Lees terug - Orkaan Irma was op Sint Maarten 'hell of a ride'

De superorkaan Irma treft de eilanden in het Caribisch gebied ongenadig hard. Volgens de eerste berichten is er grote schade op Sint Maarten en de andere eilandjes waar Irma woensdag als eerste aan land ging. Ook Florida zet zich schrap voor de verwoestingen die de orkaan de komende dagen kan aanrichten. Lees ons liveblog terug over de dag dat Irma aan land kwam.

Satellietfoto van de orkaan Irma op 5 september 2017Beeld NASA via Reuters

Een helikopter van de Nederlandse marine is teruggekeerd van een vlucht boven de door orkaan Irma getroffen eilanden in het Caribisch gebied. Commandant Andre van der Kamp meldt op Twitter dat de schade op Saba en Sint Eustasius relatief meevalt. Op Sint Maarten zagen de militairen echter ‘zeer grote materiële schade’.

De orkaan Irma heeft op het Caribische eilandje Barbuda een spoor van verwoesting achtergelaten. Dat heeft premier Gaston Browne van het land Barbuda en Antigua gezegd. Hij liet weten dat voor circa 125 miljoen euro schade is aangericht.

,,De wederopbouw zal jaren duren'', zei Browne. Hij voegde eraan toe dat de orkaan op Barbuda zeker één leven heeft geëist. Eerder werden al twee doden gemeld op het Franse deel van Sint Maarten. Daarmee komt het officiële dodental door orkaan Irma op drie.

Barbuda, dat 1700 inwoners telt, ligt ongeveer 150 kilometer ten oosten van Sint-Maarten. Irma bereikte Barbuda woensdagochtend (Nederlandse tijd).

De ministers die het meest betrokken zijn bij de hulpverlening op de door de orkaan Irma getroffen eilanden komen donderdag onder leiding van premier Mark Rutte bijeen in het Nationaal Crisis Centrum. Vanaf 10.00 uur bespreken zij de situatie op de eilanden en eventuele maatregelen.

Behalve premier Rutte zullen de ministers Stef Blok (Veiligheid en Justitie), Jeanine Hennis (Defensie), Ronald Plasterk (Binnenlandse Zaken), Bert Koenders (Buitenlandse Zaken) en Melanie Schultz (Infrastructuur en Milieu) aanwezig zijn.

De orkaan Irma die woensdag huishield op de Bovenwindse eilanden heeft op Saba geen slachtoffers geëist. Dat heeft de gezaghebber van Saba, Jonathan Johnson, gezegd tegen het Curaçaose radiostation Dolfijn FM.

Wel zijn de daken van sommige huizen weggewaaid. ,,Er is geen stroom, maar daar werken we aan. Het telefoonverkeer en internet-verkeer is wel snel weer hersteld.'' Johnson noemde het overtrekken van Irma 'heel zwaar'. ,,De wind was heel zwaar. Het klonk alsof er urenlang heel dichtbij een trein voorbij ging."

Volgens Johnson zijn veel bomen vernield. De bewoners zijn direct aan de slag gegaan om de troep op te ruimen. Johnson is blij dat het 'redelijk goed is gegaan' op Saba.

De storm op Sint Maarten was een 'hell of a ride' laat correspondent Kees Broere zojuist in een kort gesprek via de satelliettelefoon weten. Alle communicatie is verbroken, vertelt hij. Broere mocht kort bellen met een satelliettelefoon van de Nederlandse militaire post op het eiland. 'Het was heftig, een goed overzicht over de schade ontbreekt nog.'

Minister-president Gaston Browne van de eilandstaat Antigua en Barbuda verklaart tijdens een persconferentie dat 90 procent van de gebouwen op Barbuda verwoest is, schrijft de Britse krant The Guardian. Over een krakerige radiolijn bleef Browne de zin 'totaal gesloopt' herhalen. Lokale media berichten over een dode. De autoriteiten hebben dit niet bevestigd.

Barbuda was het eerste eiland dat geraakt werd door de orkaan.

Het KNMI verwacht de komende uren nog hevige regenval in Saba en Sint Eustatius. Nu de orkaan wegtrekt neemt de windsterkte iets af. Toch kan de zuidwestenwind nog snelheden van boven de 75 kilometer per uur halen, schrijft het KNMI in een bulletin. De tropische storm Jose trekt waarschijnlijk boven de eilanden langs.

De opvangcentra van het Rode Kruis op de Bovenwindse eilanden Sint-Maarten, Saba en Sint-Eustatius zitten overvol met mensen die moesten vluchten voor de orkaan, meldt de hulporganisatie aan het ANP. Exacte aantallen kan het Rode Kruis nog niet geven, omdat de communicatieverbindingen als gevolg van de allesvernielende orkaan heel slecht zijn, zei een woordvoerder.

Volgens hem is een grote communicatiemast in de haven van Sint-Maarten omgevallen, waardoor er nauwelijks communicatie mogelijk is en het moeilijk is een goed beeld te krijgen van de omvang van de schade. Ook zijn de haven en de luchthaven zwaar getroffen en liggen de schepen in de straten. Omdat op Sint-Maarten een uitgaansverbod geldt, is het ook nog niet goed mogelijk de schade op te nemen, zei de woordvoerder.

Inmiddels heeft orkaan Irma in alle hevigheid de Amerikaanse Maagdeneilanden bereikt. De autoriteiten op Puerto Rico melden dat de wind daar al snelheden van meer dan 175 kilometer per uur haalt.

Eerder deelden we beelden van Sint Maarten van ANP, maar het persbureau heeft inmiddels laten weten alle foto's terug te trekken. Er kan niet met genoeg zekerheid worden gezegd dat de foto's werkelijk van Sint Maarten komen.

De Franse minister van overzeese gebiedsdelen, Annick Girardin, laat weten dat er in het Franse deel van de Caribische eilanden in ieder geval twee doden te betreuren zijn, schrijft BBC News. Twee anderen zijn zwaargewond. Voor zover bekend zijn er nog geen slachtoffers op de Nederlandse eilanden.

'We zullen slachtoffers moeten betreuren en de schade op de eilanden is aanzienlijk', zei de Franse president Emmanuel Macron woensdagavond in een toesprak over orkaan Irma. 'Op dit moment is het moeilijk een totaalbeeld te kunnen schetsen, maar ik kan wel zeggen dat de impact hard en wreed zal blijken.'

Sint Maarten is voor de helft Frans. Het Franse eiland Saint Barthélémy is eveneens geraakt.

De militairen op alle Bovenwindse Eilanden zijn begonnen om de schade op te nemen, schrijft kolonel Peter Jan de Vin op Twitter vanuit Sint Eustatius. Er stijgt ook een helikopter op met een camerateam van Defensie om de schade vanuit de lucht te filmen.

In Philipsburg, de hoofdstad van Sint Maarten, wagen de eerste mensen zich alweer op straat, meldt de NOS. Het hoogtepunt van de orkaan heeft zich nu verplaatst naar het Amerikaanse eiland Puerto Rico, ten westen van Sint Maarten.

Contact met Sint Maarten blijft moeilijk. 'Het laatste wat ik gehoord heb, is dat de hoofdtoren van de provider UTS is omgevallen en dat het ernstige schade aan hun systemen heeft veroorzaakt. Om te voorkomen dat het netwerk verder beschadigd raakt, hebben ze het netwerk volledig platgelegd', schrijft kennis die kort heeft gesproken met een ooggetuige op Sint Maarten.

'Dit betekent dat, tot de storm voorbij is, er nauwelijks communicatie mogelijk is met Sint Maarten.'

Op Sint Eustatius wordt met angst uitgekeken naar tropische storm Jose, die zich mogelijk ontwikkelt tot orkaan. 'Er is al schade, maar als Jose morgen ook langs raast, is het een ramp', zegt Walter Hellebrand van de Monuments Foundation op het eiland Sint Eustatius tegen nieuwswebsite Caribisch Netwerk.

De schade op Sint Eustatius na orkaan Irma is groot. Veel huizen zijn verwoest en elektriciteitspalen omgewaaid, meldt Hellebrand. De elektriciteit is bijna op het hele eiland uitgevallen. Hellebrand maakt zich nu vooral zorgen over Jose: 'Alles is verzwakt en kapot. Als er nu nog een orkaan bovenop komt, is de schade niet te overzien.'

De verbinding is op de meeste eilanden uit de lucht: alleen via internet is Hellebrand nog te bereiken. Zijn broer, die op Sint Maarten woont, kan hij niet bereiken, schrijft Caribisch Netwerk. 'Het laatste wat ik hoorde is dat het heftig was: alles was verwoest.' Hellebrand wordt emotioneel als hij eraan denkt. 'Tijdens orkaan Luis in 1995 is hij alles kwijtgeraakt. Hij heeft alles weer opnieuw moet opbouwen en nu gebeurt dit.

Het kabinet heeft een debat over de situatie in Venezuela uitgesteld omdat het druk is met de coördinatie van nationale en internationale hulp aan de Bovenwindse eilanden, meldt ANP. Minister Bert Koenders van Buitenlandse Zaken vroeg aan het begin van het debat om uitstel. Volgens Koenders zit er 'een internationale dimensie' aan de ramp. De Verenigde Staten hebben al aangegeven hulp te willen geven als dat nodig is.

ANP melt dat de orkaan Irma ook op het eiland Sint Eustatius voor veel schade heeft gezorgd. Overal 'bomen die op de weg liggen en elektriciteitspalen die zijn weggewaaid. Het ziet er niet goed uit', zei directeur Walter Hellebrand van Monumentenzorg op Sint Eustatius tegen het Curaçaose radiostation Paradise FM.

Huizen zijn beschadigd door omgevallen bomen. Ook is de elektriciteit uitgevallen en is het telefoonverkeer ontregeld, waardoor telefoneren erg lastig is, zei hij.

Er is nog geen officieel bericht over de schade.

Hellebrand zat midden in de storm. 'Om een uur of twee of half drie 's nachts hoorde ik buiten onheilspellende geluiden. Ik heb alle ramen dichtgedaan en probeerde te slapen, maar dat lukte niet. Ik hoorde het donderen, dreunen, beuken en bonken. Ik zat opgesloten, ik hoorde van alles, maar ik zag niets', aldus Hellebrand.

Het meteorologisch instituut National Hurricane Center heeft een kaart gepubliceerd met het pad van orkaan Irma in de komende uren en dagen.

Het verwachte pad van orkaan Irma. De tijden op de afbeelding zijn AST, in Nederland is het zes uur later.Beeld National Hurricane Center

Minister-president Rutte spreekt op Facebook over 'vreselijke eerste berichten en beelden vanaf het Caribische deel van ons Koninkrijk.' Hij en 'andere kabinetsleden leven erg mee met de bewoners van de getroffen eilanden.'

De marineschepen Zr. Ms. Zeeland en Zr. Ms. Pelikaan hebben op veilige afstand het passeren van de orkaan afgewacht en stomen nu op naar Sint-Maarten. Halverwege de avond (plaatselijke tijd), zodra Irma de eilanden achter zich heeft gelaten, hopen ze aan te meren, meldt ANP. Ze hebben vrachtwagens, waterwagens, een legerambulance, een bulldozer, bootjes en patrouillewagens aan boord.

Zodra de orkaan over is getrokken, begint een honderdtal mariniers en manschappen van de genie met de schade opnemen. Ook kunnen de militairen zorg verlenen, puin ruimen en zo nodig de orde bewaken bij de schuilplaatsen waar de inwoners van Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius dekking zoeken, laat het ministerie van Defensie weten. De militairen kwamen even voor de orkaan aan op de Bovenwindse Eilanden. Ze richtten er een commandopost in en legden verbindingen met hun hoofdkwartier op Curaçao. Na de orkaan zullen zij deze vermoedelijk beschadigde verbindingen herstellen om onder meer de schade te kunnen doorgeven.

Met een NH90-helikopter zullen de militairen ook een beeld vormen van de schade vanuit de lucht.

De prijzen van vliegtickets om Florida te verlaten zijn de afgelopen dagen vertienvoudigd, schrijft het blog Yahoo Finance. Naar verwachting zal de Amerikaanse staat zaterdag geraakt worden door orkaan Irma.

'Toen ik inlogde op de website van American Airlines verwachtte ik ticketprijzen van 160 dollar, en eerlijk gezegd had ook 260 dollar mij niet verbaasd. Maar toe ik 1020 dollar zag kreeg ik bijna een hartaanval', vertelde John Lyons dinsdag aan Yahoo Finance over de prijzen voor een vlucht vanuit Miami naar West Hartford in Connecticut. Lyons heeft de reis vaak gemaakt, maar nooit waren de prijzen hoger dan 700 dollar volgens hem. Op Twitter berichten ook andere Amerikanen over plotselinge prijsschommelingen van honderden of zelfs duizenden dollars.

Vliegtuigmaatschappijen zeggen dat ze niets hebben gedaan aan de algoritmes die de prijzen bepalen, meldt The Guardian. De prijstoename is een logisch gevolg van de enorme hoeveelheid mensen die een last minute vlucht proberen te boeken om de storm te ontwijken.

Minister Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties noemt de schade van de orkaan ‘enorm’. 'Het is de krachtigste orkaan die dat gebied sinds mensenheugenis getroffen heeft. We hebben nog geen compleet beeld van de schade en we weten ook nog niet of er slachtoffers zijn.' Door de ravage is het contact met het gebied moeilijk. Het laatste contact tussen minister Plasterk en William Marlin, de minister-president van Sint Maarten, was vanochtend.

'Er wordt nu door defensiemensen geholpen, maar er zullen zeker de komende dagen nog meer verzoeken om hulp komen', zegt Plasterk. Die zullen volgens hem zeker worden ingewilligd.

'We zijn in gedachten bij mensen daar en we helpen waar we kunnen', aldus Plasterk.

Ook koning Willem-Alexander en koningin Máxima laten weten mee te leven met de mensen op de Bovenwindse Eilanden. 'De inwoners van Sint Maarten, Sint Eustatius en Saba worden getroffen door verwoestend natuurgeweld. Orkaan Irma eist een zware tol. Ons hart gaat uit naar alle getroffenen op de Bovenwindse Eilanden, met wie wij intens meeleven. U bent ons dierbaar en in onze gedachten zijn wij bij u', schrijft het koninklijk paar op Facebook.

‘De eerste informatie vertelt ons dat er veel schade is op Sint Maarten, Saba en Sint Eustatius, maar communicatie is nog steeds moeilijk. Wij vragen de leden van de Verenigde Naties om compassie met de mensen in het gebied die op dit moment lijden en om hulp waar nodig. Daarnaast hopen we dat de landen in het pad van de orkaan sterk en veerkrachtig blijven in de komende dag’, zei Karel van Oosterom, de permanente vertegenwoordiger van Nederland bij de VN, tijdens een bijeenkomst van de leden.

Het vliegtuig dat Paus Franciscus vandaag van Rome naar Colombia vervoert heeft de vluchtroute moeten verplaatsen om niet dwars door orkaan Irma heen te vliegen, meldt persbureau AFP op basis van een persbericht uit het Vaticaan.

‘Vanwege de orkaan zal de Heilige Vader een meer zuidelijke route nemen en door het luchtruim van drie andere landen reizen (Barbados, Grenada en Trindad en Tobago’, schreef het Vaticaan.

Na orkaan Irma krijgt het Caribisch Gebied mogelijk een tweede orkaan over zich heen: Jose. Jose is nu nog een tropische storm, maar meteorologische instituten als het National Hurricane Center verwachten dat de storm in het loop van donderdag een orkaan zal worden. Het oog van Jose zal naar verwachting ten noorden van de Bovenwindse Eilanden langsrazen.

In de voorgaande jaren gebeurde het wel vaker dat het sterkste deel van tropische stormen vlak langs de eilanden trokken. Een overzicht van ANP:

September 1989: Orkaan Hugo richt grote verwoestingen aan op de drie Bovenwindse Eilanden. Duizenden mensen raken dakloos, maar niemand komt om het leven.

September 1995: Orkaan Luis richt forse schade aan op St. Maarten. Op het Franse deel van het eiland is sprake van 'catastrofale verwoestingen'. Het officiële dodental is twee. Een week later trekt de cycloon Marilyn langs, maar die is veel zwakker dan Luis.

Juli 1996: Orkaan Bertha richt schade aan op St. Maarten. In de haven van de hoofdstad Philipsburg zinken twee schepen en het dak van een bejaardentehuis waait weg. Tien mensen raken gewond.

Oktober 1999: Orkaan Jose blaast met windstoten tot 160 kilometer per uur over Sint Maarten. Er valt een dode, de schade valt mee.

November 1999: Orkaan Lenny raast met enorme kracht over de bovenwindse eilanden en veroorzaakt veel schade, alleen al door de enorme regenval. Vooral Sint Maarten wordt getroffen, er vallen daar vier doden. Gelijktijdig brengen koningin Beatrix en prins Claus een bezoek aan het gebied. Nederland steunt de Antillen met 50 miljoen gulden (bijna 23 miljoen euro) aan orkaanhulp.

Augustus 2000: Lichte schade op Sint Maarten door orkaan Debby.

Oktober 2008: Orkaan Omar veroorzaakt veel schade op Sint Maarten: daken waaien van huizen, bomen waaien om en de elektriciteit valt uit.

Augustus 2010: Orkaan Earl raast dicht langs Sint Maarten. De schade blijft beperkt.

September 2017: Orkaan Irma trekt over de Bovenwinden. De eerste berichten en beelden wijzen op enorme schade op vooral St. Maarten.

Het verwachte pad van de tweede orkaan Jose. De tijden op de afbeelding zijn AST, in Nederland is het zes uur later.Beeld National Hurricane Center

De Franse minister van Binnenlandse Zaken, Gérard Collomb, heeft drie extra hulpploegen naar de zwaar getroffen eilanden Sint-Maarten en Saint-Barthélemy gestuurd. Dat meldt ANP. Collomb had nog niets vernomen over doden als gevolg van het noodweer.

De orkaan heeft inmiddels ook de oostkust van Puerto Rico bereikt. De regering van het eiland met 3,5 miljoen inwoners heeft eveneens de noodstand afgekondigd. FEMA, het Amerikaanse agentschap voor rampenbestrijding, roept de inwoners op om hun telefoons op te laden zodat ze in contact kunnen blijven met vrienden en familie.

Het Nederlandse Rode Kruis opent giro 5125 voor hulpverlening in het Caribisch gebied na de verwoestende orkaan Irma. Snelle hulp is van levensbelang, aldus de hulporganisatie. Volgens een eerste schatting loopt de schade in de vele miljoenen. 'De komende dagen wordt de hulpverlening nog lastig, er wordt veel regen verwacht en er is daardoor een grote kans op landverschuivingen. Ook is er voor komend weekend nóg een tropische storm voorspeld', zegt Marion van der Reijden, coördinator hulpverlening in het Caribisch gebied tegen persbureau ANP. De orkaan raakt ook de Dominicaanse Republiek, Haïti, de Bahama's en Cuba. Het Rode Kruis staat klaar om hulp te verlenen in al deze gebieden, schrijft ANP.

De Koninklijke Marine meldt dat het relatief rustig is op St. Eustatius, een klein eilandje ten zuiden van Sint Maarten.

Op beelden is te zien dat ook Princess Juliana International Airport op Sint Maarten is verwoest door de storm.

Volgens de Franse autoriteiten is de stroom uitgevallen op Sint Maarten en Saint Barthélemy. De elektriciteitscentrales van de eilanden werken niet meer.

De Franse autoriteiten melden ook dat hun 'meest solide' gebouwen op Sint Maarten zijn vernietigd door orkaan Irma en vrezen dat oudere constructies het waarschijnlijk helemaal gaan begeven.

Het is een geweld, zo'n orkaan. Maar hoe ontstaan orkanen? Hieronder wordt het ontstaan van orkaan Irma, die over het Carabisch gebied raast, uitgelegd.

Het ontstaan en de omvang van orkaan Irma met uitleg schaal saffir-SimpsonBeeld anp

Keep SXM Clean deelt beelden van het strand in Sint Maarten, met de tekst: 'het was stil voor 30 minuten, nu neemt het weer toe.'

Via twitter worden foto's gedeeld van de aangerichte schade.

NOS meldt dat Irma op de voet wordt gevolgd door een nieuwe orkaan: Jose. Verwacht wordt dat hij zondag of maandag in de buurt van de Caribische eilanden komt. Of de orkaan ook echt aan land komt is de vraag. Jose is niet zo zwaar als Irma: deze storm zal waarschijnlijk in categorie 2 vallen.

Radiostations op Sint-Maarten zijn één voor één uitgevallen. Tropixx 105.5 FM bleef nog wel lang in de lucht. Berichten die bewoners van het getroffen eiland daar achterlaten, spreken van verwoesting als gevolg van de harde windstoten, schrijft persbureau ANP.

Het gaat om weggewaaide daken en elektriciteitspalen, omgevallen bomen en zelfs brandjes in huizen. Op beelden van veiligheidscamera's die op Facebook opduiken, zijn verwoeste boten te zien en heel veel ondefinieerbare troep op straat. Hoewel nog steeds een uitgaansverbod geldt, worden de gevolgen van de orkaan meer en meer zichtbaar.

Irma is een orkaan van de zwaarste categorie met windsnelheden tot 295 kilometer per uur.

Sint-Maarten lag kort tijd in het oog van de orkaan. Rond zeven uur 's ochtends (lokale tijd) werd het bijna windstil en konden bewoners de schade even opnemen. De 35-jarige Facebooker Mole in Simpson Bay trok de volgende conclusie: 'Als ik uit het raam kijk, zie ik boten die half zijn gezonken, heuvels die veel kaler lijken en huizen zonder dak. En nu komt de wind er al weer aan'

De ravage is groot op Sint Maarten. Dit zijn de eerste beelden van vanmorgenBeeld Twitter

De Franse minister belast met overzeese gebiedsdelen, Annick Girardin, zegt dat orkaan Irma al aanzienlijke schade heeft aangericht over het Franse deel van het Caribische eiland Saint-Martin. Er zijn overstromingen langs de kust, boten en auto's verwoest en daken weggeblazen.

Ook de minister van Binnenlandse Zaken Gérard Collomb sprak van grote schade. Het Franse Caribische eiland Saint-Barthélémy heeft het blijkens beelden van particulieren ook erg zwaar te verduren gehad.

Het oog van de ongekend zware orkaan is woensdag over Sint-Maarten getrokken en gaat in noordwestelijke richting verder naar de noordkust van Puerto Rico.

Na de hevigste storm is nu ook de ravage die Irma achterlaat op Sint Maarten zichtbaar.

De eerste beelden uit Sint Maarten komen lopen binnen. Op livebeelden van PTZtv is te zien hoe de orkaan Maho beach op Sint Maarten raakt.

Superorkaan Irma heeft Sint Maarten en het Franse eiland Saint-Barthélémy vol getroffen. Het oog bleef zo'n anderhalf uur boven Saint-Barthélémy hangen, waarna het Sint Maarten raakte. 'Er zijn grote gevolgen voor deze eilanden', waarschuwde de Franse weerdienst Météo France.

Op de eerste beelden van Sint Maarten is een grote ravage te zien, met ondergelopen straten en beschadigde huizen en boten in de hoofdstad Philipsburg.

Volkskrant-correspondent Kees Broere Irma zag hoe Irma vannacht vanaf vier uur plaatselijke tijd met volle kracht toesloeg op Sint Maarten. Op het eiland regende het fors. De wind bereikte soms snelheden van meer dan 300 kilometer per uur. Over mogelijke slachtoffers is nog niets bekend.

Voor het hele eiland geldt tot nader order een uitgaansverbod. Vanuit sommige plekken zijn al overstromingen gemeld. Die zullen de komende uren ongetwijfeld erger worden. Lees hier zijn reportage vanaf de hoofdstad Philipsburg. 'De badkamer is uw bunker, meneer'.

Orkaan Irma slaat toe.Beeld AFP
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden