan Griekse staatsobligaties. Winsten of verliezen op die bezittingen komen voor een kwart op het conto van de Bundesbank vanwege de positie van Duitsland als grootste Europese economie.

5 juli 2015, 12:36

Opkomst tot nu toe 35 procent

Met nog minder dan vier uur te gaan, is de opkomst tijdens het Griekse referendum hoog. Volgens de Griekse televisiezender Private Mega TV is door 35 procent van de Grieken een stem uitgebracht. Het referendum is alleen rechtsgeldig als minimaal 40 procent van de inwoners heeft gestemd.

Een hoge opkomst is normaal in Griekenland omdat stemmen verplicht is. Grieken die hun stem niet uitbrengen riskeren een geldboete, al is deze de afgelopen tijd niet opgelegd.

Volgens opiniepeilers liggen het ja- en het nee-kamp nek aan nek. Zij ontwaren wel een generatiekloof tussen beide kampen. Onder de voorstanders van het akkoord met de geldschieters dat de Grieken zondag wordt voorgelegd zijn veel minder jongeren dan onder de nee-stemmers.

Beeld afp

5 juli 2015, 11:47

'Grexit zal Europa schade berokkenen'

De Duitse minister van Buitenlandse Zaken Steinmeier waarschuwt dat een ‘Grexit’ de Europese geloofwaardigheid in de wereld schade zal berokkenen. De bewindsman zegt dit in een interview met de Berlijnse krant Tagesspiegel am Sonntag.

Volgens Steinmeier leggen de Griekse crisis, de stroom migranten in Zuid-Europa en de Britse eisen voor hervorming van de EU grote druk op de EU. De minister waarschuwde dat een ‘nee’ van de Griekse kiezers het moeilijker zal maken voor Athene om tot een akkoord te komen met de schuldeisers van het land. Griekenland, benadrukte hij echter, zal deel blijven uitmaken van de EU als de Grieken ‘nee’ stemmen en daarmee een uittreden uit de eurozone onvermijdelijk wordt.

5 juli 2015, 11:27

'Leger wordt ingezet bij grote rellen'

Griekse veiligheidsfunctionarissen hebben een plan opgesteld om het leger in te zetten, mocht het referendum uit de hand lopen. Militairen moeten de oproerpolitie bijstaan als de uitslag leidt tot grote en langdurige ongeregeldheden in de grote steden. Dit meldt de Britse krant The Sunday Times.

Volgens de krant heet het plan `Nemesis¿. De inzet van militairen is opmerkelijk gezien de omstreden rol van het leger in de politiek in de jaren zestig en zeventig. Een militaire junta regeerde Griekenland tussen 1967 en 1974. Sindsdien is het leger huiverig om een politieke rol te spelen in het land.

5 juli 2015, 10:39

Minister Varoufakis brengt stem uit

Zo'n drie uur nadat premier Tsipras had gestemd, liet ook minister van Financiën Yanis Varoufakis zich in het stemhokje zien in de zuidelijke buitenwijk Faliro van Athene. De veelbesproken bewindsman bracht zondag zijn stem uit in het referendum over voorstellen van internationale geldschieters.

Varoufakis ging samen met zijn 90-jarige vader Giorgos stemmen. Hij zei dat het referendum de Griekse kiezers de kans bood te reageren op het 'uiltimatum' van de landen in de eurozone. Varoufakis betoogde dat de 'enorme mislukkingen' van de eurozone hebben geleid tot de harde eisen aan Athene. 'Een gemeenschappelijke munt en democratie kunnen met elkaar leven', zei de bewindsman.

Varoufakis heeft zijn lot verbonden aan het referendum. Als de Griekse bevolking zondag voor de voorwaarden stemt die aan noodsteun aan Griekenland worden gesteld, dan stapt hij op. 'Absoluut', zegt hij in een interview met de Duitse krant Bild. 'Maar er zal geen meerderheid voor 'ja' zijn', voegt de bewindsman er nog fijntjes aan toe.

Minister Varoufakis brengt zijn stem uit. Beeld afp

5 juli 2015, 10:31

Jonge kiezers zijn vandaag cruciaal

Wat gaan de Griekse jongeren vandaag stemmen? De jonge kiezers vormen een cruciale factor bij het referendum. Uit opiniepeilingen blijkt namelijk dat een overgrote meerderheid van de jonge kiezers ‘nee’ zou stemmen. Premier Tsipras, een voormalige studentenleider, heeft zijn hoop gevestigd op deze groep kiezers.

‘Hoe goed het nee-kamp het zal doen, zal afhangen van de opkomst van de jonge kiezers’, zegt politiek commentator Aristides Hatzis zondag in de Britse krant The Guardian.

De voorkeur van de jongeren voor het nee-kamp heeft te maken met de torenhoge werkloosheid onder jonge Grieken. Ruim 55 procent van de Grieken onder de 25 jaar is werkloos. ‘We moeten nee zeggen dit verrotte systeem’, zegt Kosmas, die in maart 18 jaar werd. ‘Ik heb niets anders gekend. Er moet iets beters zijn.’

5 juli 2015, 9:57

'Griekenland moet nieuwe munt invoeren'

De voorzitter van het Europese Parlement, Martin Schulz, vindt dat Athene een nieuwe munt moet invoeren als de Grieken vandaag in meerderheid ‘nee’ stemmen. Schulz zei dit zondag tegen de Duitse radio. ‘De euro is dan niet meer beschikbaar als wettig betaalmiddel’, waarschuwde Schulz in een gesprek met Deutschlandfunk.

‘En hoe gaan ze dan de salarissen betalen? De pensioenen? Zodra iemand een nieuwe munt introduceert, verlaten ze de eurozone. Dit alles geeft mij enige hoop dat ze vandaag niet 'nee' zullen stemmen.'

Veel zal afhangen van de Europese Centrale Bank. Alle ogen zullen maandagochtend op de ECB zijn gericht. Die komt dan bijeen om zich te buigen over de noodkredietlijn die de Griekse banken in leven houdt. De ECB kan besluiten tot een bevriezing of zelfs stopzetting als de Griekse kiezers voor de nee-optie stemmen in het referendum.

Een onduidelijke uitslag, wordt ook bij de ECB gevreesd. ‘Het nachtmerrie-scenario zou een uitslag van 51-49 procent zijn, voor welke kamp dan ook’, zegt een hoge Duitse regeringsfunctionaris. Zo’n uitslag zou alleen maar de verwarring nog verder vergroten. ‘En de kans daarop is niet gering', aldus de functionaris.

5 juli 2015, 8:51

Referendum verloopt probleemloos

Drie uur nadat de Griekse stembussen opengingen, zijn er nog geen grote incidenten gemeld. Het referendum verloopt opvallend rustig en probleemloos in het flink verdeelde land.

Volgens het ministerie van Binnenlandse zaken zijn er tot nu toe geen noemenswaardige incidenten voorgevallen. In sommige stembureaus in Athene ontbraken aanvankelijk stemenveloppen, maar dat probleem was gauw verholpen.

Bijna tien miljoen Grieken zijn opgeroepen om hun mening te heven over hervormingsvoorstellen van schuldeisers van het land. Ze kunnen kiezen tussen 'niet mee eens/nee' of 'ja/mee eens'. Peilingen laten zien dat de twee kampen min of meer gelijk opgaan.

In diverse Europese hoofdsteden werd de afgelopen dagen betoogd om beide kampen in Griekenland te steunen. Hier aanhangers van de nee-optie in Londen. Beeld reuters

5 juli 2015, 8:39

Drie scenario's over de uitkomst

Welke uitslag het referendum zondag ook oplevert, de Grieken zijn voorlopig niet verlost van chaos en onzekerheid. De rest van de eurozone evenmin. EU-correspondent Marc Peeperkorn komt uit op drie scenario's.

JA: de euro blijft, de regering vertrekt. Dat is het logische gevolg als de Grieken helder (hoge opkomst) en overtuigend (ruime meerderheid) ja zeggen tegen het aanbod van de geldschieters voor noodleningen in ruil voor hervormingen en bezuinigingen.

NEE: De regering blijft, de euro vertrekt. Een overweldigend nee tegen de crediteuren geeft Tsipras binnenlands vleugels maar in Brussel volgt een harde landing.

50/50: De regering blijft, de euro ook - net als de onzekerheid. In dit scenario houden ja en nee elkaar vrijwel in evenwicht: de minst gewenste, maar volgens peilingen waarschijnlijkste uitslag.

5 juli 2015, 8:13

Griekse families verdeeld

Het referendum leidt ook binnen veel Griekse families tot verdeeldheid. Zoals het gezin Danikoglous in Athene. Vader Dimitris stemt ‘ja’ omdat hij bang is dat Griekenland in groot gevaar is als het land de EU moet verlaten. Maar dochter Alexandra stemt ‘nee’. Ze is het zat, zegt ze tegen persbureau AP, dat de rijke Europese landen, Duitsland voorop, de baas spelen over Griekenland.

Zoon Nikolas steunt zijn vader. Hij is zelfs bang dat het verdeelde land een burgeroorlog tegemoet gaat. Tenslotte is er moeder Dimitra. Wat gaat zij vandaag doen? Zij wantrouwt beide kampen en is helemaal niet van plan om vandaag te gaan stemmen. In hun flatje in de arbeiderswijk Tavros discussiëren ze fel, met een espresso en fruitsap, over de penibele situatie waarin Griekenland terecht is gekomen.

Een vrouw buigt zich in Athene over het stembiljet. De eerste prognose van de uitslag wordt rond 09.00 verwacht. Beeld getty

5 juli 2015, 7:42

Premier Tsipras stemt in Athene

Onder grote belangstelling van de media ging premier Alexis Tsipras zondag rond half tien Nederlandse tijd stemmen in een stemkantoor in Athene. Veel Grieken stonden voor het stemkantoor om de premier op te wachten. Na afloop hield Tsipras een korte verklaring.

Hij noemde het referendum van zondag een 'viering van de democratie'. Tsipras hoopt dat een meerderheid van de tien miljoen kiezers zich achter hem schaart, zodat hij vanaf morgen een sterkere positie heeft in de onderhandelingen met de rest van Europa. Tsipras en minister van Financien Varoufakis trokken de afgelopen dagen fel van leer tegen de in hun ogen harde en onaanvaardbare eisen van het IMF en de Europese Commissie.

5 juli 2015, 7:19

Oppositieleider Samaras stemt 'ja'

Oud-premier Antonis Samaras is een van de vele kiezers die vroeg op de been is om te stemmen. Samaras, die de oppositiepartij Nieuwe Democratie leidt, bracht in de plaats Pylos voor de camera's zijn stem uit. De politicus stemde niet verrassend vóór het akkoord.

‘Vandaag beslissen wij Grieken over het lot van ons land. We zeggen 'ja' tegen Griekenland, 'ja' tegen Europa’, zei Samaras tegen de nieuwssite Enikos. Samaras houdt zich vast aan de vier opiniepeilingen die de afgelopen dagen aangaven dat het 'ja-kamp' licht voorstaat.

5 juli 2015, 7:05

Referendum omstreden

Het referendum is niet alleen in Griekenland omstreden. De Raad van Europa oordeelde deze week dat het referendum niet voldoet aan internationale maatstaven, omdat kiezers ten minste twee weken de tijd zouden moeten krijgen om een mening te vormen.

De kiezers kunnen kiezen tussen 'niet mee eens/nee' of 'ja/mee eens'. De volledige tekst van de vraag in het referendum staat niet op het stembiljet.

De eerste zin van die tekst luidt: 'Moeten we het ontwerpakkoord dat door de Europese Commissie, de Europese Centrale Bank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in de Eurogroep van 25 juni naar voren is gebracht, accepteren?'

Inwoners van Athene brengen hun stem uit. Beeld reuters
Yanis Varoufakis Beeld getty
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.