Opinie

'Laten we de term censuur bewaren voor kwesties waarbij vrijheid echt in het geding is'

Censuur, om een schilderij weg te halen uit het universiteitsgebouw omdat medewerkers er aanstoot aan namen? Welnee. ' Hier is gekozen voor het tonen van respect voor onze medewerkers in een situatie waarin dat niet meer dan gepast is', schrijft Jan-Jetze Zijlstra in antwoord op Rob Perrée.

Opening van het Academisch jaar in de Radboud Universiteit Nijmegen, in augustus 2011. Beeld ANP

Beste Rob Perrée,

De aanleiding om een werk van Elmer de Gruijl uit de expositie te verwijderen was niet dat er aanstoot aan werd genomen. De thematiek van het bewuste schilderij is in de context van het andere werk van de kunstenaar heel wel te duiden. Daarbij komt dat wij ons bevinden in een universitaire omgeving en daar wordt kunst niet gauw als controversieel bestempeld. De afbeelding op het schilderij gaf dan ook nauwelijks aanleiding tot discussie.

De werkelijke kwestie was dat een medewerkster van ons en een aantal van haar collega's vonden dat zij treffend leek op de vrouw op het schilderij. Dat was zeer onaangenaam, aangezien deze mensen dagelijks in de betreffende gang komen om hun werk te doen.

Nu hadden wij deze vrouw natuurlijk kunnen uitleggen dat de gelijkenis op louter toeval berust en de vermeende herkenning als hilarische onzin wegredeneren, maar dat zou aan haar beleving en aan die van haar collega's niets veranderen. En aangezien ons gebouw niet primair is bedoeld om er kunst te exposeren, gaat het belang van deze medewerkers in dit geval boven dat van de kunst.

Er was dus in deze casus geen sprake van een controverse die aanleiding zou kunnen zijn voor het toepassen van censuur, of - beter inderdaad - het verzoeken om een rechterlijke uitspraak. Hier is gekozen voor het tonen van respect voor onze medewerkers in een situatie waarin dat niet meer dan gepast is.

Het 'censuur'-etiket dat u op deze zaak wilt plakken, blijft er niet op kleven, aangezien deze kwestie er de kenmerken niet van draagt. Ze krijgt er een lading door die zij eenvoudigweg niet bezit. De term 'censuur' mag dus weer terug in de kast, om gereserveerd te blijven voor kwesties waarbij de vrijheid van meningsuiting serieus in het geding is.

Jan-Jetze Zijlstra is adjunct-secretaris bij de bètafaculteit van de Radboud Universiteit Nijmegen en coördinator van de kunstcommissie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden