Le Guess Who? 2011: Krankzinning veel fijne muziekstijlen

Het 'Le Guess Who?' festival schenkt aandacht aan bands die de randen van de popmuziek opzoeken en biedt ruimte voor experiment.

The Devil's Blood, op Le Guess Who? © Guus Dubbelman / de Volkskrant Beeld
The Devil's Blood, op Le Guess Who? © Guus Dubbelman / de Volkskrant

Het loopt tegen middernacht zaterdag als het Utrechtse podium Tivoli zich heeft volgepakt voor een concert van het Canadese Suuns. De muziek van het viertal is niet makkelijk te doorgronden. Elementen uit Kraut- en postrock, minimal techno, jaren tachtig new wave en rock 'n' roll zijn er in terug te horen, maar de luisteraar moet zich er echt even aan overgeven, want hapklare popliedjes biedt Suuns bepaald niet.

Gelukkig maar, want Suuns kruipt steeds meer onderhuids en brengt de luisteraar gaandeweg in trance. Suuns maakt ook helemaal geen moeilijke muziek, hooguit andere muziek. En daarmee is de grootste gemene deler van alle tientallen bands en artiesten die de afgelopen vier dagen optraden op het vijfde Le Guess Who? festival wel aangeduid.

Anders

Muziek die anders klinkt dan gebruikelijk, bands die zelden in Nederland te zien zijn omdat ze op eigen houtje geen zaal met een capaciteit groter dan driehonderd man weten te vullen, vinden in Utrecht een plek. Het publiek is aandachtig en bereid ver mee te gaan op de vaak niet makkelijk te volgen muzikale ontdekkingstocht van de organisatie.

Suuns is zo'n band waarvan de reputatie, dankzij enkele optredens hier te lande, al behoorlijk is, maar zo'n volle zaal doet de band ook versteld staan. De verwachte climax blijft uit, het spel blijft voor hun doen gecontroleerd en beheerst. De spanningsboog wordt knap gehanteerd, de muziek sterft soms echt weg in schoonheid.

Hoogtepunt

Een hoogtepunt, zoals een etmaal eerder Bill Callahan een eveneens stampvol Tivoli wist stil te houden met zijn beklemmend bittere songs. Ernstig voorgedragen, met zijn kenmerkend donkere stem, die bij iedere kleine buiging al een tinteling veroorzaakt. Sober begeleid vertolkte Callahan liedjes van zijn prachtige laatste album Apocalypse, maar het klonk eerder troostrijk dan verdoemend. Alleen jammer dat de dvd van The Godfather achter hem vertoond werd. Leidde nodeloos af. Callahan had geen visuele ondersteuning nodig.

Low, de band die op vrijdag optrad wel. Hun loom dreunende muziek kwam dit keer (de band is hier als een van de weinigen wel geregeld te zien geweest) nauwelijks van het podium af, wat tot rumoer in de zaal leidde.

Afdwingen

Eigen schuld, stilte kun je ook afdwingen, zo bleek eerder op de avond in Tivoli De Helling waar de Amerikaanse folkrock band Other Lives een betoverend optreden gaf, voor een bijkans devoot publiek. Bezwerende muziek, die veel beter uit de verf kwam dan tijdens eerdere optredens. Geconcentreerde muzikanten en een buitengewoon openstaand publiek was echter niet altijd voldoende. Het hiphop duo Shabazz Palaces bleef donderdagnacht wel erg introvert hun jazzy raps prevelen vanachter hun drumkit en laptop. Terwijl ook de publiekstrekker van donderdag, Stephen Malkmus, weinig wilde sprankelen. Niet erg, want er waren steeds alternatieven genoeg.

Zoals Zola Jesus, waarvoor het publiek weer terug moest naar de Oude Gracht. Een bijzondere podiumpersoonlijkheid, maar de donkere galm en zwaar beukende drums klonken te voorspelbaar neo-gotisch. En zo kun je een enkele naam doorstrepen, terwijl andere in muziekblogs veel gebezigde namen op het lijstje een uitroepteken krijgen.

Klezmer

In podia als Rasa, Ekko en het studiocomplex Db's konden zaterdag nog wat uiterste randen van de pop worden verkend. Wereldmuziekpodium Rasa had Le Guess Who? aangegrepen om een ouderwetse klezmeravond te organiseren, een genre dat natuurlijk vertrouwd aanbod is in Rasa, maar dat nu dan ook eens een ander publiek wist te trekken.

Nu waren de bands er ook naar om grenzen te slechten: de feesthoedjes konden al op bij de energieke klezmerpunk van Oy Division uit Tel Aviv, dat een razend debat voerde tussen klarinet en accordeon en na de toegestane spreektijd het publiek al spelend als rattenvangers meevoerde naar de bar en foyer, waar doodleuk werd doorgedanst.

Curieus

De Canadese rapper en producer Josh Dolgin kon dus een flink opgewarmde zaal betreden in zijn hoedanigheid van Socalled, een klezmerfenomeen dat bizarre samples uit de Joodse liedcultuur live mixt met dub, r&b en puntige funk. Een curieus project, maar heerlijk pretentieloos en puur gericht op gekte voor het podium. En die kwam goed los.

Het contrast met wat zich ongeveer tegelijkertijd afspeelde in podium Ekko kon eigenlijk niet groter. Hier speelden de geluidskunstenaar Adam Wiltzie met de minimalpianist Dustin O'Halloran in hun samenwerkingsproject A Winged Victory For The Sullen, dat live was aangevuld met twee violisten en cello. Bezwerend waren de lange trage lijnen die werden uitgezet door de strijkers en van venijn voorzien door Wiltzie aan de gitaarsynthesizers. De kleine pianomelodietjes van O'Halloran doken op als vliegende vissen boven een donkere oceaan van oergeluid. Een 'moeilijk' concert voor een volgepakte zaal (zonder stoeltjes), maar A Winged Victory For The Sullen had het publiek met haar spannende ambient toch stevig in de houdgreep.

Summer Camp

Gelukkig kon het zich vrij worstelen bij de zonnige pop van Summer Camp, een duo van de multi-instrumentalist Jeremy Warmsley en zangeres Elizabeth Sankey, aangevuld met een drummer. Heerlijke Cure-gitaartjes, een bonkige bas uit de synths, een fijne theatrale performance plus een handvol heel pakkende liedjes deden vermoeden dat we van dit vrolijke Engelse popgezelschap nog het een en ander gaan horen. Een kleine ontdekking.

In het podium van Db's was het ver na middernacht tijd om de gordijnen te sluiten, bij de geen streepje licht velende doomrockers van het Eindhovense The Devil's Blood. De satanische band die zich besmeurd met bloed aan het publiek wenst te tonen was op Le Guess Who? de misschien wel vreemdste eend in de bijt, en het was programmatechnisch slim om de metalheads in het enigszins afgelegen podium te huisvesten. Hier hadden band en publiek het schimmenrijk alleen, en kon een concert worden beleefd als een inwijdingsrite.

The Devil's Blood, dat vorige maand de meesterplaat The Thousandfold Epicentre afleverde, liet horen ook live ver te zijn in het proces van vervolmaking. Niet eerder klonk de band zo loeistrak, mede dankzij een razende nieuwe drummer. Het gitaargeweld van Selim Lemouchi en zijn bloedbroeders was loodzwaar maar kraakhelder en zangeres Farida haalde het uiterste uit haar angstaanjagende galmstem in het prachtige en misschien wel mooiste lied van de band: On The Wings Of Gloria.

Ongeveer op die vleugels kon het Le Guess Who?-publiek daarna eindelijk het bed opzoeken, het hoofd tollend van een krankzinnige hoeveelheid nieuwe en belangwekkende muziek.

Le Guess Who?, diverse locaties Utrecht, 24 -27 november.

Suuns. © Guus Dubbelman / de Volkskrant Beeld
Suuns. © Guus Dubbelman / de Volkskrant
Zola Jesus. © Guus Dubbelman / de Volkskrant Beeld
Zola Jesus. © Guus Dubbelman / de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden