‘Le Clézio zou niet geschikt zijn voor Nederlandse publiek’

In Nederland wilde jaren geleden niemand Le Clézio's boeken uitgeven. Nu wint hij de Nobelprijs. Is dat terecht?

Van onze verslaggevers Erik van den Berg en Arjan Peters

Vertaalster Maria Noordman:

‘De Nobelprijs, echt waar? Wat geweldig voor hem! Le Clézio betekent veel voor mij, al was het maar omdat mijn loopbaan als vertaalster met hem is begonnen. Ruim twintig jaar geleden had ik na mijn studie Frans een deel van zijn roman Désert vertaald, en daar heb ik toen, zonder succes, een uitgever voor gezocht.

‘Er was hier in de jaren zestig wel iets van Le Clézio vertaald, maar in de jaren tachtig werd hij kennelijk niet geschikt gevonden voor het Nederlandse publiek. Pas in 1997 oordeelde uitgeverij De Geus daar anders over, en na Diego en Frida heb ik nog vier boeken van hem voor De Geus vertaald. Heel geweldig hebben die geloof ik geen van alle verkocht. Hij valt misschien ook niet zo goed bij Nederlandse lezers, hoewel hij niet complex of ontoegankelijk schrijft. Integendeel, soms lijkt zijn poëtische stijl zelfs een beetje kinderlijk. Maar juist met die ogenschijnlijk naïeve manier van vertellen kan hij geweldig goed beelden en gemoedstoestanden oproepen. Een gevoelsschrijver, dat is hij.

‘Zijn stijl maakt het een vertaler wel lastig. Als je hem een beetje te vlak vertaalt, blijft er weinig van over. Hij is zelf overigens een bijzonder aimabel mens. Ik heb hem ontmoet toen Frankrijk het thema van de Boekenweek was, in 2004. Hij bleek het tegendeel van een teruggetrokken schrijver, maar open voor contacten en indrukken. Désert staat trouwens nog steeds op mijn verlanglijstje. Het zou mooi zijn als mijn vertaling nu alsnog een kans krijgt.’

Eric Visser, uitgever van De Geus: ‘We hadden net taart gegeten, toen om één uur het nieuws over Le Clézio bekend werd. Nee, die taart stond niet op tafel omdat we zo’n vermoeden hadden, maar omdat Anne-Gine Goemans eergisteren de Anton Wachter-prijs voor Ziekzoekers, het beste prozadebuut, toegekend heeft gekregen.
‘Blij ben ik zeker, maar niet hogelijk verbaasd, want Le Clézio wordt al jaren tot de allergrootste Franse auteurs gerekend. Zes titels hebben we van hem in het Nederlands uitgegeven. Nee, het lukt ons vanmiddag niet om de auteur zelf aan de lijn te krijgen. Zelfs zijn uitgever Gallimard is voortdurend in gesprek.

‘Ik heb hem nooit ontmoet. Hij houdt wel van reizen maar niet van promotionele activiteiten.

‘Er is bijna niets leverbaar van die zes titels. Enkele honderden exemplaren in totaal. Wat De Geus nu gauw gaat doen, is twee van Le Clézio’s grotere romans herdrukken, In volle zee uit 2001 en Omwentelingen uit 2004. Wat de oplage daarvan wordt, laat ik afhangen van de belangstelling die we eerst bij de boekhandels gaan peilen.’

Maarten Asscher, directeur van Athenaeum boekhandel in Amsterdam:
‘Deze keuze is verrassend, eens te meer daar er eerder deze week geluiden uit Stockholm waren vernomen dat de Amerikaanse literatuur geen kans maakte om de winnaar van de Nobelprijs te leveren, omdat die te modieus zou zijn. Als ze er zo over hebben gedacht bij het Zweedse comité, en ze wilden inzetten op een Franse auteur, dan had ik op een eenzaam, groots en mythisch schrijver als Michel Tournier gerekend.

‘Zeker hebben wij boeken van Le Clézio in huis, misschien zelfs nog een paar in het Nederlands, maar in ieder geval in Franse edities.’ Dus het verdient wel aanbeveling Frans te kennen? ‘Dat strekt altijd tot aanbeveling. En verder, dat weet iedereen die naar vertaald werk van Nobelprijswinnaars zoekt, kun je vrijwel altijd terecht bij een van de filialen van de firma De Slegte.’

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden