Langste afstanden en allroundtoernooi in gevaar

De voorzitter van de internationale schaatsunie pleit in een uitgelekte interne brief voor grote veranderingen. Hij wil lange afstanden en allroundtoernooien schrappen.

AMSTERDAM - De olympische dominantie van de Nederlandse schaatsers lijkt de opmaat voor een revolutionaire aanpassing van de schaatskalender. Bij de Winterspelen van 2018 zouden de 1.000 meter, de 5 kilometer (vrouwen) en 10 kilometer moeten verdwijnen. Ook de WK allround, WK sprint en EK allround zouden moeten worden afgeschaft.


De radicale voorstellen zijn afkomstig van ISU-voorzitter Ottavio Cinquanta, tevens IOC-lid. In een interne brief aan de topbestuurders van de internationale schaatsfederatie stelt hij de Nederlanders moeten worden gefeliciteerd voor hun olympische succes, maar tegelijkertijd noemt hij de dominantie een 'teken van grote zorg'.


De 76-jarige Italiaan stelt dat radicale ingrepen nodig zijn om geld te besparen en de interesse van sponsors en publiek te behouden. Hij spreekt in zijn brief over de 'niet bemoedigende toekomst' van schaatsen, 'met name in financieel opzicht'.


'Het lijkt vanzelfsprekend dat de 10.000 meter mannen en 5.000 meter vrouwen geen aantrekkelijke afstanden zijn voor schaatsers, tv-kijkers, et cetera', schrijft Cinquanta. Hij vindt dat die afstanden, en de 1.000 meter voor mannen en vrouwen, bij de komende Winterspelen plaats moeten maken voor twee nieuwe onderdelen: de minimarathon of mass start voor mannen en vrouwen (zestien ronden) en de gemengde aflossing voor landenteams (twee mannen en twee vrouwen die elk een rondje schaatsen).


Het schrappen van de olympische 5 en 10 kilometer opent volgens Cinquanta de weg om de WK allround af te schaffen. Dat toernooi bestaat sinds 1893. 'Als de 10.000 voor mannen en de 5.000 voor vrouwen zijn afgeschaft hoeft de ISU de allround kampioenschappen niet langer in stand te houden.'


De WK afstanden zouden het belangrijkste toernooi moeten worden, met vrijwel hetzelfde programma als op de Winterspelen, afgezien van de langste afstand bij de vrouwen en mannen. De 1.000 meter zou wel gehandhaafd kunnen worden, zodat er bij de WK afstanden een wereldkampioen sprint aangewezen kan worden (de beste over 500 en 1.000 meter).


Cinquanta wil dat de EK allround plaats maken voor een EK afstanden, dat mogelijk wordt opengesteld voor niet-Europeanen. Hij stelt zich een 'vier continenten afstandskampioenschap' voor: de ISU Four Continents Single Distance Championships.


Cinquanta motiveert zijn voorstel aldus: 'Hierbij is in aanmerking genomen dat er veel geld bespaard kan worden en dat de formules van de Winterspelen en de ISU kampioenschappen aantrekkelijker zouden worden voor iedereen. Maar laat mij ook duidelijk maken dat geldbesparing niet het eerste doel is. Het is vooral bedoeld om programma's meer in lijn te brengen met de huidige verwachtingen, en om te voorkomen dat we programma's in stand houden die al te veel jaren worden gebruikt!'


De ISU-voorzitter noemt deze voorstellen 'Optie 2'. Zijn eerste optie is nog radicaler en zal veel meer tijd in beslag nemen dan de herziening van het huidige wedstrijdprogramma. Hij denkt dat langebaan en shorttrack meer toekomst hebben als beide disciplines samengaan en wedstrijden zouden organiseren op een baan van 250 meter.


Cinquanta: 'Als de meerderheid voor een baan van 250 meter is ... dan is het niet moeilijk om te voorzien dat alle schaatsers (langebaan en shorttrack) stap voor stap alleen op de baan van 250 meter willen strijden. Dit zou resulteren in het eind van de shorttrack, ook bij de Winterspelen, en het pakket van competities en relevante titels zou vanaf nul worden opgezet.'


De plannen voor een baan van 250 meter lijken afgekeken van Icederby, dat de ISU twee jaar geleden al inlichtte over een initiatief om schaatsers en shorttrackers op zo'n baan tegen elkaar te laten rijden. De ISU verzet zich tegen die plannen en heeft gedreigd schaatsers die deelnemen aan een test-event in Dubai, in oktober, te schorsen .


Hoge kosten

Cinquanta beseft dat er een lange testperiode voorafgaat aan zo'n radicale wijziging, vooral vanwege de hoge kosten van de bouw van ijsbanen. Maar hij wijst erop dat een 250 meterbaan goedkoper te bouwen en onderhouden is. Op beide banen zijn mass start of pack style races te houden, wedstrijden waarin meerdere schaatsers niet tegen de klok rijden maar tegen elkaar.


Het zal niet eenvoudig zijn draagvlak voor 'Optie 1' te verwerven, weet de 76-jarige Cinquanta, die in 2016 naar verwachting afscheid neemt als voorzitter van de ISU en zijn voorstellen lijkt te beschouwen als zijn nalatenschap. Uit de brief: 'Als de 400 meterbaan wordt beschouwd als de beste, omdat die schaatsers in staat stelt hoge snelheden te halen ... dan moet de 400 meterbaan misschien behouden worden en moeten we de nieuwe baan van 250 meter vergeten.'


Oud-wereldkampioen allround Harm Kuipers, lid van de medische commissie van de ISU en een van de geadresseerden, ziet Cinquanta's brief als een 'steen in de vijver'. De voorstellen sluiten aan bij een al langer levende discussie, ook in Nederland, over de levensvatbaarheid van het schaatsen, en met name de lange afstanden. Kuipers: 'Er moet iets gebeuren. Het is een poging de discussie aan te zwengelen. Hij heeft ergens wel een punt.'


Cinquanta kan zijn ideeën, die omschrijft als 'persoonlijke opinies' niet opleggen aan de ISU. De circa zeventig aangesloten nationale bonden beslissen op een congres via een stemming over voorstellen van het technische comité. Deze zomer wordt het tweejaarlijkse congres gehouden in Dublin.


VIJF CONSEQUENTIES

1 Als de WK allround en de zelfstandige wereldkampioenschappen sprint worden afgeschaft, houdt het schaatsen maar één mondiaal titeltoernooi over: de WK afstanden. Dan komt een einde aan de uitzonderlijke status, want geen enkele olympische sport heeft drie WK's in drie maanden tijd. Een WK per jaar is de norm. Atletiek kent eens in de twee jaar een WK, maar in tussenliggende jaren een WK indoor. Bij zwemmen ligt dat anders, met titeltoernooien in baden van 25 en 50 meter.

2 Minder titeltoernooien betekent minder kampioenen, al kan die terugloop voor Nederland meevallen. In het verleden pakten winnaars van een vierkamp vaak ook minstens een individuele titel bij de WK afstanden. Toppers als Ireen Wüst, Sven Kramer en Michel Mulder zullen dus alleen minder winnen. Het wordt vrijwel onmogelijk om 19 wereldtitels te pakken, zoals Kramer, of 14 (Wüst).

3 Minder individuele afstanden betekent minder olympische medailles voor Nederland. Vooral afschaffing van de 10 kilometer zal merkbaar zijn, want de kampioen komt vaak uit Nederland en er zijn geregeld twee of drie medailles veroverd. Ook op de 5 kilometer voor vrouwen en de 1.000 meter worden veel prijzen gepakt. Op de minimarathon wil Cinquanta maximaal twee startplaatsen per land, om een nationale drieslag te voorkomen. Op de gemengde aflossing, een landenwedstrijd, kan Nederland maximaal een medaille winnen.

4 Voor sponsors betekent de afschaffing van titeltoernooien minder tv-zendtijd. Zonder WK allround en WK sprint zal de NOS veel minder schaatsen uitzenden, dus is er minder exposure voor de overwegend Nederlandse geldschieters. Allroundtoernooien worden hier van oudsher goed bekeken, dus die zijn belangrijk in het sponsorpakket.

5 Minder zendtijd hoeft niet automatisch te betekenen dat de kampioenen minder gaan verdienen. Schaarste kan de salarissen opdrijven. Tegelijkertijd is ook een omgekeerde beweging denkbaar. Zonder allroundtoernooien en 10 kilometer kan Kramer niet langer doorgaan voor de beste schaatser van de wereld, dus is hij minder waard. Het is ook mogelijk dat er minder of kleinere ploegen komen. Minder exposure zal vermoedelijk inhouden dat de totale budgetten afnemen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden