Langzaam veranderde Tarik in een sukkel

Beweringen & Bewijzen

De Arabische afdeling van de BBC heeft besloten terroristen niet langer terroristen te noemen. Voortaan zal men meer neutrale omschrijvingen gebruiken, zoals 'de man die twaalf redacteuren van een weekblad heeft doodgeschoten'. Daarmee is de BBC verlost van het probleem of je moet spreken van terroristen, vrijheidsstrijders, rebellen, separatisten of opstandelingen. In navolging van mijn Britse collega's zal ik Tarik Z. daarom niet omschrijven als een malloot die de NOS-burelen binnendrong, of als verwarde figuur met een klappertjespistool, maar als de man die met een wapen de NOS-studio binnenstapte om een in zijn ogen belangrijke mededeling over het voetlicht te brengen.

Het mooie van het optreden van Tarik was dat in een notedop zo'n beetje alle facetten van de Nederlandse samenleving aan ons verschenen. In de eerste plaats het gebrek aan professionalisme, oftewel het geklungel van het Journaal bij de berichtgeving, waarvan het zelf het onderwerp was. Volgens Marcel Gelauff, hoofdredacteur van NOS Nieuws, hoorde hij 'angst, paniek en ontreddering'. En dat terwijl het buiten ook nog sneeuwde, wat Gelauff niet nalaat te vertellen. Als maar één iemand bij het Journaal dezelfde koelbloedigheid had bezeten als de portier die Tarik naar een loze studio had geleid, dan had de avond er anders uitgezien.

Nadat Tarik met enig bruut geschreeuw was ingerekend, restte niet veel anders dan een paar korte filmpjes die eindeloos werden herhaald. Herhaling is het eerste stadium van traumaverwerking. Heel Nederlands om daar onmiddellijk mee te beginnen, maar voor de kijker met een neutrale BBC-instelling werd het snel vervelend. Dus schakelde ik naar NPO 2, waar de documentaire Twilight of an angel over Marlene Dietrich werd uitgezonden. De documentaire begon met een getrokken shot van Dietrichs benen. Eerst Tarik, nu dit. Ik zat meteen overeind, want je moet als man erg van steen zijn om door zoiets niet bewogen te worden. Alles wat over de schoonheid van die benen is gezegd, bleek gewoon waar!

De documentaire nam een boeiend verloop, maar toen gebeurde het. Ineens verscheen op de zender Eva Jinek met een rijtje bezorgd kijkende Nederlanders, die op geschrokken toon - alsof John F. Kennedy voor de tweede keer was vermoord - vertelden wat Tarik allemaal teweeg had gebracht. Met Marlene nog op het netvlies lukte het niet bij het onderwerp te blijven, maar wel kon ik met eigen ogen vaststellen dat een andere kwestie die Nederland de laatste tijd ernstig beroert, op ondubbelzinnige wijze werd beslist. De benen van Marlene Dietrich wonnen met 2-0 van de benen van Eva Jinek.

Tarik Z. wilde grote dingen die de wereld aangaan voor camera's van het Journaal naar buiten brengen. Ik had graag willen horen op welke dingen hij doelt, maar daarvoor kreeg hij de tijd niet. In de jaren tachtig had je Achterwerk in de Kast. In dat programma kropen kinderen in een kast en vertelden zonder last of ruggespraak over wat hen bezighield. Dat unverfroren programma was een verademing in de wereld van het omzwachtelde taalgebruik.

Het is jammer dat zoiets nooit voor volwassenen is geprobeerd. Ik vermoed dat men het niet aangedurfd heeft, bang voor wat er leeft in de onderbuik van de samenleving. Maar voor mensen als Tarik en veel anderen, die ook het gevoel hebben dat zij iets belangrijks moeten vertellen, zou zo'n programma een zegen kunnen zijn. Uitgezonden op primetime zou het een maatschappelijke functie kunnen vervullen.

Snel na het verwerken kwam het pamperen. Eerst was iedereen bang voor hem, langzaam veranderde Tarik in een sukkel. De bekende trojka aan psychiaters, psychologen en sociologen kwam langs om te verklaren dat wij te maken hebben met een labiele/schizofrene/depressieve/ enzovoort persoonlijkheid.

De ene onderzoeker zei: 'Hoe meer jongeren geïntegreerd zijn, hoe groter de kans dat zij radicaliseren.' De andere onderzoeker zei: 'Hoe minder jongeren geïntegreerd zijn, hoe groter de kans dat zij radicaliseren.' Ook had de NOS de kaper niet in beeld mogen nemen en hadden de media zijn naam niet mogen noemen.

Dat zijn absurde eisen. Heeft iemand die gewapend doordringt tot een televisiestudio, met het oogmerk om een miljoenenpubliek op de hoogte te stellen van zijn fysieke bestaan, recht op alle privacy? Je kunt het ook omdraaien. Volgens Andy Warhol heeft iedereen recht op 15 seconds of fame. Tarik heeft daar nog wat seconden aan vastgeplakt. Als je hem wilt helpen, moet je die niet van hem afnemen. Hij krijgt het de komende tijd nog zwaar genoeg.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.