Le Pen maakt driftige opmars

De campagne voor de eerste ronde van de presidentsverkiezingen is vrijdagavond afgesloten met een recordaantal Fransen dat nog niet weet op wie te stemmen....

Dat zou een historisch dieptepunt zijn. De extreem-rechtse kandidaat Jean-Marie Le Pen is bezig aan een driftige opmars. Het zag er gisteren naar uit dat hij zijn prestatie van 1995 (15 procent) gaat evenaren.

Voor de onderzoeksbureaus zijn het onzekere tijden. Het grote zweven bij de Franse kiezers brengt een enorme foutmarge in de voorspellingen met zich mee. Zo stelde het bureau Ipsos donderdag vast dat 30 procent van de kiezers nog twijfelt tussen verschillende kandidaten, en dat een extra 11 procent zegt tussen nu en zondag nog heel wel van mening te kunnen veranderen. Uit een onderzoek van bureau CSA blijkt dat 31 procent van de kiezers erover denkt in de eerste ronde helemaal niet te gaan stemmen.

Voorzover de kiezers wel naar de stembus gaan, is het beeld extreem versnipperd. Zestien kandidaten doen een gooi naar het presidentschap. Van oudsher gebruiken de Franse kiezers de eerste ronde van de presidentsverkiezingen om hun hart te volgen. De twee kandidaten die de hoogste ogen gooien blijven over voor de tweede ronde van 5 mei. Die tweede ronde stemt de Fransman 'nuttig' ofwel 'serieus'.

Ditmaal trekt het Franse hart hetzij naar extreem-links, hetzij naar extreem-rechts. Ter linkerzijde peilen de bureaus meer dan 10 procent voor de drie trotskistische kandidaten, tweemaal zoveel als voor de kandidaat van de klassiek-communistische PCF.

Op uiterst rechts is Jean-Marie Le Pen de laatste dagen razendsnel teruggekomen. Gisteren schatte CSA hem goed voor 14 procent van de stemmen. Met de stemmen van de afgescheiden Bruno Mégret erbij, komt extreem-rechts mogelijk op 16,5 procent. De verklaring daarvoor ziet CSA-directeur Stéphane Rozès in het feit dat 'zowel de linkse als de rechtse kandidaten voortdurend op het thema veiligheid hameren, waarvan extreem rechts de vruchten plukt'.

Le Pen scoort momenteel nog geen 2 punten minder dan het percentage waarop Lionel Jospin wordt geschat. Zelf denkt Le Pen dat hij in staat is om morgen voor een verrassing te zorgen, zodat hij door mag naar de tweede ronde. Het Front National heeft al een aantal zalen gehuurd om de campagne de komende dagen te kunnen voortzetten. Alles bijeen gerekend zijn de uiterst linkse en uiterst rechtse proteststemmen goed voor 36 procent van het totaal, dat is ongeveer evenveel als Chirac en Jospin bij elkaar.

Na de presidentsverkiezingen moeten de Fransen in juni nog tweemaal naar de stembus, om een nieuw parlement te kiezen. Ook die campagne verloopt volgens het twee-ronden-systeem: eerst wordt in elk district uit een breed veld van kandidaten geselecteerd, daarna de keuze gemaakt tussen de twee hoogst geklasseerden. De laatste peiling in Libération leverde één verrassend resultaat op: 59 procent van de ondervraagden vindt de parlementsverkiezingen belangrijker dan de presidentsverkiezingen.

Dat ongebruikelijke gegeven - in Frankrijk torent de president van oudsher ver boven het politieke maaiveld uit - bevestigt het beeld dat de regels van de Franse politiek langzaam maar zeker verschuiven. De verkorting van de presidentiële termijn van zeven naar vijf jaar, de gelijkschakeling van de presidentiële en de parlementaire periodes, de opeenvolging van verschillende links-rechtse cohabitations, maken dat het parlement aan kracht wint ten opzichte van de president. De Fransen lijken met die ontwikkeling tevreden te zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden