'Le Pen stevent af op een teleurstelling'

De hoge score van het extreem-rechtse Front National tijdens de recente presidentsverkiezingen lijkt zich niet te gaan herhalen bij de stemming voor het Franse parlement....

De laatste steekproef, van het peilingbureau Ipsos, dateert van gisteren. Daarin haalt het Front National tussen de 12 en 14 procent van de kiezersgunst. Dat zegt weinig, aangezien een groot aantal FN-stemmers tegenover enquêteurs zijn mond houdt over zijn politieke voorkeur. Belangrijker is dat Ipsos-directeur Giacometti geen overeenkomst ziet met de laatste dagen voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen van 21 april.

'Ik zie nu geen enkele dynamiek bij de FN-stemmers', aldus Giacometti in de krant Le Figaro. Vlak voor 21 april nam het aantal stemintenties voor Le Pen enorm toe, en tijdens de eerste ronde haalde de FN-voorman bijna 17 procent van de stemmen. Daarmee liet hij de socialistische premier Jospin achter zich en veroverde een plaats in de tweede ronde. Van een soortgelijke tendens is nu geen sprake.

Zeker is dat Jean-Marie Le Pen zelf niet in de Assemblée zal komen, aangezien hij zich nergens kandidaat heeft gesteld. Le Pen heeft zich deze campagne opmerkelijk kalm gehouden, en zich beperkt tot een paar interviews en het steunen van zijn jongste dochter Marine Le Pen. Zij doet een gooi naar een zetel voor het noordelijke departement Pas-de-Calais. Le Pen rekent zelf wél op 'nieuwe verrassingen', heeft hij in interviews gezegd.

Hij hoopt op een resultaat waarin de gewone rechtse partijen het Front National nodig zullen hebben voor een parlementaire meerderheid. Daarnaar ziet het voorlopig niet uit. Wel is waarschijnlijk dat FN-kandidaten zich meer dan voorheen zullen kunnen handhaven in de tweede ronde van volgende week zondag. Volgens het Franse kiesstelsel mag een kandidaat aan de tweede ronde meedoen, als hij bij de eerste ronde in zijn district meer dan 12,5 procent van de stemmen heeft gehaald.

Dat systeem leidde in het verleden tot verhit debat tussen de 'gewone' rechtse partijen en de socialisten. De gaullisten houden nog altijd staande dat links zijn overwinning bij de parlementsverkiezingen in 1997 te danken heeft aan het Front National. In tientallen districten kon het Front zich staande houden tijdens de tweede ronde, waardoor de linkse kandidaat ondanks een minderheid toch de zetel kon winnen.

Over het algemeen maken links en rechts de afspraak dat degene met de minste stemmen in de eerste ronde, zijn kandidatuur intrekt ten gunste van de ander. Dit om de FN-kandidaat de voet dwars te zetten. Die gang van zaken verklaart waarom het Front, ondanks een aanhang die permanent tegen de 15 procent loopt, jaar in jaar uit niet of nauwelijks parlementszetels wist binnen te halen.

In 1997 wist het FN zich bij de tweede ronde in 132 districten te handhaven, van in totaal 577 districten. Dat leverde uiteindelijk één zetel op in het zuidelijke departement de Var, voor Jean-Marie Chevallier, destijds burgemeester van Toulon.

Niet iedereen bij rechts is blij met die gang van zaken, en er gaan hier en daar bij de gaullistische RPR stemmen op dat afspraken maken met links even erg is als zaken doen met extreem-rechts. President Chirac heeft zijn aanhang direct gewaarschuwd niet te pacteren met het Front National.

Chirac zei woensdag op televisie: 'Ik wil een meerderheid die duidelijk elk compromis met de haatdragendheid, de intolerantie en de xenofobie weigert.' En hij waarschuwde de leden van zijn gaullistische partij, onlangs herdoopt in Unie voor de Presidentiële Meerderheid (UMP), dat iedereen die wordt betrapt op een afspraak met het FN 'uiteraard zal worden uitgesloten, niet alleen van de UMP, maar van élke presidentiële meerderheid'.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden