Leed Haïti 'groter dan nodig'

Reportage..

AMSTERDAM Het leed na de aardbeving in Haïti had niet zo groot hoeven te zijn als jarenlange ontwikkelingshulp succesvol was geweest. Een gebrekkige infrastructuur en een slecht functionerende overheid droegen bij aan de omvang van de ramp.

Die wrange conclusie trokken deelnemers aan een zondag door de Volkskrant georganiseerd debat over het recente rapport van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR), waarin harde noten worden gekraakt over ontwikkelingshulp. Auteur Peter van Lieshout: ‘Haïti is een extreem voorbeeld van een land dat zich niet kon ontwikkelen’, alle internationale hulp in de afgelopen decennia ten spijt.

In een bomvolle Rode Hoed stond de ramp in Haïti op de voorgrond. Niemand, ook het voormalige VVD-Kamerlid Arend Jan Boekestijn niet, uitte kritiek op de huidige noodhulp.

‘Maar de echte tragiek is dat het land jaar in, jaar uit onvoorstelbaar veel hulp heeft gehad zonder daarvan de vruchten te plukken’, aldus Boekestijn, criticaster van het Haagse ontwikkelingsbeleid. ‘Een boevenregering maakte zich geen zorgen over bouwvallige huizen of gebrek aan wegen. Dat wreekt zich. De les is dat het ontwikkelingsbeleid moet worden hervormd.’

Haïti behoort niet tot de zogeheten partnerlanden waarop PvdA-minister Koenders voor Ontwikkelingssamenwerking zich concentreert. Wel zijn (zusterorganisaties van) Nederlandse hulporganisaties er actief. Directeur Farah Karimi van Oxfam Novib erkende dat ook aan noodhulp nadelen kleven, zoals de WRR vaststelt.

‘Als er kampen met allerhande voorzieningen voor de overlevenden worden gebouwd, bestaat de kans dat het land nog meer afhankelijk wordt van hulp. We moeten zo snel mogelijk overschakelen van noodhulp op wederopbouw, een proces van drie tot vijf jaar. Maar nu gaat het voor de bevolking om overleven’, aldus Karimi.

Bij de wederopbouw moet de nadruk gelegd worden op economische ontwikkeling, zei Wiet Janssen, auteur van een even kritisch als omstreden proefschrift over nut en noodzaak van ontwikkelingshulp. Wat Haïti nodig heeft, zijn investeringen.

Karimi (Oxfam Novib) waarschuwde ervoor het debat niet te ‘versmallen tot Haïti’. Van Lieshout (WRR) maakte een grote sprong voorwaarts door het bestaansrecht van het ministerie van Buitenlandse Zaken ter discussie te stellen. Een ministerie voor Globalisering, of Internationale Samenwerking? Ontwikkelingshulp kan niet losgekoppeld worden van vraagstukken op het gebied van klimaat, milieu, veiligheid en energie, betoogde Van Lieshout.

Dat hij zich op glad ijs begeeft, was hem al duidelijk uit de eerste reactie van minister Koenders op het WRR-rapport. Een daarin voorgestelde reorganisatie, de oprichting van een overheidsdienst die de taak van ambassades overneemt in ontwikkelingslanden, werd lauw ontvangen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden