Laten we er verder maar over zwijgen

Bewering:

'Samen stil zijn leidt tot harmonie in de stad.'


Eerst was november de Maand van de Spiritualiteit, maar dat bleek toch wat onhandig met Sint en Kerstman al in aantocht, dus nu zitten we er opeens midden in. Praktisch inzicht kan de organisatoren van de Maand zeker niet ontzegd worden. Wetenschappelijk inzicht des te meer. 'Mensen die samen stil zijn', zo lezen wij op de website, 'blijken een positief effect te hebben op hun omgeving. Wetenschappelijk onderzoek heeft laten zien dat wanneer ongeveer 1 procent van het aantal inwoners bewust stilte ervaart er vervolgens meer harmonie, coherentie en flow in de hele stad ontstaat. In steden waar regelmatig stiltemomenten zijn, is er minder criminaliteit, is het minder druk op de spoedeisende hulp en zijn minder verkeersongevallen.'


Dat klinkt veelbelovend, en dat wetenschappelijk onderzoek wordt meteen handzaam samengevat. 'Van 1967 tot 1972 vergeleken psychologen Candace Borland en Garland Landrith elf Amerikaanse steden waar minimaal 1 procent van de bevolking regelmatig mediteerde met elf steden waar dit niet het geval was. De misdaad in steden waar werd gemediteerd, bleek te dalen: met 8,2 procent per jaar. In de controlesteden steeg deze met 8,3 procent.' Ook in ander onderzoek zou dit 'Maharishi-effect' - genoemd naar de man van de transcendente meditatie - zijn bevestigd: 'Mensen die mediteren hebben niet alleen een positief effect op zichzelf, maar ook op hun omgeving.'


Wat wil namelijk het geval? Bij mensen die samen transcendent mediteren ontstaat een soort collectief bewustzijn, dat meer is dan de som van de individuele bewustzijns. Dit leidt tot - ik hoop dat ik het goed samenvat - coherente, niet-lokale effecten te vergelijken met fysische krachten die zich dankzij geünificeerde quantumvelden kunnen voortplanten door de ruimtetijd - mogelijk doordat op de allerkleinste schaal van de superunificatie, zeg maar waar de constante van Planck een rol gaat spelen, de fundamentele kracht- en materievelden samensmelten. Door het coherente veld wordt het bewustzijn van anderen in dat veld ook weer beïnvloed, en zo krijgen positieve krachten, harmonie en orde in de maatschappij een kans - het Maharishi-effect.


De Maharishi wist er direct getallen aan te hechten: als 1 procent van de bevolking mediteert, voorspelde hij, zou dit effect al optreden. Of, als de groep bestaat uit mensen die aan siddhi doen - de uitbreiding van transcendente meditatie waarbij naar een nog hoger bewustzijn wordt gestreefd - slechts de wortel uit 1 procent. Omdat, zo heet het, net als bij andere coherente bronnen zoals laser de kracht ook toeneemt met de wortel uit het aantal eenheden.


Er zijn onderzoekers die dit hebben proberen te testen - zonder uitzondering transcendent mediterende onderzoekers. Genoemd zijn al Borland en Landrith uit 1977. Maar zij keken eerst naar de statistieken, toen pas naar de meditatie, het ging niet om mensen die coherent mediteerden maar die zeiden dat ze er ooit mee waren begonnen, en de controlesteden waren niet toevallig gekozen.


Een andere studie, in Israël in 1983, probeerde wel vooraf te voorspellen dat er minder auto-ongelukken, branden en misdaad zouden zijn als er samen gemediteerd werd. Zelfs de aandelen gingen omhoog, maar klassieke verklaringen, zoals fluctuaties tijdens joodse feestdagen, lagen volgens critici toch meer voor de hand. Een experiment in Washington leidde tot net iets minder moord en doodslag in meditatietijd, maar niet dan nadat een periode van 36 uur met tien moorden als 'outlier' was geschrapt. Enzovoort enzovoort, op Wikipedia staan vrij milde en toch hilarische beschrijvingen van de experimenten en wat er aan mis was.


Maar de organisatoren van de Maand van de Spiritualiteit trekken zich er niets van aan. Sterker: zij hebben helemaal geen geünificeerde quantumvelden en transcendente meditatie meer nodig, ze maken er gewoon 'samen stil zijn' en 'stiltemomenten' van: zelfs die zijn al genoeg voor minder criminaliteit en minder ongelukken. Maharishi Mahesh Yogi zou zich in zijn graf omdraaien - hoewel: die beschouwde toch alle wetenschap als fraude.


Oordeel:

Maharishi Mahesh Yogi zou zich in zijn graf omdraaien.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden