Nieuws Herindeling gemeenten

Laren en Blaricum scheiden zichzelf liever af van Noord-Holland dan dat ze fuseren

Laren en Blaricum wisselen liever van provincie dan dat de gemeentes opgaan in een Gooise supergemeente. ‘Wij hebben het gevoel dat de provincie ons gewoon wil reduceren tot een villawijkje van Hilversum’. 

Overstekende mensen op een zebrapad op de brink in Laren. Beeld Jiri Büller

In Laren hebben ze het zo gehad met de provincie Noord-Holland, dat de lokale VVD-leider Johan de Bondt niet terugschrikt voor een stevige historische verwijzing. ‘Net als in 1581, toen de Nederlanden met het Plakkaat van Verlatinghe het juk van Filips II van zich afschudden, zo willen wij af van de dwingelandij van Haarlem.’

Woensdagavond stemde de gemeenteraad van het Gooise villadorp in grote meerderheid voor het plan om Noord-Holland te verruilen voor Utrecht. Een dag eerder had de gemeenteraad in het naburige Blaricum al met vergelijkbare steun eenzelfde motie aangenomen. De burgemeesters van de twee gemeenten zullen waarschijnlijk vrijdag een brief sturen waarin zij minister van Binnenlandse Zaken Kajsa Ollongren oproepen de landkaart te wijzigen.

De wens is het gevolg van herindelingsdrang op het provinciehuis in Haarlem. Verantwoordelijk gedeputeerde Jack van der Hoek (D66) zet zich daar in voor een fusie tussen Blaricum, Laren en het aangrenzende Huizen. En op termijn ziet Haarlem in het Gooi zelfs een nog grotere gemeente ontstaan door verdere fusie met Hilversum, Bussum en Stichtse Vecht. ‘Gooistad’ is de werknaam van die 250 duizend inwoners tellende gemeente.

‘Wij zijn in Laren en Blaricum juist erg aan onze autonomie gehecht’, zegt De Bondt. ‘We hebben een hecht dorp met een eigen museum, theater, dorpshuis en een prachtig zwembad. Binnen een grote gemeente moet je nog maar afwachten of dat allemaal kan blijven.’

Veel gedoe en geld 

Bovendien hebben de dorpen al tien jaar een goede relatie met de naburige Utrechtse gemeente Eemnes. In de zogenaamde BEL-combinatie delen zij hun ICT en ambtelijke diensten. Door een fusie met Huizen zou die combinatie ontbonden moeten worden, stelt De Bondt. ‘Wat allemaal weer heel veel gedoe en geld gaat kosten.’

Daarbij komt dat de gemeenten inmiddels helemaal klaar zijn met de manier waarop Noord-Holland en met name Van der Hoek de fusie probeert door te drukken. ‘Wij hebben steeds gezegd: er is onder onze bevolking geen draagvlak voor en onze gemeenten functioneren zowel bestuurlijk als financieel uitstekend’, zegt fractievoorzitter Willem Pel van Hart voor Blaricum. ‘Wij hebben het gevoel dat de provincie ons gewoon wil reduceren tot een villawijkje van Hilversum. Dat maakt het voor hen natuurlijk makkelijker om plannen door te zetten. Zo wil de provincie nu een weg door een natuurgebied om het Mediapark in Hilversum beter te ontsluiten. Wij staan dat over ons grondgebied in geen honderd jaar toe.’

Arrogantie

Provinciebestuurder Van der Hoek maakte zijn relatie met de gemeenten er woensdag niet beter op. ‘Ik heb met een glimlach kennis genomen van de grote woorden en vergelijkingen die gebruikt worden om de wens uit de provincie te treden kracht bij te zetten’, schreef hij in een verklaring aan regionale omroep RTV NH.

Pel: ‘Daar spreekt natuurlijk arrogantie uit. Hij zou beter kunnen zeggen dat hij ons heel serieus neemt.’

Zowel Pel als De Bondt merken dat die houding in Utrecht heel anders is. ‘Daar staan ze positief tegenover de BEL-combinate, zodat we blijven samenwerken met Eemnes en toch autonoom blijven.’

In Den Haag wordt die wens waarschijnlijk serieus genomen, laat een woordvoerder van het ministerie van Binnenlandse Zaken weten. ‘We hebben nog geen concrete brief ontvangen, dus ik kan er inhoudelijk niet op ingaan. Maar de minister heeft onlangs nog in de Tweede Kamer gezegd dat het goed is dat gemeenten actief en creatief nadenken over hun bestuurlijke toekomst.’ Ollongren werkt op dit moment aan een wet die gemeenten ook meer ruimte moet bieden bij het vormen van samenwerkingsverbanden.

Provinciegrenzen

Het verleggen van provinciegrenzen is ook zonder die nieuwe wet allang mogelijk. Zo verloor Utrecht in 2002 de gemeente Loosdrecht aan Noord-Holland toen die plaats opging in de gemeente Wijdemeren. En Zuid-Holland doet op 1 januari 2019 afstand van de gemeenten Leerdam en Zederik, die op die dag samen met Vianen de Utrechtse gemeente Vijfheerenlanden zullen vormen.

De Bondt heeft daarom weinig twijfels over dat de afscheidingsbeweging – net als die van de Nederlandse provinciën  in 1581 – succesvol zal zijn. ‘Het is heel simpel: Laren, Blaricum en Eemnes willen het, de Provincie Utrecht heeft zich er eerder positief uitgelaten en de gemeente Huizen wil ook graag zelfstandig blijven. Waarom zou Ollongren dan naar Noord-Holland luisteren?’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.