Reportage

Le Pen draagt het Front National van haar vader ten grave. Maar of de nieuwe naam veel verandert, is de vraag

Marine Le Pen geeft de partij die zij van haar vader overnam een nieuwe naam, 'om onze wil tot samenbinden uit te drukken'. Maar of dat veel verandert, is de vraag.

Marine Le PenBeeld epa

Het Front National heeft een nieuwe naam, Rassemblement National (RN). Op het congres in Lille lijkt de partij echter niet veranderd. De leden horen een redevoering van Marine Le Pen over globalisering en Europa welwillend aan, maar de zaal explodeert pas als ze over hun favoriete onderwerp begint. 'De legale en illegale immigratie is niet langer houdbaar!', dondert Le Pen.

De partijleden rijzen uit hun zetel, beginnen met Franse vlaggen te zwaaien en scanderen de klassieke strijdkreet van het Front National: 'On est chez nous!', 'We zijn hier bij ons'.

Zondagmiddag wordt in Lille het Front National van Jean-Marie Le Pen, 'le FN à papa', definitief begraven. Eerst wordt vader Le Pen, medeoprichter van de partij in 1972, het erepresidentschap ontnomen. Daarna maakt Marine Le Pen de nieuwe naam bekend, die zoiets betekent als 'Nationale Samenkomst'. De leden moeten er overigens nog mee instemmen, door een stemming per post.

'Front National draagt een epische en glorieuze geschiedenis. Maar voor veel Fransen is de naam een psychologische rem', zegt Marine Le Pen. Bovendien past de naam Front bij een protest- of oppositiepartij, terwijl de partij volwassen is geworden en wil regeren. Daarom moet de naam 'onze wil om samen te binden uitdrukken', zegt Le Pen. Ze hoopt ook dat het zo gemakkelijker wordt allianties met andere partijen te sluiten.

Reacties

Beneden in de lobby van het congrescentrum in Lille zijn de eerste reacties op de nieuwe naam welwillend, maar niet bijster enthousiast. 'Ach, die naam is ook weer niet zo nieuw. In 1986 is hij al een keer gebruikt door Jean-Marie Le Pen voor de parlementsverkiezingen. Ik geloof ook niet dat de naam zo belangrijk is, maar ik ben er niet tegen', zegt Christopher Malandry (43).

Volgens een schriftelijke raadpleging was maar 52 procent van de leden überhaupt voor een nieuwe naam. Marine Le Pen wil echter per se een nieuwe start maken. Bij de presidentsverkiezingen van 2017 haalde ze 11 miljoen stemmen, meer dan het Front ooit haalde. Toch kwam ze gehavend uit de strijd, omdat ze een televisiedebat met Emmanuel Macron verknalde. Ze liet zien dat ze presidentiële statuur mist en wordt sindsdien niet meer serieus genomen.

Toen ze in 2011 het partijleiderschap van haar vader Jean-Marie overnam, begon ze een consequente strategie van dédiabolisation, 'ontdemonisering'. Het Front National moest een fatsoenlijke partij worden, aantrekkelijk voor alle kiezers die tegen immigratie zijn, maar niets willen weten van antisemitisme en extreem-rechts.

Onder Marine Le Pen begon de partij aan een electorale opmars, maar volgens Le Monde heeft ze de winst die ze met haar strategie boekte weer verspeeld. In 2015 stemde 33 procent van de Fransen in met de ideeën van het FN, nu is dat nog maar 24 procent. In 2017 geloofde 24 procent dat Le Pen een goede president zou zijn, nu is dat nog maar 16 procent. Volgens een enquête van de Journal du Dimanche beschouwt 63 procent van de Fransen het FN/RN als een gevaar voor de democratie.

Marine Le PenBeeld anp

Het is de vraag of de naamswijziging veel zal veranderen. De nederlaag tegen Macron was niet te wijten aan de naam, niet eens aan de fascistische wortels van de partij, maar aan het gebrek aan geloofwaardigheid van Marine Le Pen zelf, schreef politiek columnist Guillaume Tabard in Le Figaro. Niettemin werd Marine Le Pen zondag herkozen als partijleider. In de beste autoritaire traditie van het Front was ze de enige kandidaat.

Veel partijleden hopen op een terugkeer van haar nichtje Marion Maréchal-Le Pen. Zij is katholiek, zeer rechts en hamert nog meer op islam en Franse identiteit dan haar tante Marine. Allemaal zeer naar de smaak van veel FN'ers.

Steve Bannon

'Ze is een van de indrukwekkendste mensen op deze planeet', zegt Steve Bannon, de strateeg achter de campagne van Donald Trump, die zaterdag een verrassingsoptreden verzorgt. Maar Marion wil de strijd met haar tante Marine niet aangaan. Voorlopig legt ze zich toe op het stichten van een opleiding voor politici en topambtenaren, een soort rechtse variant van de eliteschool Sciences Po.

Ook inhoudelijk viel er dit weekend weinig nieuws te ontdekken. Voor het eerst werden de leden geraadpleegd over de partijkoers. Dat leverde weinig verrassingen op. Wel vindt 73 procent van de leden dat het verlaten van de euro geen prioriteit meer heeft, hoewel 90 procent op termijn een referendum over een Frexit wil.

Door gebrek aan overtuigend leiderschap verkeert het nieuwe Rassemblement National niet in blakende gezondheid, maar het nationalistische gedachtengoed is springlevend, in Frankrijk en de rest van de westerse wereld, getuige alleen al de Italiaanse verkiezingen van vorige week. Om dat te onderstrepen is Steve Bannon uitgenodigd, voormalig adviseur van Trump in het Witte Huis.

Hoofdgast Steve Bannon, de gewezen adviseur van Trump, spreekt de aanhangers van Marine Le Pen moed in.Beeld afp

Bannon spreekt de aanhangers van Le Pen moed in. 'U maakt deel uit van een beweging die groter is dan Frankrijk, groter dan Italië, groter dan Polen, groter dan Hongarije', declameert hij, gekleed in een bruine jas en kaki broek, alsof hij net terugkomt van de hertenjacht.

De fans van Le Pen moeten zich vooral niet laten intimideren door het grootkapitaal en hun loopjongens van de media, zegt Bannon: 'De geschiedenis staat aan onze kant, daarom zijn ze bang voor u. Laat ze u racist noemen, xenofoob, nativist. Draag deze belediging als een ereteken. Want elke dag worden wij sterker en zij zwakker.'

Bannon krijgt een staande ovatie. Het is balsem voor de ziel van de gekwelde FN-aanhanger. 'Hij geeft ons weer moed', zegt Xavier (43), manager. 'Hoewel ik de moed nooit verloren heb. Als aanhanger van het FN moet je wel over moed beschikken. Iedereen is altijd tegen ons.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden