Le Pen maakt ommezwaai in campagne: euro mag blijven

Puur cijfermatig is de kans klein dat Marine Le Pen na de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen als winnaar uit de bus komt. Maar uitgesloten is het niet. Zelf doet ze er alles aan om nieuwe kiezers te winnen. De Frexit is even in de ijskast gezet. 'Ik voel me Europese.'

Marine Le Pen op een campagnebijeenkomst vorige week in Nice.Beeld AFP

Marine Le Pen heeft een ommezwaai in haar campagne gemaakt: het verlaten van de euro is geen prioriteit meer. De terugkeer van de Franse franc is 'geen noodzakelijke voorwaarde' voor haar economisch beleid, aldus Le Pen.

Zondag 7 mei wordt de tweede ronde van de Franse presidentsverkiezingen gehouden. In de peilingen ligt Le Pen nog altijd ver achter op haar links-liberale tegenstrever Emmanuel Macron: 40 tot 41 procent tegenover 59 tot 60 procent. Maar in de campagne heeft Le Pen het initiatief gegrepen. Zaterdag sloot ze een akkoord met Nicolas Dupont-Aignan, een rechtse kandidaat die in de eerste ronde 4,7 procent van de stemmen haalde. Als Le Pen president wordt, zal Dupont-Aignan premier worden. Het effect van dit akkoord op de peilingen is nog niet bekend.

Macron staat de pers te woord in een boerderij in Poitiers.Beeld Hollandse Hoogte

Frexit

Le Pen haalt alles uit de kast om van de verkiezingen alsnog een spannende race te maken. Wie het Élysée wil halen, moet de kiezers van de verliezers uit de eerste ronde zien te verleiden. Le Pen is tot de conclusie gekomen dat ze niet kan winnen met felle anti-Europese retoriek. Slechts 28 procent van de Fransen wil de euro kwijt. Vooral de kiezers van de rechtse kandidaat Fillon zijn ertegen, veel welgestelde ouderen die hun spaargeld in euro's niet graag zien omgezet in gedevalueerde nouveaux francs.

Het verlaten van de euro en de Europese Unie stond tot dusverre centraal in Le Pens programma. 'Als ik de Europese Unie niet verlaat, kan ik 70 procent van mijn programma niet uitvoeren', zei ze begin maart. Van een préférence nationale zou niets terechtkomen. Europa verbiedt het extra belasten van importgoederen en buitenlandse werknemers, en het bevoordelen van Franse bedrijven bij het verlenen van overheidsopdrachten. Bovendien beschouwde Le Pen de euro als een van de oorzaken van de economische malheur van Frankrijk. De koers zou te hoog zijn, waardoor Franse bedrijven te duur zijn op de wereldmarkt.

Daarom wilde Le Pen een 'Frexit', die na een half jaar per referendum aan de Franse kiezer zou worden voorgelegd. Zowel de radicale toon als de haast zijn nu verdwenen. De onderhandelingen kunnen best een paar jaar duren, zei Le Pens nichtje Marion Maréchal-Le Pen. In het Franse tv-journaal probeerde Marine Le Pen de kiezers gerust te stellen: 'Ik ben geen tegenstander van Europa. Ik voel me Europese.'

Munt handhaven

De franc kan worden heringevoerd voor het dagelijkse betaalverkeer, terwijl Europa een gemeenschappelijke munt handhaaft voor bedrijven die internationaal zaken doen, zei Le Pen gisteren in Le Parisien. Wat wil ze precies, vroeg de krant zich af. Eerst is de euro de bron van alle kwaad, nu wil ze de munt handhaven.

'De matrone van het populisme is een geducht politiek dier, maar dat kan de incoherenties van haar project niet altijd verbergen', schreef de krant.

Op de linkervleugel voert Le Pen een offensief dat gericht is op de kiezers van verliezer Jean-Luc Mélenchon. Ze verbroederde zich vorige week met de arbeiders van Whirlpool in Amiens, die staakten omdat hun fabriek naar Polen werd verplaatst. Even later werd haar rivaal Macron vijandig onthaald. Le Pen slaagde in haar opzet. Zij kwam in beeld als de vriendin van het volk, Macron als de kandidaat van de bazen.

Beeld de Volkskrant

Thuisblijven

Toch is slechts een minderheid van de kiezers van Mélenchon van plan op Le Pen te stemmen. Een veel grotere groep wil thuisblijven. Het tekent de sfeer in Frankrijk. Toen Marines vader Jean-Marie in 2002 de tweede ronde haalde, veroorzaakte dat een enorme schok. Terstond werd een 'Republikeins Front' gevormd, van links tot rechts. Zelfs radicaal-linkse activisten stemden op Jacques Chirac, verwikkeld in corruptiezaken, om Le Pen tegen te houden. 'Beter een oplichter dan een fascist', zeiden ze. Sommigen stemden op Chirac met handschoenen aan of een wasknijper op de neus.

Een soortgelijke reactie is nu uitgebleven. Politici weigeren een front te vormen. Verliezer Mélenchon heeft een enorme hekel aan de liberaal Macron en weigert te verklaren dat hij op hem zal stemmen. Verschillende kopstukken van de Republikeinen zeiden slechts dat zij 'niet op Le Pen' zouden stemmen. Met andere woorden: thuisblijven is ook een optie. In de peilingen steeg vorige week het aantal kiezers dat de stembus zondag zal mijden.

Vooral voor jongeren is het Front National niet meer de boeman. Marine Le Pen is een andere politica dan haar vader met zijn gaskamergrappen. Macron is impopulair. Links vindt hem te weinig sociaal, rechts te weinig nationalistisch.

Toch is de achterstand van Le Pen normaal gesproken niet meer in te lopen. Woensdag krijgt zij nog een kans in een televisiedebat. In vorige debatten presteerde ze zwak, maar nu is ze de underdog, een rol die haar goed ligt. Hoe dan ook koerst ze af op een score van rond de 40 procent die een jaar of tien geleden nog onbestaanbaar werd geacht. Jean-Marie haalde in 2002 nog geen 18 procent.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden