Latijns-Amerikaanse passie en kwaliteit

Het WK in Brazilië is in de groepsfase het toernooi van Latijns-Amerika. Die landen plaatsen zich met gemak voor de achtste finales. Daartegenover staat de aftocht van Europese teams. Toeval? Drie mogelijke verklaringen.

1 Latijns-Amerikaanse landen zijn beter bestand tegen de omstandigheden in Brazilië

Het is de meest gehoorde verklaring van het Latijns-Amerikaanse succes dit WK. Chili, Colombia, Costa Rica en zo meer: allemaal zouden ze beter kunnen omgaan met de soms verzengende hitte in Brazilië, waar het desondanks winter is.

Voor de Duitse bondscoach Joachim Löw stond dat voordeel bij voorbaat vast. 'Zij weten hoe ze zich aan het klimaat moeten aanpassen, zij kunnen 's middags in de hitte spelen', zei hij. De FIFA helpt ze ook nog eens een handje door te bepalen dat er overwegend om 13, 16 en 17 uur lokale tijd wordt afgetrapt. Wedstrijden in de Braziliaanse competitie vinden juist zo veel mogelijk 's avonds plaats om de hitte te omzeilen.

André Krul is het met Löw eens. De Noord-Hollander keepte twee jaar in Colombia bij Boyacá Chicó. Hij slaagde er nooit in om aan de hitte te wennen. 'En dat zal me niet lukken ook.' Op weg naar een uitwedstrijd zette hij eens een raampje open, want airconditioning in de bus ontbrak. Krul: 'Ik kreeg meteen van mijn teamgenoten te horen dat het raam dicht moest. Zij hadden het koud, terwijl het zweet mij uitbrak.'

Krul is ervan overtuigd dat je als voetballer nooit aan hoge temperaturen zult wennen als je er niet middenin geboren bent. De aftocht van Engeland en Italië bij het WK is volgens hem het logische gevolg. 'Zei Marchisio van Italië niet dat hij bijna aan het hallucineren was toen hij in Manaus tegen Engeland speelde? Dat heb ik dit WK nog geen Costa Ricaan horen zeggen.'

Inspanningsfysioloog Rick Cost is echter stellig: volgens hem ontbreekt elk wetenschappelijk bewijs dat Europese landen minder goed zouden presteren door de hitte alleen. 'Wel neemt de coördinatie af wanneer er ook sprake is van dehydratie. Maar als je voldoende drinkt, hoeft dit geen probleem te zijn.'

Cost begeleidde vorig jaar op afstand de Nederlandse hockeysters tijdens de World Hockey League in het Argentijnse Tucuman, waar het soms 40 graden was toen ze op het veld stonden.

Evenals de hitte kenmerken grote temperatuurverschillen het WK voetbal in Brazilië. Engeland vloog vanuit Manaus, waar het bij ruim 30 graden tegen Italië speelde, naar het zuidelijk gelegen São Paulo. De nederlaag tegen Uruguay voltrok zich bij slechts 12 graden.

Voetballers in Europa hoeven zulke overgangen bijna nooit te overbruggen, hooguit wanneer ze uitwedstrijden spelen in de Champions of Europa League. Veel spelers van de VS daarentegen doen niet anders in hun eigen competitie, vertelde middenvelder Kyle Beckerman voor het WK.

Voor de meesten uit de ploeg is het doodgewoon om in de Major League Soccer in alle denkbare omstandigheden te spelen, zei hij. 'We reizen van Houston naar Dallas. Het middenwesten is stomend heet in de zomer, net als de oostkust. En de jongens die in Europa spelen, hebben dit ook allemaal meegemaakt.'

Voorlopig heeft Beckerman het gelijk aan zijn zijde. Team USA oogde zondag in de hitte van Manaus fitter dan de Portugezen. Ze doen niet onder voor het Midden-Amerikaanse Costa Rica en Mexico die met de VS tot hetzelfde voetbalcontinent behoren: de Concacaf.

undefined

2 Er doen steeds meer Latijns-Amerikaanse landen aan het wk mee

De inbreng van de Zuid-Amerikaanse landen is dit WK groter dan ooit. Zes doen er mee, één meer dan in 2010. De meest voor de hand liggende reden: Brazilië plaatste zich als gastland automatisch voor het toernooi, dat op Zuid-Amerikaanse bodem nog nooit door een Europees land is gewonnen. Ook bij het WK van Amerika, waar het in 1994 verschroeiend heet was, zegevierden de Brazilianen.

De gewijzigde kwalificatieregels hebben bovendien gunstig uitgepakt voor de Latijns-Amerikaanse teams. Vier jaar geleden moesten een Zuid-Amerikaans land en een Midden-Amerikaans land het nog tegen elkaar opnemen in een dubbele play-off om een WK-ticket. Costa Rica, een van de sensaties van dit toernooi, verloor toen van Uruguay.

Voor dit WK kreeg Uruguay in diezelfde barrage tegenstand van Jordanië, uit de Aziatische confederatie. Dat bleek allerminst een probleem. Mexico was niet goed genoeg voor de Noord- en Midden-Amerikaanse poule en versloeg Nieuw-Zeeland, de nummer één van Oceanië.

undefined

3 Latijns-Amerikaanse ploegen gaan steeds beter voetballen

Topspelers als Messi, Neymar en Suarez sleurden Argentinië, Brazilië en Uruguay naar de achtste finales. Bij Colombia doen Jackson Martinez, van Porto, en Monaco-middenvelder James Rodriguez de absente spits Falcao vergeten. Ze behoren tot de topschutters in Brazilië, net als de voor dit WK nog onbekende Enner Valencia van Ecuador. Ook Chili, Costa Rica en Mexico beschikken over een of meerdere spelers die in grote Europese competities uitkomen of weten hoe dat is.

De Latijns-Amerikaanse opmars vertaalt zich in klinkende resultaten. Vier van de zes groepen zijn gewonnen door een Midden- of Zuid-Amerikaans land. Bij het WK van Duitsland in 2006 gingen alleen Argentinië en Brazilië als poulehoofd een ronde verder. Destijds waren de achtste finales vooral een Europese aangelegenheid. Acht jaar later is hun dominantie afgebroken door de landen die het futebol en futbol met hart en ziel bedrijven.

undefined

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden