Leers: Nederland heeft geen leiders

In een vlammende rede heeft de Maastrichtse burgemeester Gerd Leers woensdag het gebrek aan leiderschap in Nederland gehekeld. Hij spaarde zijn partijgenoot premier Balkenende niet....

‘De grote gezagscrisis van deze tijd hangt samen met de houding van politici die niet meer leiden, maar volgen. Geen burger die dat wenst’, zei Leers in zijn Thorbeckelezing, getiteld ‘Leiderschap in bange tijden’. De kiezer wil kiezen tussen ‘mensen aan wie hij de sleutels van het land toevertrouwt’.

Door Lubbers en Kok werd ‘politiek pragmatiek, schraalhans keukenmeester en bestond het verhaal waarmee de leider kwam nog maar uit drie woorden: werk, werk, werk.’ Er is geen ideologie meer, alleen nog machinerie, vindt Leers, en de verstikkende werking van partijdiscipline en regeerakkoorden.

‘De Haagse machine wast alles op negentig graden, met bleekmiddel. Wat er kleurrijk ingaat, komt er grijs uit.’ Ook Balkenende, die begon met een bevlogen verhaal, is grijs gewassen, aldus Leers. Het lukt hem nog niet het leiderschap te tonen dat hij heeft beloofd.

Een kernpunt van Balkenendes beleid wees Leers af: ‘De kiezer wil niet opgezadeld worden met nieuwe verzekeringsstelsels in de gezondheidszorg waar niemand om heeft gevraagd of dikke folders van zijn vertrouwde nutsbedrijf dat plotseling wordt geliberaliseerd.’ Opvallend was ook zijn harde oordeel over het Amerika van Bush en de vurige verdediging van de Europese verzorgingsstaat.

Spreekt Leers over zichzelf als hij de ideale leider beschrijft, iemand die ‘signalen herkent, een verhaal houdt, niet in prietpraat vervalt en een uitweg biedt’? Zijn coreferent, bestuurskundige Jouke de Vries, beschreef Leers’ krachtige aanpak in Maastricht in elk geval als experiment in leiderschap.

Leers zei dat voor persoonlijk leiderschap alleen een kans is buiten het bestel. Toeval of niet, na afloop werd de jaarlijkse prijs voor politieke welsprekendheid toegekend aan een buitenstaander, het LPF-Kamerlid Joost Eerdmans.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden