Laser tegen spataderen

Met een nieuwe, eenvoudige lasertechniek kan het been van spataderen worden ontdaan. De patiënt hoeft dan niet onder narcose om te worden gestript....

Spataderen zijn onvermijdelijk. Vroeg of laat krijgt vrijwel iedereen ermee te maken. Aan de mogelijke behandelingen in Nederland tegen grote spataders is onlangs een patiëntvriendelijke methode toegevoegd: een lasertechniek, waarbij de spataderen onder plaatselijke verdoving worden dichtgeschroeid.

'Zeer elegant', omschrijft chirurg dr. Ben Disselhoff van het Mesos Medisch Centrum in Utrecht de behandeling. 'De patiënt houdt geen littekens aan de lasertechniek over.' Samen met collega dermatoloog dr. Daan der Kinderen voerde hij op 7 december tijdens een workshop voor specialisten uit het hele land voor het eerst in Nederland de nieuwe behandeling uit.

Spataderproblemen komen voornamelijk in de benen voor. Een deel van het bloed in de aderen dat naar het hart wordt gestuwd, stroomt door de zwaartekracht weer naar beneden. Elke ader bevat kleppen om de bloedstroom richting tenen tegen te gaan, maar bij spataderen zijn deze defect. Hierdoor neemt de druk in de aderen toe en zetten deze uit, met zichtbare blauwe verdikte aderen als gevolg.

Ongeveer 40 procent van alle volwassenen krijgt spataderen, merendeels vrouwen. De klachten die hierdoor ontstaan, variëren van pijn, jeuk, krampen en huiduitslag aan de benen tot een chronische huidzweer. Of iemand last krijgt van spataderen is vooral een kwestie van aanleg. Mensen met een staand beroep, zwangere vrouwen en ouderen lopen een verhoogde kans, vertelt Disselhoff.

Bij de nieuwe lasertechniek, bekend onder de naam Endovenous Laser Treatment (EVLT), wordt een gaatje geprikt ter hoogte van de knie in de lange beenader, die vrij dicht onder de huid in het bovenbeen ligt. Vervolgens wordt via het gaatje een flexibele glasvezeldraad in de ader gebracht. Via de draad worden met een laserstraal van boven naar beneden die plekken van de ader dichtgebrand waar de kleppen niet meer sluiten.

De precieze locatie van laseren wordt bepaald met ultrageluidonderzoek. Dit combineert het beeld van een echo met geluid, legt Disselhoff uit. 'Bij een lekkende klep hoor je het bloed terugstromen. Hoe harder het geluid, hoe groter de verwijding van het vat.'

De laserbehandeling duurt ongeveer een uur. Hierna zijn de spataderen niet meer zichtbaar. De patiënt krijgt een week een elastische verbandkous om, om de ader goed dichtgedrukt te houden. Na twintig minuten te hebben rondgelopen, mag hij naar huis.

EVLT is ontwikkeld door het bedrijf Diomed in de Verenigde Staten en wordt inmiddels ook in Engeland en Frankrijk uitgevoerd. De resultaten zijn veelbelovend. 'Na de behandeling hebben patiënten slechts een paar dagen een vervelend gevoel in het behandelde been. Van de duizend patiënten die de afgelopen twee jaar wereldwijd zijn behandeld, was dat gevoel bij één patiënt een aantal maanden aanwezig door beschadiging van een huidzenuw', vertelt Der Kinderen. 'De langetermijneffecten moeten nog worden onderzocht', waarschuwt Disselhoff. 'Voorlopig blijft de klassieke strip-operatie de meest bewezen effectieve behandeling bij grote spataders.'

Daarbij wordt de verwijde ader geheel of gedeeltelijk eruit getrokken; andere aderen nemen zijn functie over. Tijdens de operatie worden een of twee sneden aan de boven- en onderkant van de ader gemaakt. Doordat tijdens het strippen ook zijtakaderen worden meegetrokken, kunnen door de behandeling tijdelijke bloeduitstortingen ontstaan.

Disselhoff: 'Het resultaat van de behandelingen is hetzelfde. Maar bij de EVLT hoeft een patiënt niet onder narcose, hij krijgt geen hechtingen en hij loopt minder kans op infecties of nabloedingen.' Der Kinderen wijst op het voordeel voor het ziekenhuis. 'De laserbehandeling kan door één persoon, dermatoloog of chirurg, poliklinisch worden uitgevoerd. Dit bespaart mankracht in de operatiekamer.'

De behandeling wordt vooralsnog alleen uitgevoerd bij patiënten met problemen in de lange beenader. 'De verdikkingen zijn meestal als eerste in het onderbeen zichtbaar, maar de afwijking ontstaat vaak al bovenin, licht Disselhoff toe. Door daar de druk van de ketel te halen, verdwijnen vaak ook de kleinere verwijde aders daaronder. Zo niet, kunnen die alsnog met injectievloeistof worden weggespoten, een andere bestaande techniek om kleine spataderen weg te werken, vult Der Kinderen aan. Onderzocht wordt hoe de laserbehandeling ook toegepast kan worden bij een grote spatader in het onderbeen, zonder hierbij een dichtbijgelegen zenuw te beschadigen.

Spataderen moeten niet worden gebagatelliseerd, vindt Disselhoff. De klachten steken vroeg of laat toch de kop op. 'Patiënten kunnen daarom de aders beter vroegtijdig laten nakijken. Met een vroegtijdige correctie kan uitbreiding van spataderen deels worden voorkomen en ook complicaties op lange termijn zoals ader ontsteking, trombose en een of twee dikke benen met een chronische onderbeenzweer.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden