Column

Leerzaam lesje in verkeerde crisiscommunicatie

De excuusvideo als audiovisueel persbericht: bij kraanbedrijf Peinemann is opnieuw iets omgedonderd.

Directeur Ad Kornet van kraanbedrijf Peineman.Beeld anp

Is het einde van het televisietijdperk aanstaande? Jeroen Pauw dacht op Twitter van wel, en hij was de enige niet, na het zien van een grafiekje dat The Wallstreet Journal had laten maken van het kijkgedrag in de afgelopen vijf jaar onder Amerikanen. Vooral de lijnen onder 18- tot 34-jarigen duiken in loodrechte lijn naar beneden.

Het strookt niet helemaal met de dagelijkse #ophef op Twitter die 's avonds steevast gaat over tv-programma's, noch met de invloed die het medium nog altijd heeft zodra zich groot nieuws of een incident voordoet.

Daarnaast: lineaire televisie mag dan aan haar einde komen, de beeldcultuur floreert als nooit tevoren, zij is zich hooguit aan het verplaatsen of uitbreiden. In dat licht deed zich deze week een noviteit voor die betrekkelijk achteloos passeerde: het Youtube-filmpje waarin de directeur van kraanbedrijf Peinemann excuses aanbood voor het ongeval in Alphen aan den Rijn.

Een opvallende keuze van het bedrijf: het geschreven persbericht voldoet kennelijk niet meer, evenmin als een (tegenwoordig op televisie vaak live uitgezonden) persconferentie. Het filmpje is een leerzaam lesje crisiscommunicatie van de verkeerde soort.

Schrijftaal als hartekreet

Het probleem: directeur Ad Kornet moest met de billen bloot, maar hoe? De videoboodschap heeft het voordeel dat lastige journalisten niet met lastige vragen de oprechtheid kunnen torpederen. Het nadeel is dat de hedendaagse kijker het medium vooral associeert met terreurgroepen.

Het complete filmpje, getiteld Peinemann Statement, toont directeur Ad Kornet voor een fel paarse wand. Op de muurplanken achter hem staan twee bloemen in potten en twee modelkraanwagentjes. Kornet spreekt op emotieloze, vermoeide toon: 'Mijn naam is Ad Kornet. Wij zijn helaas betrokken bij het vreselijke incident in Alphen aan den Rijn.' Hij kon er ook niks aan doen.

'Middels deze videoboodschap willen we alle betrokkenen een hart onder de riem steken.'

Daar ging hij al: schrijftaal, vermomd als hartekreet.

Kornet leefde mee 'met de man die zijn hond door dit incident verloren is. Vreselijk.' Hij prees de warme reacties die zijn personeel ook had gekregen.

Over het belangrijkste, oorzaak en schuld, kon de directeur niets zeggen, zei hij. 'Zolang het onderzoek loopt, kunnen wij geen speculaties doen over mogelijke oorzaken.' Kennelijk speculeren ze bij Peinemann liever ná het onderzoek.

Beeldcultuur

Dat was allemaal het ergste niet. Nu de beeldcultuur in ieders handen ligt, vergt dat van elke (eenmalige) spreker een zekere beeldvaardigheid en zelfs acteertalent: ineens gaan uiterlijk en nonverbale communicatie een rol spelen. Dat ontbeert Ad Kornet: je ziet hem duidelijk van een briefje aflezen (had dan voor een autocue gekozen). Dat doet al afbreuk aan elke spontaniteit en oprechtheid. Dodelijk is dat bijna na elke uitgesproken zin een (lelijke) knip zit en de kadrering van het beeld verandert. Dat vergroot de indruk dat hier nauwgezet een beeld wordt geconstrueerd, in plaats van een 'spontane' boetedoening recht uit het hart. Zo suggereert de excuusvideo openheid en ruimhartigheid, maar illustreert die het tegenovergestelde: geslotenheid en wegkruipgedrag. Bij Peinemann is opnieuw iets omgedonderd.

Fragmenten van het filmpje kwamen deze week in de journaals voorbij. In Jinek becommentarieerde tafelgast Johan Derksen dinsdag de directeur kort en bondig in stamtafeltaal: 'Als-ie kloten had, was-ie hier aangeschoven.'

Zo mag televisie het graag horen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden