Lastig karakter met een enorme dadendrang

Ronald de Leeuw..

AMSTERDAM Museumdirecteur en bouwheer – het blijft in Nederland een moeizame combinatie. Dat ondervond Rudi Fuchs tijdens de uitbreiding van het Stedelijk Museum in Amsterdam, Chris Dercon bij de verbouwing van het Museum Boijmans Van Beuningen in Rotterdam, en ook Ronald de Leeuw tijdens de sterk vertraagde renovatie van ‘zijn’ Rijksmuseum.

Fuchs lukte het niet om het door hem gedroomde ontwerp van de Portugese architect Alvaro Siza te realiseren; Dercon leidde in Rotterdam de nieuwbouw die zeven jaar duurde door lekkages, geldgebrek en interne strubbelingen.

Ronald de Leeuw kondigde donderdag zijn vertrek aan in de zomer van 2008. Hij kiest ervoor op zijn 60ste met pensioen te gaan. Maar zijn afscheid komt ook kort nadat bekend is geworden dat de heropening van het Rijksmuseum opnieuw is vertraagd. Waarschijnlijk gaat het pas in 2012 open. Het is dan negen jaar dicht geweest.

De vertraging is te danken aan jarenlang geruzie tussen opdrachtgevers, onenigheid over het open houden van de fietstunnel onder het ‘Rijks’ en uitgestelde vergunningverleningen. Maar ook aan de stugheid van De Leeuw zelf, zijn onverzettelijke wens het hoogste en beste te willen bereiken en zijn gebrekkige vermogen anderen daarin mee te krijgen. De positieve keerzijde van De Leeuws lastige karakter is zijn enorme dadendrang. Aan het Amsterdamse Museumplein was hij 22 jaar directeur: eerst bij het Van Gogh (1986-1997), daarna bij het Rijks. In die periode kwamen schitterende tentoonstellingen en prachtige aankopen tot stand, alsmede een uitbreiding die wél slaagde: in 1996 verrees de ‘hoge hoed’ van het Van Gogh. De Leeuw was er net zo lang directeur als bij het Rijksmuseum. Vóór die twee directoraten werkte hij acht jaar bij de Rijksdienst Beeldende Kunst in Den Haag.

Hij houdt van lang aanblijven om iets te kunnen bewerkstelligen. Geen ‘jobhopper’, maar iemand met een lange adem, die zijn carrière heeft uitgestippeld, en die moet hebben beseft op welke plaatsen hij zijn energie het beste kon effectueren.

De meningen over De Leeuw zijn altijd verdeeld geweest. Hij wilde niet over eieren lopen en slagvaardig te werk gaan. Volgens velen té slagvaardig. Zo trad, na een personeelsopstand in het Rijks, in 2000 de voltallige ondernemingsraad af vanwege de ‘onzorgvuldige, warrige en intimiderende’ stijl van leiding geven van de dominante directeur.

Maar onder zijn gezag groeide het Van Gogh Museum uit van een mono-instelling – alleen gewijd aan Vincent Van Gogh – tot een museum voor de internationale 19de-eeuwse kunst. Vergelijkbaar waren de ambities en resultaten van De Leeuw bij het Rijks. Hij kocht internationaal aan (zoals Havengezicht van Claude Lorrain), verstevigde de collectie Hollandse meesters (Jan Steens De burgermeester van Delft en zijn dochter) en bedacht de succesvolle duo-tentoonstelling Rembrandt-Caravaggio.

Rutger Pontzen

Joost Ramaer

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden