Column

Laten we Trudeau volgen, stop het bombarderen

Verslagenheid om Brussel. Terreurverdachten die opgepakt worden in Rotterdam. Je gaat door met leven maar in je achterhoofd denk je: de vraag is niet of het komt, maar wanneer. Er is slechts dat gevoel van machteloosheid.

De Canadese premier Justin Trudeau reageert op de aanslagen in Brussel. Beeld reuters

De jihad ontwikkelt zich van terreurdaden tot een guerillaoorlog in Europa, aldus The Daily Beast. We zijn allang in oorlog met de islam, zeggen de islamcritici die al jaren de stemming in radicaliseringsbroeinesten als Molenbeek hebben gepeild.

Ze hebben natuurlijk gelijk, maar het geldt wel van twee kanten. Zij voeren de jihad, wij de oorlog tegen terreur. En niemand kan helaas volhouden dat in onze oorlog minder onschuldige burgers omkwamen. Al decennia worden burgerslachtoffers, van wie wij de verhalen meestal niet horen, slachtoffer van oorlogsgeweld dat wij direct of indirect steunen.

'Door slechts te focussen op de hartverscheurende verhalen van westerse slachtoffers en de verhalen van slachtoffers van westers oorlogsgeweld te negeren, hebben wij de indruk dat Zij, maar wij nooit, geweld plegen dat onschuldige burgers doodt', schrijft de eigenzinnige publicst Glenn Greenwald in The Intercept. Wij zijn in onze perceptie altijd slachtoffers en nooit daders, meent hij.

Zijn punt is dat wij soms nauwelijks meer beseffen hoe onlosmakelijk terreur en de oorlog tegen terreur met elkaar verbonden zijn, terwijl er een causaal verband is. Dat is overigens iets anders, benadrukt hij, dan een rechtvaardiging van gruwelijke terreur in het Westen, zoals zijn critici hem wel verwijten. Ook vindt hij niet dat de aanslagen bewijzen dat het bombarderen van IS bijvoorbeeld ongerechtvaardigd is. Hij vindt slechts dat we een belangrijk terreurmotief over het hoofd zien. Vergelding. Betoogt dat het tijd wordt om onze bloedige war on terror kritisch tegen het licht te houden omdat hij zo contraproductief blijkt.

Greenwald lezend, met een half oog op de antiterreuractie in Rotterdam West, besef ik plots het verschil als niet hier, maar in Jemen, Pakistan of Irak een terroristenhuis wordt uitgeschakeld. Hier worden omwonenden godzijdank geëvacueerd. Daar wordt het huis van de buren, via een - akelig eufemistisch woord- westers precisiebombardement naar alle waarschijnlijkheid óók gebombardeerd. Al woont er een kinderrijk gezin, per ongeluk uiteraard.

Wij zijn zo beschaafd dat we onschuldigen niet opzettelijk doden. Het heet 'collateral damage' in onze war on terror. De slachtoffers, in de weg lopende mensen en kinderen, zijn restschade. Wij horen hun verhalen nauwelijks, daarom raakt het ons niet. Maar hun nabestaanden zijn even kapot als wij nu zijn over Brussel en Parijs. Het is een voedingsbodem voor haat. En terreur. Niet zozeer ontstaan omdat wij, het Westen, kuffaars zijn, niet eens vanuit het absurde verlangen om hemels verwend te worden door 72 maagden. Maar omdat een van onze vlaggen op een vliegtuig of drone stond die in luttele seconden vuurzee een einde maakte aan, verzin eens wat, het vrolijke nichtje dat altijd won met knikkeren.

Het is geen allesduidende verklaring. Niet voor de gruwelijke aanslag van gisteren in een park waar Christenen Pasen vierden in Lahore. Zeker niet voor het misselijkmakende fenomeen 'homegrown terror'. Nog steeds kan ik niet verklaren waarom een Nederlands Marokkaanse jongen van 19, uit het Maastrichtse Wittevrouwenpolder, al was het een 'krachtwijk', voor IS een oorlogsmisdaad pleegde in Bagdad, met met tientallen doden asl gevolg. Het is ook geen verklaring voor rotcrimineeltjes die zich ontpoppen tot Abdeslams. Maar radicalisering en ontreddering van moslims die te maken hebben met jarenlange westerse aanvallen in hun land is wel een ander verhaal.

Ik vind het wrang. De kern van IS is geen gehersenspoelde Europese randgroepjeugd, maar het restant van de Iraakse Baathpartij van Saddam Hoessein. We vernietigden Irak om nooit gevonden massavernietigingswapens, worden nu in onze eigen metro vermoord door bommen van spul dat je bij de drogist koopt.

Het is een dodelijke negatieve spiraal, een bloedige oorlog tegen terreur en de jihad. Ik vind het moedig dat de Canadese premier Trudeau besloot de luchtaanvallen op IS te staken. Is het een risico? Misschien. Maar beschaving wil zeggen dat je nooit ergens ter wereld het risico op het maken van onschuldige slachtoffers wil lopen.

En ik denk dat Canadese burgers nu minder risico lopen op terreur dan wij. Net als de burgers van niet-moslimlanden die niet meedoen aan de war on terror, zoals Zuid-Korea of Brazilië geen risico lopen. Laten we Trudeau volgen. Het enige doen waar we wel macht over hebben. Stop het bombarderen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden