langs de grens

Sexshop Erotic met privé-videokamers in Baarle-Nassau en Don Quichot's Danscafé in Baarle-Hertog. Sauna Bar La Rage aan de weg naar Zundert en dansen in de Parenclub op weg naar Wuustwezel....

Het bijzondere van grensstreken is de onbe stemdheid, niemandsland waar twijfel heerst over de jurisdictie en waar dan ongewone variaties van leven zich laten gelden. Tus sen Oost- en West-Berlijn was dat zo met planten en dieren toen de Muur de stad nog deelde. In alle havensteden ter wereld ontstonden op de grens tussen land en water rosse buurten met eigen regels. Natuur beschermers koesteren de brakke gronden waar de grens tussen zoet en zout water met de getijden heen en weer schuift. Waar de stad grenst aan het land vind je sloperijen, roestig ijzer, hoog onkruid, anonieme loodsen met handel van Jacobse en Van Es en vaak ook werk plaatsen van beel dende kunstenaars.

Zelfkant, vers van Simon Vestdijk:

'Ik houd het meest van de halfland'lijkheid:

Van vage weidewinden die met lijnen

Vol wasgoed spelen; van fabrieksterreinen

Waar tussen arm'lijk gras de lorrie rijdt,

Bevracht met het geheim der dokspoorlijnen.

Want 'k weet, er is waar men het leven slijt

En toch niet leeft, zwervend meer eenzaamheid

Te vinden dan in bergen of ravijnen.'

De blues dus, blues aan de grens.

Niets daarvan bij Hazeldonk, de grote grensovergang naar Antwerpen en verder naar het zuiden. Aan de Belgische kant staat nog een leeg douanehokje langs de weg. Aan de Neder land se houdt een bus vol Ameri kanen halt om bij Smits te lunchen. Ray Brown uit Arizona drinkt bier en rookt een sigaret, thank God. Gepens ioneerd marinier met echtgenote, die met dit gezelschap een Noord-West-Europa-tour doet: gis te ren geland bij Londen, vanochtend Brug ge bekeken, vanavond in Am sterdam slapen, morgen naar Kopen hagen, enzovoort. Hij is van een Duitse groot vader, zij van een Zweedse grootmoeder, en ze waren nog niet eerder op het continent.

Het ns-station te Roosendaal heeft allure en ademt nog de verte. Het gebouw: twee etages hoog, ruime overkappingen over brede perrons, treinen naar Brussel-Zuid en Ams ter dam, Vlissingen en Zwolle. Hier worden ongewenste vreemdelingen de grens overgezet om per kerende trein het land weer in te komen. Maar het is er opgeruimd en netjes. Dan over de N263 van Breda via Zundert (cultureel centrum Van Gogh) en Brasschaat (Neder landse belastingwijkelingen) naar Ant wer pen. Vlak voor de grens valt een enorm zwart en zwaar bewaakt gebouw op, met Oost-Europees aandoende uivormige bekroningen op de torens: Jaiselings Royal Palace voor 'evenementen op maat'. En een te koop staand dichtgetimmerd pand dat een wegrestaurant zal zijn geweest.

Is dat alles wat resteert van een betekenisvolle grensovergang van noord naar zuid? Nee, net over de grens en vallend onder Wu ust wezel staat een decor uit een film van Sergio Leone. Dan cing The Site in een complexje cowboy-gebouwen, een hoge zendmast, de Parenclub, een te huur aangeboden Shoarma Grill, tankstation Eddy Geysen annex drankenhandel, verhuur van togen, tapinstallaties enzovoort. Aan de overkant Hotel-restaurant Sinjorenhof, een in drukwekkend twee etages hoog gebouw (woensdag en donderdag gesloten inmiddels) en een grossierderij in marmeren tuinbeelden.

Maria-ter-Heide en Brasschaat zijn vervelend: te veel pittoresk groen, te veel luxe villa's waar binnen de ruime omheining niets beweegt. Dan de afslag Kapellen over de Ant werp se Steenweg en Kapelsestraat, namen uit de boeken van Louis Paul Boon, naar Bergen op Zoom: Putte. Een dorp met een kruising die de grens was. Het Belgische hoekpand was café Mie Plezier, vertelt me neer Gillesen die er een jaar of vier een zaak voor woninginrichting uitbaat. Maar daarvoor danste men er bij het Decap-orgel, dat nu in café Toerist hiernaast staat (en lijkt op een Amsterdams draaiorgel maar massiever is) en waarover niet meesmuilend moet worden gedaan, meldt de Belgische radio, omdat een serieuze componist het een prominente plaats in zijn opera heeft gegeven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden