Leef je langer als je pittig eet?

Leef je langer als je van pittig voedsel houdt?

null Beeld Valentina Vos
Beeld Valentina Vos

Tranen in de ogen en een keel die in de fik staat - water moet er komen, en veel ook! Dat kan toch niet gezond zijn, een rood pepertje door de maaltijd? Toch doen over de weldadige effecten van scherp gekruid voedsel al eeuwenlang verhalen de ronde. Zijn sambal, tabasco en chilisaus echt goed voor de gezondheid?

De heilzame effecten van pittig voedsel houden wetenschappers bezig. Het meest onderzocht is de rode peper, en de belangrijkste actieve component ervan, capsaïcine.

Begin deze maand toonde een onderzoek onder een half miljoen Chinezen aan dat kruidige eters langer leven. De Chinezen die zes tot zeven dagen per week chilipeper door hun eten deden, hadden gedurende de onderzoeksperiode 14 procent minder kans op sterfte dan de mensen die minder dan eens per week een pepertje consumeerden.

Maar de studie, gepubliceerd in het British Medical Journal, kent hetzelfde nadeel als zoveel andere voedingsonderzoeken: er wordt hooguit een verband aangetoond. Goed mogelijk dat mensen die van pittig voedsel houden andere dieet- en leefgewoontes hebben en daardoor minder vaak kanker krijgen.

En toch. De Chinese wetenschappers stelden vast dat de kruideneters minder vaak dood gingen aan kanker. En juist naar het effect van capsaïcine op tumorcellen is veel onderzoek gedaan. Bij muizen met mensenkanker die injecties met capsaïcine krijgen, slinken de tumoren. Ook sommige menselijke tumorcellen gaan dood als ze in een bakje aan capsaïcine worden blootgesteld. De stof vernietigt de energiecentrales van de kankercellen, maar laat gezonde cellen met rust.

In sommige delen van de wereld komt maagkanker twintig keer vaker voor dan elders. Dat zou goed met een verschil in voedingspatroon te maken kunnen hebben, schreef een groep internationale wetenschappers vorig jaar in het blad Gastrointestinal Cancer. Zij bekeken tien studies naar het verband tussen capsaïcine en maagkanker enconcludeerden dat matige gebruikers van rode peper minder vaak maagkanker krijgen. Maar pas op: wie er erg veel van eet (een studie rept van meer dan negen pepers per dag) loopt juist een hoger risico. Mogelijk beïnvloedt al te veel peper de productie van maagzuur, waardoor de kankerverwekkende maagbacterie H. pylori beter kan groeien.

De Wageningse hoogleraar voeding en kanker Ellen Kampman, die de studies bekeek, is voorzichtig. Dat rode peper bij mensen kanker voorkomt, is nooit bewezen. Dieren inspuiten met capsaïcine of cellen er in een bakje aan blootstellen, is heel wat anders dan een peper eten en hopen dat die in kankercel aankomt en daar iets aanricht.

null Beeld Thinkstock
Beeld Thinkstock

Minder omstreden is capsaïcine als hulpmiddel om af te vallen. De stof bevordert het gevoel van verzadiging, ontdekte hoogleraar Margriet Westerterp-Plantenga (universiteit Maastricht). Proefpersonen die ze twee dagen lang bij elke maaltijd capsaïcine liet eten, consumeerden daarna 9 tot 14 procent minder voedsel, vooral minder vet.

De Maastrichtse biomedisch onderzoeker Pilou Janssens achterhaalde dat capsaïcine ook het energiegebruik stimuleert. Wie op dieet gaat, verbrandt minder energie omdat het lichaam zuiniger wordt. Een normaal eetpatroon zet daarna snel weer aan, omdat het lijf nog staat ingesteld op de spaarstand. Capsaïcine gaat dat jojo-effect tegen, hoewel het resultaat niet moet worden overdreven. Mensen die aan hun dieet een halve theelepel rode peper toevoegen, gebruiken 4 procent meer energie. Capsaïcine activeert bruin vet, het type dat energie gebruikt om warmte te produceren.

De merkbare opdonder die rode peper het lichaam geeft, kan vaker profijt opleveren. Kno-artsen zetten peper in, omdat peper in de neus het overactieve zenuwstelsel kalmeert waardoor neusklachten afnemen. Peper werkt ook als pijnstiller in crèmes tegen zenuwpijn. De zenuwcellen die de pijnprikkels overdragen worden er ongevoelig van.

Voor wie de mond brandt, een tip van hoogleraar Westerterp: capsaïcine lost op in vet, dus niet blussen met water maar met (volle) melk.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden