Latino's rouwen om Marquéz

Een heel continent treurt: met de dood van Gabriel García Marquéz verliest Zuid-Amerika een van zijn grootste zonen. Wat volgt, is 'duizend jaar eenzaamheid en verdriet'.

RIO DE JANEIRO - Gabriel García Marquéz voorzag de rauwe realiteit van Latijns-Amerika van een magisch randje en daar zullen de latino's hem altijd dankbaar voor blijven. De dood van de schrijver bracht het continent in diepe rouw.


'Duizend jaar eenzaamheid en verdriet om de dood van de grootste Colombiaan aller tijden', twitterde de Colombiaanse president Juan Manuel Santos. Hij kondigde drie dagen nationale rouw af. De Colombianen moesten even slikken toen de familie liet weten hun nationale held in Mexico te laten cremeren.


Gabo, zoals de schrijver in de volksmond werd genoemd, stierf donderdag op 87- jarige leeftijd in zijn huis in Mexico Stad. Een week eerder was hij uit het ziekenhuis ontslagen met uitgezaaide lymfeklierkanker. Hij wilde niet meer worden behandeld en kreeg alleen nog pijnstillers.


Het was de eerste Latijns-Amerikaans schrijver die beroemd werd buiten de Spaanstalige wereld. 'Met zijn werk heeft García Marquéz het magische realisme van Latijns-Amerika wereldkundig gemaakt', schreef de Mexicaanse president Enrique Peña Nieto op Twitter. Toen Gabo in 1982 de Nobelprijs ontving vervulde dat de zowel de Colombianen als de inwoners van Mexico, waar hij de laatste decennia van zijn leven doorbracht, met diepe trots.


Velen zagen in de simpele afkomst van Gabo hun eigen realiteit weerspiegeld. Als oudste van elf kinderen bracht de schrijver zijn jeugd door in een straatarm dorpje in Colombia. Die tijd vormde de inspiratie voor zijn meesterwerk Honderd jaar eenzaamheid. García Marquéz gaf zijn lezers hoop: in zijn verhalen zijn dromen geen illusies. Of wel, maar dan was het dromen alsnog de moeite waard geweest.


'Gabriel García Marquéz was een belangrijk voorvechter van de belangen van het volk', twitterde oud-president van Brazilië Lula da Silva. Als uitgesproken socialist was Gabo een fel criticus van de dictatoriale machthebbers die de Latijns-Amerikaanse revue passeerden. Toen hij in de VS woonde werd hij scherp in de gaten gehouden door de CIA en de Chileense dictator Augusto Pinochet gaf in 1986 het bevel 15 duizend van zijn boeken te verbranden.


De haat van zijn politieke tegenstanders behoort niet geheel tot de verleden tijd. De rechtse Colombiaanse politica Maria Fernanda Cabal twitterde in reactie op zijn dood een foto van Gabo met Fidel Castro. 'Binnenkort zijn ze samen in de hel', aldus het bericht.


Gabo onderhield een intieme vriendschap met de Cubaanse leider Fidel Castro, een relatie die menige wenkbrauw deed optrekken. In Cuba werd hij beschouwd als de informele minister van Cultuur en hij had een groot vertrouwen van de Castro's. Dat weerhield hem er niet van af en toe een goed woordje te doen voor dissidente Cubaanse schrijvers, die hij soms met succes uit de gevangenis wist te houden.


García Marquéz is gisteren in besloten kring gecremeerd in Mexico Stad, maandag is daar een openbare herdenkingsdienst. De stad werd gisterochtend opgeschrikt door een aardbeving van 7 op de schaal van Richter. Er vielen geen slachtoffers maar er is onder zijn fans natuurlijk geen twijfel mogelijk: Dat was Gabriel García Marquéz die de aarde nog één keer deed trillen.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden