LDP vergast Japan op 'koude pizza'

De man die volgende week tot premier van Japan wordt gekozen, is een politicus uit de oude school. Keizo Obuchi is al twaalf maal in het Lagerhuis gekozen voor Gunma, de prefectuur waarvoor ook zijn vader al parlementslid was....

HIJ IS bepaald niet de premier die de burgers van Japan zich hadden gedroomd. Een krachtige leider vol nieuwe ideeën, waar zij op hadden gehoopt nu de al jaren doorziekende economische crisis steeds pijnlijker voelbaar wordt, onder andere in een voor Japan ongekend hoge werkloosheid van 4 procent. Maar de eerste belofte die Keizo Obuchi gisteren na zijn verkiezing tot LDP-leider deed, was dat hij het beleid van zijn voorganger Ryutaro Hashimoto zal voortzetten.

Obuchi en Hashimoto kennen elkaar al sinds ze in 1963 voor het eerst in het Lagerhuis werden gekozen. Ze waren toen beiden 26 en stonden aan het begin van een politieke loopbaan waarin ze veelvuldig met elkaar zouden samenwerken. In de Liberaal-Democratische Partij - die eigenlijk slechts een overkoepelend orgaan is voor een aantal machtsblokken - zitten ze in dezelfde factie: die van de door corruptieschandalen gevelde ex-premier Noboru Takeshita.

In 1996 was Obuchi de drijvende kracht achter Hashimoto's verkiezing tot partij- en regeringsleider. Vorig jaar september werd hij door Hashimoto in de regering gehaald. Obuchi, die na zijn afstuderen een jaar lang door Azië, Afrika en Noord- en Zuid-Amerika had gezworven 'omdat een politicus moet weten hoe de wereld eruit ziet', werd benoemd op Buitenlandse Zaken.

Volgens een door zijn ministerie verspreide biografie staat Obuchi bekend als 'Mister Personality'. Maar sommige van zijn partijgenoten gebruiken een heel andere betiteling voor hem: Bonjin (Gewone Man). En in de Japanse media wordt hij uitgemaakt voor 'koude pizza' en 'stem zonder geluid'.

'Ik weet wat ze van me zeggen, dat ik heel, heel gewoon ben, te zachtmoedig en goedaardig - maar ik ben wel een man die doet wat er gedaan moet worden,' verweert Obuchi zich. 'Ik wil hervormingen doorvoeren met de hand van een duivel en het hart van een boeddha.'

Het voordeel van die zachtmoedigheid is dat Obuchi nooit vijanden heeft gemaakt. Zijn streven naar harmonie en consensus is typisch Japans. Zijn leermeester, Takeshita, werd geprezen omdat hij goed naar zijn ambtenaren luisterde, zodat die graag voor hem werkten. Takeshita's voorganger Nakasone daarentegen had weinig concreets tot stand kunnen brengen omdat zijn ambtenaren hem arrogant en eigenwijs vonden. Het voordeel van een consensuspolitiek, zeggen veel Japanners, is dat het wel lang duurt eer een besluit tot stand komt, maar dan staat iedereen er ook van ganser harte achter en kan het des te sneller worden uitgevoerd.

Toen de in opspraak geraakte Takeshita in 1992 de leiding over zijn factie aan Obuchi toevertrouwde, stond die op het punt door onderlinge rivaliteiten uit elkaar te spatten. Maar Obuchi wist de club bijeen te houden. En toen de LDP, die tientallen jaren onbedreigd in de regering had gezeten, in 1993 naar de oppositiebankjes werd gestuurd omdat de kiezers behoefte kregen aan een frisse wind, was het opnieuw Obuchi die de partij door de crisis heen loodste.

De liberalen hebben zichzelf dus misschien een goede dienst bewezen door Keizo Obuchi tot partijvoorzitter te kiezen. Maar of Obuchi ook de juiste man is om de nieuwe Japanse regering te leiden, is een andere vraag.

Marianne Boissevain

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden